روستاهای ایران: تالار گفتمان

روستاهاي ايران :: نمايش موضوعات - گویش ده آباد - نطنز

گویش ده آباد - نطنز

 

ارسال موضوع جديد  پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر 

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> فرهنگ لغات اصفهانی

نمايش موضوع قبلي :: نمايش موضوع بعدي  
نويسنده پيغام

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: دوشنبه، 10 بهمن ماه ، 1390 23:03:17    موضوع مطلب: گویش ده آباد - نطنز پاسخ همراه با اعلان

گویش ده آباد - نطنز


" دِه‏آباد " از جمله روستاهایی است که قدمت آن به قبل از اسلام می‏رسد . قدیمی‏ترین مأخذی که از دِه‏آباد نام برده دیوان " سیّد ابوالرضا راوندی " مربوط به اوایل قرن ششم هجری است. " سیّد ابوالرضا راوندی " در این مأخذ از دِه‏آباد با نام " قریه عبّاد " یاد کرده است . دِه‏آباد ، مانند بسیاری از شهرها و روستاهای دیگر ایران در گذشته گویش مخصوص به خود داشته . این گویش تا حدودی تحت تاثیر فارسی قرار گرفته و به تدریج مفردات و ترکیبات فارسی در آن راه یافته‏است . گویش فعلی دنباله‏ی گویش قدیم دِه‏آبادی است که از نوع گویش‏های مرکزی ایران به شمار می‏رود و دِه‏آبادی‏ها آن را در میان خود حفظ کرده‏اند .

تنها مأخذی که در آن به گویش دِه‏آبادی اشاره شده‏است " دایره المعارف ایرانیکا " است که دکتر " احسان یارشاطر " در ذیل مدخل " bădrūdi " گویش دِه‏آبادی را با گویش " بادرودی " یکی می‏داند و معتقد است که روستاهای" اریسمان " ،" خالدآباد" ،" فمی " ، " متین‏آباد " و " سرآسیاب " نیز به این گویش صحبت می‏کنند . با توجّه به این‏که اینجانب خود از گویشوران دِه‏آبادی هستم و با گویش آبادی‏های مذکور آشنایی دارم نسبت به صحت این مدّعا تردید دارم . اختلاف تلفّظ و معنی ‏بسیاری از واژگان ، پسوندهای‏ مصدری ، نشانه‏ی معرفه ، ضمایر ، صفات ، واج‏ها و ... نشانه‏ی آشکار یکسان نبودن گویش بادرودی با گویش آبادی‏های غربی آن ( دِه‏آباد ، فمی و متین‏آباد ) و شهر خالدآباد است .

منبع:
تنها کاربران عضو سايت قادر به مشاهده لينک ها هستند.
عضويت در سايت / ورود به سايت

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تشکرهاي ثبت شده از ايجاد کننده تاپيک :
 

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: دوشنبه، 10 بهمن ماه ، 1390 23:07:21    موضوع مطلب: واژگان همگون در گویش ده آبادی پاسخ همراه با اعلان

واژگان همگون در گویش ده آبادی و زبان فارسی میانه(پهلوی)

گویش دِه‏آبادی
زبان پهلوی
زبان فارسی

văr
varm
آبگیر ، بند خاکی

ărt
ărt
آرد

(ba)hardan
hărtan
آرد کردن

ervăra
ērvărak
آرواره

băk
ăk
آسیب

sar
sar
آغاز

ălăla
ălălak
آلاله

zăr
zahăr
آلت تناسلی

basăttan
pasăxtan
آماده کردن

ăvăza
ăvăzak
آوازه

ăvăza
ăvăzak
آوازه

awr
awr
ابر

ăr
apar / avar
ابَر ( بالای )

haštan
hištan
اجازه دادن

vase
visē
ارسال

(ba)kattan
kaftan
افتادن


dămb
dūmb
انتها

văd
văt
باد

vărăm / vărăn
vărăn
باران

văfa / băfa
văf
بافه ، دسته

băn
băn
بام

vang
văng
بانگ

appiyă
apăyēt
باید

vačča
vačak
بچّه

vadangăr
vat hangăr
بد انگار ، بد بین

vattar
vattar
بدتر

tăm
tōm
بذر

var
var
بر ( سینه ، پهلو )



برای

valg
valg
برگ

varra
varak
برّه

vas
vas
بس

šiša
šišak
بطری

kaš
kaš
بغل

vanafša
vanafšak
بنفشه

eštūwan
estătan
بودن

dama
damak
بوران

ve
vēh
به ( خوب )




(ba)vattan
vēxtan
بیختن

ved
vit
بید ، درخت بید

zăng ( زانو )
zang
پا

ărpešangūwan
pašančitan
پاشیدن آب

parez
pahrēč
پرهیز

pir
pūhr
پسر

paša
pašak
پشه

pigăla
paygăl
پیاله

peštar
pēštar
پیش تر

nūγi
nōkih
تازگی

raz
raz
تاکستان

kūpa
kōfak
تپّه‏ی کوچک

taxta
taxtak
تخته

(ba)rettan
ritan
تخم گذاشتن ، تخلیه کردن

tašna
tišnak
تشنه

tal
tahl
تلخ

hamo
hamok
تمام

tămbak
tūmbak
تنبک

tambūr
tambūr
تنبور

tik ( راست ، عمود )
tik
تیغ


viyăk
جا

par
parak
حاشیه ، کنار



sămăn
sămăn
حد و مرز

hošk
hūšk
خشک

xanda
xandak
خنده

xab
xavp
خوب

xardan
xvartan
خوردن

hūša
hōšak
خوشه

xeš
xvēš
خویش

dūl
dūl
دلو

rūĵ
rōč
روز

rūĵena ( طاقچه )
rōčănak
روزنه ، پنجره

reγ
rēg
ریگ

ozmăn
ūzvăn
زبان

essăra
stărak
ستاره

sir
sūr
سرخ

espe / esbe
spēt
سفید

holok
sūlăk
سوراخ

seyyam
sēyom
سوم

ser
sēr
سیر ( اشباع شده )

oštor
ūštūr
شتر

teγ
tēx
شعاع آفتاب

tūra
tūrak
شغال

šakar
šakar
شکر





aškam
aškamb
شکم

aškamba
aškambak
شکمبه

šarvăr
sărvăr
شلوار

kiš
kiš
شیار

kota
kōtak
کم

kanăr
kanăr
کنار

(ba)vedărnūwan
vitărenitan
گذراندن ، موجب رفتن شدن

(ba)vedaštan
vitaštan
گذشتن ، رها کردن

gart
gart
گرد

borma
brămak
گریه

( ba )veĵărdan (نمازخواندن)
vičărtan
گزاردن

(ba)fesettan
visistan
گسستن

(ba)văttan
văxtan
گفتن

sik
sūk
گوشه

giva
givak
گیوه

mera
mērak
مرد ، شوهر

karg
karg
مرغ

meš
mēš
میش

namb
namb
نم

harza
harzak
هرزه

he

هستی





hămvăr
hămvăr
هموار

hamiša
hamēšak
همیشه

vir
vir
هوش ، یاد

aččo
ačiš
هیچ

i
ē
یک

yak
yak
یک

panĵ yak
panj tak
یک پنجم

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: دوشنبه، 10 بهمن ماه ، 1390 23:08:59    موضوع مطلب: نشانه استمرار در گویش ده آبادی پاسخ همراه با اعلان

نشانه استمرار در گویش ده آبادی

a نشانه‏ی استمرار در گویش دِه‏آبادی است که در زمان‏های حال و گذشته وجود دارد و در این جایگاه‏ها به کار می‏رود .

1- در آغاز فعل قبل از ستاک فعلی :

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

می‏خورم
اَخُران
a-xor-ăn

می‏بَرَم
اَبِران
a-ber-ăn

می‏بُردَم
اَبَردَم
a-bard-am




2- در آغاز فعل قبل از ضمیر فاعلی

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

می‏چیدم
اَمَچی
a-ma-či

می‏بردم
اَمَبَ
a-ma-ba




3- در آغاز فعل قبل از ضمیر مفعولی

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

می‏بیندم ( مرا می‏بیند )
اَمَوینیَ
a-ma-viŋ-ya

می‏بردش ( او را می‏برد )
اشَشینیَ
a-ša-šiŋ-ya




4- بین پیشوند اشتقاقی و ستاک فعلی

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

می‏نشینم
هووَچینیان
hū-(w)a-čiŋ-yăn

بر می‏دارم
آرَگِران
ăr-a-ger-ăn




5- بین پیشوند نفی و ستاک فعلی

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

نمی‏نشینم
هانَچینیان
hă-n-a-čiŋ-yăn

بر نمی‏دارم
آرنَگِران
ăr-n-a-ger-ăn




6- بین ضمیر مفعولی و ستاک فعلی

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

برش می‏دارم (بر می‏دارمش )
آرِشَگِران
ăr-eš-a-ger-ăn

می‏زندش ( او را می‏زند )
دِرِشَبَندان
der-eš-a-band-ăn




بین جزء غیر فعلی و جزء فعلی ، در فعل مرکّب

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

انجام می‏دهد
اَنجامَدَ
anĵăm-a-da

بیرون می‏کند
بَرَکِرَ
bar-a-kera

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: دوشنبه، 10 بهمن ماه ، 1390 23:09:41    موضوع مطلب: یکی از ویژگی های گویش ده آبادی پاسخ همراه با اعلان

یکی از ویژگی های گویش ده آبادی

برخلاف زبان فارسی امروز که o تنها در پایان چهار تکواژ to ( تو ) ، do ( دو ) ،



čo (چو ) و o ( ُ ، وُ ) می‏آید[1] در گویش دِه‏آبادی علاوه بر واژه‏های فوق ، واژه‏ها



و تکواژهای دیگری نیز با مصوّت o پایان می‏یابند[2] :

فارسی
دِه‏آبادی
آوانوشت

خود
خُ
xo

هیچ
اَچُّ
aččo

باش
بُ
bo

بیا
بورُ
būro

بگذار ( بِهِل )
بَلُ
balo

پریروز
پَرُ
paro

شنبه
شَمبُ
šambo

این ( مونّث )
نِمُ
nemo

کو ( کجاست )
کُ
ko






--------------------------------------------------------------------------------

1- مبانی زبان شناسی ؛ ص 80

2- اگر اعداد یازده تا نوزده و اسامی روزهای هفته و بعضی از فعل های امر را به شمار آوریم تعداد این‏گونه واژه ها به بیش از 60 مورد می‏رسد .

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: دوشنبه، 10 بهمن ماه ، 1390 23:12:57    موضوع مطلب: پاره اي از ويژگي هاي آوايي گویش د پاسخ همراه با اعلان

پاره اي از ويژگي هاي آوايي گویش دِه‏آبادی 1



در اين گفتار بر آنيم با بررسي دستگاه آوايي گويش دِه‏آبادی ، ضمن توصيف مختصر صامت ها و مصوت ها و

نحوه ي توزيع واج ها به فرايندهاي آوايي و جايگاه تاريخي برخي از واج ها بپردازيم .
1-نشانه‏های آوایی

الف - صامت ها

نشانه‏ی آوایی
توصیف آوایی
معادل فارسی

(یا غیر فارسی) آوا
مثال
آوانوشت

p
انسدادی ، دولبی ، بی‏واک
پ
پیر ( پسر ، سالخورده )
pir

b
انسدادی ، دولبی ، واکدار
ب
بال ( بیل )
băl

t
انسدادی ، دندانی ، بی‏واک
ت ، ط
تَناف ( طناب )
tanăf

d
انسدادی ، دندانی ، واکدار
د
دُت ( دختر )
dot

k
انسدادی ، نرم کامی ، بی‏واک
ک
کَرگ ( مرغ خانگی )
karg

g
انسدادی ، نرم کامی ، واکدار
گ
گامبَز ( گنبد )
gămbaz

γ
سایشی ، نرم‏کامی ، واکدار
غ ، ق
غَلا ( کلاغ )
γală

č
انسدادی – سایشی ، لثوی - کامی ، بی‏واک
چ
چامچَ ( قاشق )
čămča

ĵ
انسدادی – سایشی ، لثوی – کامی ، بی‏واک
ج
جازی (جهیزیه)
ĵăzi

f
سایشی ، لبی – دندانی ، بی‏واک
ف
فیت ( فوت )
fit

v
سایشی ، لبی – دندانی ، واکدار
و
واد ( باد )
văd

s
سایشی ، لثوی ، بی‏واک
ث ، س ، ص
سُو ( سیب )
sow

z
سایش ، لثوی ، واکدار
ذ ، ز ، ض ، ظ
زُما ( داماد )
zomă

š
سایشی ، لثوی – کامی ، بی‏واک
ش
شیگَن ( شیون )
šigan

نشانه‏ی آوایی
توصیف آوایی
معادل فارسی

(یا غیر فارسی) آوا
مثال
آوانوشت

ž
سایشی ، لثوی – کامی ، واکدار
ژ
رِژَ ( رژه )
reža

x
سایشی ، ملازی ، بی‏واک
خ
خَب ( خوب )
xab

h
سایشی ، چاکنایی ، بی‏واک
ح ، ه
هَت ( اکنون )
hat

m
غنّه‏ای ، دولبی ، واکدار
م
مُتبَغ ( مطبخ )
motbaγ

n
غنّه‏ای ، دندانی ، واکدار
ن
نوغ ( نو )
nūγ

ŋ
غنّه‏ای ، دندانی ، واکدار
ن ( خفیف )
لونوَ
lūŋwa

l
کناری ، لثوی ، واکدار
ل
لُس ( کتک )
los

r
لرزشی ، لثوی ، واکدار
ر
رَغ ( رگ )
raγ

y
ناسوده ( نیمه مصوت ) ، کامی ، واکدار
ی
یَدا ( جدا )
yadă

w
ناسوده ، دولبی ، واکدار
عربی : و
اُو ( آب )
ow




ب - مصوّت ها

نشانه‏ی آوایی
توصیف آوایی
معادل فارسی(یا غیر فارسی) آوا
مثال
آوانوشت

i
بسته ، پیشین ، گسترده
ای
زَلی ( زالو )
zali

e
نیمه بسته ، پیشین ، گشترده
اِ
اِسبِ ( سفید )
esbe

a
باز ، پیشین ، گسترده
اَ
اَبی ( دیگر )
abi

ă
باز ، پسین ، گسترده
آ
دار ( داس )
dăr

o
نیمه بسته ، پسین ، گرد
اُ
خُل ( خاکستر )
xol

نشانه‏ی آوایی
توصیف آوایی
معادل فارسی(یا غیر فارسی) آوا
مثال
آوانوشت

ū
بسته ، پسین ، گرد
او
اوز ( گردو )
ūz

ey
مصوّت مرکّب
اِی
تِیّارَ ( هواپیما )
teyyăra

aw
مصوّت مرکّب
عربی : اَو
سَوز ( سبز )
sawz

oy
مصوّت مرکّب
اُی
سُیگَ ( سایه )
soyga

ow
مصوّت مرکّب
اُو
خُو ( خواب )
xow




درآینده نزدیک به نحوه ي توزيع واج ها و فرايندهاي آوايي و جايگاه تاريخي برخي از واج ها

اشاره خواهم کرد.

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تمامي مطالب ارسال شده:   
ارسال موضوع جديد   پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> فرهنگ لغات اصفهانی

زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 3.5 ساعت
صفحه 1 از 1
  
نام کاربري:      کلمه عبور:     

~ يا ~
عضويت در سايت

  


 


Powered by phpBB © 2001, 2008 phpBB Group
فروشگاه فرش احمدی
تهران هاست
 تبلیغات در سایت روستاهای  ایران