روستاهای ایران: تالار گفتمان

روستاهاي ايران :: نمايش موضوعات - فرهنگ خانه تکانی در لپوندان/شفت

فرهنگ خانه تکانی در لپوندان/شفت

 

ارسال موضوع جديد  پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر 

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> رسومات محلی گیلان

نمايش موضوع قبلي :: نمايش موضوع بعدي  
نويسنده پيغام

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1929860
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: شنبه، 4 مرداد ماه ، 1393 20:17:16    موضوع مطلب: فرهنگ خانه تکانی در لپوندان/شفت پاسخ همراه با اعلان

فرهنگ خانه تکانی در لپوندان


آیاتاکنون این سوال برایتان پیش آمده است که در زمانی که از رنگهای مصنوعی و گچ سفید و سیمان در لپوندان خبری نبود مردم چگونه خانه هایشان را تزیین میکردند،برای دیوارها وکف خانه ها را از چه چیزی استفاده مینمودند،سقف ها را چه آرایشی میکردند؟برای دانستن این موضوع باید معانی مفاهیم زیر را بدانید:

ویشور ، آلاوه

به تزیین و گِل آمیزی دیوار «ویشور» میگفتند که به این صورت بود که مخلوطی از آب و گِل درست میکردند و جارویی که از ساقه برنج درست شده بود را به آن آغشته نموده و به صورت ممتد به دیوارها میزدند تا همه جای دیوار گِل اندود گردد،به این جارو به زبان محلی «گِزه» میگویند .

به کشیدن یک لایه گِلی روی کف اتاق «آلاوه» میگفتند ، آلاوه با دست انجام میگرفت و نوعی ماله کشی با دست بود . مواد اولیه اصلی ویشور آلاوه را «گِل» تشکیل میداد ولی از هرگِلی نمیتوانستند برای اینکار استفاده نمایند ،انواع گِل که در این کار بکار میرفت به سه دسته تقسیم میشدند:

زردهَ گیل یا همان گِل زرد که با ارزش ترین گِل درآرایش خانه بود ،این گِل در آلاوه یا همان درست کردن لایه ای گِلی روی کف اتاقها استفاده میگردید بعلاوه برای حاشیه گذاری دیوارهای اتاق از ان استفاده میشد که به ان «لماته» میگفتند،همچنین به علت رنگ زرد متمایل به قرمزی که داشت از آن برای کشیدن نقش و نگار روی دیوارها استفاده میکردند، این گِل با ارزش در مکانهای خاصی یافت میشد و هر جا که این گِل برای یک خانواده یافت میشد بصورت معدن کوچکی در می آمد که دیگران نیز از آن استفاده میکردند.

بجاره گیل یا گِل مزرعه برنج که به علت خاصیت چسبندگی زیادی که داشت و همچنین رنگ متمایل به توسی روشن برای ویشور یا تزیین و تازه گی مجدد دیوارها از آن استفاده میکردند،این گِل به خوبی با آب مخلوط شده و ماده لزج و چسبنده خوبی را تشکیل میداد و برای مدت زیادی به دیوارها میچسبید.

سیاه گیل یا گِل سیاه که فراوان ترین گِل بود که بعد از کندن هر جایی از زمین بدست می آمد،فقط باید کمی از روی خاک که بر اثر تابش خورشید خشک شده بود یا حاوی آشغال های روزمره بود که به آن خردهَ گیل میگفتند برداشته میشد تا به سیاه گیل میرسیدند،از این گِل برای ساختن ایوان یا حاشیه ضخیم گِلی با ارتفاع کم دور خانه استفاده میشد که به آن «هِِرَه» میگفتند دور هِره را سنگ چین میکردند یا از قالب چوبی استفاده میشد و داخل آن را پر از گِل میکردند و روی آن را آلاوه مینمودند.برای ساختن خود دیوارها هم از این گِل در قالب خشت یا دیوارهایی که «اَزگَمهَ ای» بودند نیز استفاده فراوان میشد ،«اَزگَمهَ » تخته های چوبی با عرض کم را دور ستون ها بصورت مورب میخ میکردند و درون آن را توده های مخلوط آب و گِل که با استفاده از ساقه های برنج به صورت توده ای گِلی در آمده بود قرار میدادندو دیوار شکل میگرفت.

کار پر مشقت «ویشور و آلاوه »بطور کل یک کار زنانه بود و فقط بعضی مواقع مردان در حمل و نقل گِل ها کمک میکردند،کسی که کار ویشور یا همان کار بر روی دیوار ها را انجام میداد باید سر و صورت خود را با یک پارچه یا دستمال میپوشاند تا قطره های برگشتی از دیوار که بر اثر برخورد جارو با دیوار به سمت وی پرتاب میشدند به سر و موهای او نچسبد که در صورت خشک شدن روی سر و مو ها بسختی جدا میشدند، این تکه های آب گِل آلود را در زبان محلی «تاخَهَ» یا گیلَ تاخهَ میگفتند.

زنان با هنرمندی فروان نقش و نگارهای زیادی با استفاده از زرده گیل روی دیوارها ایجاد میکردند ، نقاشی گل وتصویر حیوانات اهلی و پرندگان روی دیوارها رایج بود.این نقاشی داخل طاقچه ها هم انجام میگرفت.

بعضی وقتها سقف اتاقهایی که بر اثر دود آتش سیاه شده بود را هم با استفاده از بجاره گیل ویشور میکردند،اما سقف اتاقهای پذیرایی معمولا با استفاده از پلاستیک و نایلونهای رنگی پوشیده میشد.تا زمانی که از رنگ خبری نبود پایه های چوبی ایوان یا «کوتوم» را هم که «اودار» نام داشتند را هم با استفاده از بجاره گیل ویشور میکردند و بعضی وقتها هم فقط با آب میشستند یا دور آنها را با نایلونهای رنگی میپوشاندند.



منبع:
تنها کاربران عضو سايت قادر به مشاهده لينک ها هستند.
عضويت در سايت / ورود به سايت

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تشکرهاي ثبت شده از ايجاد کننده تاپيک :
 
تمامي مطالب ارسال شده:   
ارسال موضوع جديد   پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> رسومات محلی گیلان

زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 3.5 ساعت
صفحه 1 از 1
  
نام کاربري:      کلمه عبور:     

~ يا ~
عضويت در سايت

  


 


Powered by phpBB © 2001, 2008 phpBB Group
كه مازندران شهر ما ياد باد
فروشگاه فرش احمدی
تهران هاست
 تبلیغات در سایت روستاهای  ایران