روستاهای ایران: تالار گفتمان

روستاهاي ايران :: نمايش موضوعات - فرهنگ لغات ازغند - مه ولات

فرهنگ لغات ازغند - مه ولات

 

ارسال موضوع جديد  پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر 

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> فرهنگ لغات خراسان رضوی

نمايش موضوع قبلي :: نمايش موضوع بعدي  
نويسنده پيغام

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: يكشنبه، 30 مهر ماه ، 1391 15:16:35    موضوع مطلب: فرهنگ لغات ازغند - مه ولات پاسخ همراه با اعلان


گویش مردم ازغند :


لهجه مردم خراسان مرکزی کم و بیش یکسان بوده وهمان فارسی اصیل دَری است . که در شهرهای نیشابور و سبزوار این لهجه اصیلتر ، بکرتر و اصطلاحا ٌ غلیظتر دیده میشود . لهجه و گویش ازغند ، نزدیکی و اشتراک عجیبی با لهجه شهرهای مذکور دارد ، با همان اصالت و غلظت .

در انتهای هر یک از جلدهای رمان « کلیدر » ( شاهکار جاودان محمود دولت آبادی ، که داستان یاغی گری گل محمد و برادرانش را با هنرمندی بسیار دستمایه رُمانش قرار داده ، تا فرهنگ و زبان و اندیشه این مرزوبوم به ویژه خراسان مرکزی را به جهانیان بشناساند . ) لغات محلی بسیاری آورده شده ، که تماما ٌ در ازغند با همان معانی کاربرد دارد .

ما تصمیم داریم ، در این سایت ، لغات ، اصطلاحات و ضرب المثل های محلی را تا حد امکان به کمک دیگر همشهریان عزیز بیاوریم . تا هم ادای دِینی برای زنده ماندن لهجه زادگاهمان داشته باشیم . و دلیل مهمتر اینکه ممکن است ، بعضی از این لغات انحصارا ٌ در ازغند استفاده شوند . که از نظر زبانشناسان این لغات ارزش فوق العاده ای دارد .

در اینجا نظر آقای عبدالله نجف زاده که از روشنفکران و فرهیختگان ازغند به شمار میروند را می آوریم . ایشان معتقد است ، اصطلاح « قُل لُّو » ( ظرفی است ، که در آن چوپانان و کشاورزان در باغ و صحرا آب جوش آورده و چای دم میکنند . ) که اشاره به قُلقُل آب دارد ، لغتی کاملا ازغندی و جدید است و در جای دیگری استفاده نمیشود .

از این لغات و اصطلاحات انحصاری ممکن است ، باز هم در گویش و لهجه ازغندی وجود داشته باشد ، که وظیفه یکایک ماست تا آنها را کشف و به دیگران معرفی نماییم .

در اینجا برای شروع و آغاز این اقدام ارزشمند به ترتیب الفبا لغات زیر را می آوریم . البته ممکن است ، این لیست دارای اشتباهاتی ، چه در خود لغت و چه در معنی آن باشد . که انتظار داریم شما عزیزان این اشتباهات را گوشزد کرده ، تا با بررسی دوباره نسبت به تصحیح آنها اقدام شود .


گویش های محلی
اُو ------------آب --------------------------------------__ - او زنبو -----------غذای کم چرب
اَستقو -------استخوان --------------------------- اوسنه -----------افسانه
الا حیده -----عمدی ------------------------------ او چک -----------چکه سقف اطاق
اخکوک ------چغاله بادام---------------------- - اوملو -------------میوه کامل رسیده
اشتوکی ---- با عجله ----------------------------- او پشو -----------آبپاشی
ایقذر --------اینقذر ------------------------------- اورد ---------------جلو خانه باغ محل نشستن
استاق -------نازا -------------------------------- اووس -------------حیوان باردار
انبز -----------کود گندم -------------------------- اهو ----------------اهای
القشتک -----صدای دوانگشت در شادی ------ اختلاط -------------صحبت
ارخلق --------پیراهن- --------------------------- المست -----------مست
اِله ------------ول --------------------------------- الوچه -------------گوجه سبز
اُوجری --------آب پاشی ------------------------ الیش -------------تعویض
اوکه ----------ایشان ----------------------------- اتش بجست -----رعدوبرق
اگچه ----------باد گلو ----------------------------- آسمون قرومبه ---رعدوبرق
اهک ---------حرف تعجب ------------------------ ال عوج -----------نوعی گلابی
او د نی -------آبادی-------------------------------
الو بلک -------کلک بازی---------------------------
او گردو -------آب گردان ملاقه بزرگ--------------
او قروت ------قره قروت--------------------------
او بجه --------تقسیم آب------------------------
او شر --------آبشار-----------------------------


گویش های محلی
بُق__گونه ____________________________ بجه _______تقسیم
بقچه___پارچه محتوی لباس _________________ برونی _____ازبهر
بقر قه__استخوان کمر ____________________بجیک ______فرار کن
بوقه____عمل لقاح حیوان__________________بوچ ________لقمه
بق بق__صدای سرخ کردن گوشت ___________ بیاچ _______بوته خربزه
بله زه___حیوان رام_______________________باغ ونک_____سوسک گیاهی
بنوج ____ گهواره ________________________بلوسی_____سیلی
بشه____عقاب _________________________بری________قیچی کردن پشم گوسفند
بیاس____دهن دره _______________________بولی______آلت مونس
بول ویه___پرستو ________________________بر ________جمع،عده
بونک____لگد زدن _______________________بل_________یار
بو که____جویدن ________________________بروندیه______کندن برگ درخت
بجل_____استخوانی مخصوص گوسفند_______بو یوک______بو میدهد
بی ده____یونجه خشک ___________________بوچ بوچ_____لفمه لقمه
بهره______بارو دیوار _____________________بخو________زنجیرپای دذد
بجویی____گشتن درختان برای میوه __________بین_______بیایید
بخچیه____له شده_______________________برن________بروید
بلوچیه___لیس زده_______________________بدن________بدهید
بموکیه___مکیده________________________بخن________بخواهید
بلومبیه___تکان خورده____________________بجست______فرار کرد
بشریه___شرشر آب_____________________بخته_______گوسفند اخته
بترکیه____ترک بر داشته__________________بوک________دهن
بتمبیه____فرو ریخته_____________________بزه_________بین دو تبه خاکی
بکرچیه____فشار روی پارچه________________برقی______پلاستیک



گویش های محلی
تف------------------------ بو دادن ، سرخ کردن
تپی ---------------------- سر گین چهار پایان
تنب


گویش های محلی
پو ن دانه -----دانه پنبه =========== پر سه --------- ترحیم
پل ---------------------مرز دو کرت=========پردمبی ---------نسمه عقب پالان الاغ
پوتک ------------------ پزدادن===========پر تو -------------- جا گذاشتن چیزی
پوک -------------------تو خالی==========پر خو -------------- جای آرد درآسیا
پو ف ------------------ دم دهان========= پی شو ----------- آخر ،انتها
پو ده ------------------مریضی معده ،ازبین رفته= پکی ------------- چاقوی سلمانی
پو خل -----------------ساقه خشک گندم====پلشت ------------- کثیف
پوخ پخ ---------------- ریز ریز ==========پلط ---------------- محکم و با افاده
پشکیل ---------------کود گوسفند=======پلچ ----------------- جلو پیراهن
پیشکلفج ------------ حرف زدن بدون فکر ===پل منجی --------- مرز بین دو زمین
پی رک ---------------بی طراوت ،پیر ====== پلخمو ------------ تیر وکمان بچه ها
پیت ، پیت ------------پاره پاره ==========پلز --------------- جالیز
پینجه ----------------- بیل بزرگ =========پلم ---------------جمع شدن آب
پینگال ---------------- ناخن دست وپای حیوان == پرزا -------------کامل شدن پرواز
پی او ----------------راه آب مخصوص ======= پط ----------- یک ذره
پشینگ --------------تراو ش آب ========== پشته-------- دسته بزرگ گندم
پا پو --------- خیلی ساده ============= پا ل پال --------جستجو
پچخ-------------- نشستن باز===========پو چه ------------ از بین رفته
پظ ----------- فخر =================پوچ ------------------ خالی
پتیخ -------- موی انبوه وتیز ===========پا سوک ------ ولگرد
پایه--------- رعد وبرق ==============پو ره ------- کم
پور کو -----------بشدت با هیجان=========پتینگ---------- اهانت شده


گویشها
جله********* تگرگ
جلد*********چابک
جلینگ ****** شکستن--قطع شده
جل ******** نوعی گنجشک
جق******** جوق
جق ******* جیق
جر ******** پاره
جلو ******* سوراخ آب استخر
جغرق ***** دستگاه ریس
جش ****** جوش
جویه ******جوی
جوال ****** کیسه بزرگ
جول جول *** تکان خوردن
جوم ******* تکان
جغنه ****** قوش
جقجار ******سروصدا
جز" *******علامت نهی
جزغاله *****چربی روغن گرفته
جزولیز *****ناراحتی کردن
جیشت **** زشت
جره ******* بچه
جرق ****** ذغال آتش گرفته ---زرنگ
جر جر *****صدای باران
جرینگ ***** صدای پول
جیگ مزن *** ییییییبی صدا
جیر ******* لاستیک

حولی ****** حیاط
حال وحومب ** توانایی
حبکه ******* تعجب
حشی ****** بچه شتر
حشی دودو ** سوسک
حقه ******** قوطی
حقه ******** کلک
حقه ******** سهم
حسه ******* سهم
حلبه ******** نوعی سبزی
حشل حف **** کودن
حلو ********* ضعیف
حن *********قهوه ای
حف حف *****صدای سگ
حیط ******** زمین کشت
حقاب ******* عقاب
رجه *********طناف باریک
رخنه ********سوراخ دیوار
ریشک ******* تخم شپش
رزینه ********* پله
رواح ********* روباه
رواج ********* ریواس
رووت ******** لاغر
رف **********طاق مخصوص
روف ********* حمله
رووه ********* دستمال تمیز کردن تنور
روه ********** صیقل دادن
رجه ورکمر ***** بیسواد ،بی اطلاع
رسمو ******** طنا ف


گویش ها
خسور ********* پدر زن ----------------------------- خون جولوک ******* ویشگون
خاش ********** مادر زن ---------------------------- خروس خو ********* صبح زود
خراس ******** دستگاه مخصوص روغنگیری در قدیم --- خمچ ************ حنایی
خروج ******** خاکستر گرم وداغ --------------------- خب ************* خم ، خواب
خر جوله ****** کیسه بزرگ برای بار الاغ ------------- خوو ************ خواب
خرم ********** شیا ر، علامت ------------------------ خنوک *********** زشت
خر کش ****** اینهم کیسه مخصوص الاغ -------------- خیل ************ آب دماغ
خسبیه ******** خوابیده -------------------------------- خلشه *********** شاخه خشک درخت
خسه ********* بیضه ---------------------------------- خیر ************ نوعی هیزم
خجو ********* حرف ---------------------------------- خلمه *********** جمع بره ها
خوشد لی ***** رشته آش ------------------------------- خینج *********** سوختن پشم
خریفچ ******* کودن ------------------------------------ خوردی ******** کوچک ، ریز
خلرک ****** زخم ---------------------------------------خلیطه ********* کیسه پارچه ای
خزینه ****** حوض حمام ------------------------------- خفتی ********** گردنبند


گویش ها
چرقد ******** روسری --------------- چیگله ******* قطره
چرزب ****** نوعی نشستن -----------چینگ ******* نک پرنده
چرخه ******* نوعی هیزم ------------ چکه ******** مسخره
چر ********* دستشویی کم ----------- چم ********* پیچ راه
چرغو ****** شب نشینی -------------- چراغ عینه *** فانوس
چروخ ****** محل شیره درست کردن --- چخ ******** پرخاش به سگ
چرددست *** چهار نعل رفتن الاغ ------- چل ******* الک بزرگ چشمه
چقل ******* ضخیم ، درشت ------------ چل ******** آلت پسر
چغوک ***** گنجشک ------------------ چی پو ****** چوپان
چقوند ****** برآمدگی روی درخت ------ چک چکی ** چا قوی کوچک
چخت ****** سقف خانه ----------------- چوری ***** دستبند
چومبه ***** کتک --------------------- چخ چخ ***** ور رفتن
چونک ***** شیر آفتابه ، کتری --------- چش ******* چشم
چو ******* چوب ----------------------- چر ******** چرا
چوک ***** آلت بچه -------------------- چقر ******** آلونک



گویش ها
گویش های محلی :
داش غلوم ****** خوش تیپ---------------------- دیلمه ********* لخته
درشم ********* علامت روی گوش گوسفند---- دیل ورس ****** حوصله
دروش *********سوزن مخصوص کفاش---------دی ره ********* دایره
درنگ ********* صدای چیزی--------------------دجنه **********کارد
د د *********** خواهر -------------------------- دلوک ********* ظرف پارچه ای جای قند
دق *********** جای صاف ---------------------دلنگو ********** آویزان
دسرپولک ****** کله پاشدن ---------------------دپرش ********* در حرکت تند
دستره ******** اره ------------------------------دل *********** ماده سگ
دس پیچه ******کار با عجله ---------------------- دول ********** سطل
دسلاف ******* شروع ---------------------------دینه ********** دیشب
دس پلاسه ****لمس با دست -------------------- دوشنه ******* دیشب
دس حلال ***** ختنه -----------------------------دی شو ******* دیشب
دولخ *********گرد باد ---------------------------دهن پور کو ***** آدم مهم
دوری ******** سینی

گویشها : ر ، ز .

رجه ****** طناف باریک ------------------------------------ زرع ****** باد گلو

رخنه ***** سوراخ دیوار ------------------------------------ زیله ******لاغر

ریشگ **** تخم شپش-------------------------------------زوربار ***** غالب بودن

رزینه *****پله------------------------------------------------زنگیچه **** آرنج

رواح ***** روباه----------------------------------------------زینج ****** مایع تراوش شده درخت

رواج ***** ریواس--------------------------------------------زین گله ***آویزان

رووت ****لاغر-----------------------------------------------زهرو ***** دستشویی

رف ***** طاقچه---------------------------------------------زمه ******دوایی مخصوص حیوانات

روف **** حمله----------------------------------------------زفت ***** سفت

روه *****دستمال تمیز کردن تنور---------------------------زاچ ******زائو

روه ***** صیقل دادن---------------------------------------زق ، زق ***سروصدا

رجه ورکمر**بیسواد ، بی اطلاع ----------------------------زو ********دره خاکی

رسمو *** طناف---------------------------------------------زو ******** اصطلاحی در تیله بازی

زمخت ***درشت

گویش های محلی

ساباد ********* سایه وباد(محلی نشستن) -- سر ، ورکوی******* ظرف پر

سر،مرگ *****سنگ ریز -----------------سرسقط ************ کله وپاچه

سرپولولک ***کله پاشدن-------------------سوب نی ***********سمنو

سومب ******خانه داخل خاک-------------- سو ***************فراموشی

سو، زی **** سبزی-----------------------سوه **************راه آب

سقیچ ******* آدامس --------------------- سندل کو*********پرنده کوچک

سو پو تک **آدم سبک--------------------سله ************* سبد

سماروق ***قارچ -------------------------سیکی *********** یواش

سی نو **** شنا -------------------------سینجی ********** سنجد

سیخ لمه *** با چیزی بکسی زدن ---------سنگ جی *******سنگ چین

سنگ چل **کود سنگ --------------------سینه ریز *******گردنبند

سمنت **** سیمان ----------------------- سیند **********نا خلف

سنقوره *** جوجه تیغی ----------------- سفچه *********خربزه کال

سور **** گوسفند قراری -------------- سرتن شور ****محل شستن مرده

سوبه ***پاکشده ، خالی ---------------- سر سنگی **** ناراحت بودن

سیرده ** منجمد شده ------------------ سکندر ******* لگد یواش

سول ***ترشیده ---------------------- سبک کنکور ** نوعی علف

سفتقوی ** سبد بزرگ چوبی --------- سقل کرده **** مریض شده

سنجیق رفته ** مریض شده ---------- سر رز ****** غذای اضافی


شومخ ****** آب کم زیر جوی -----شوگیر ****** صبح زود

شوخ ****** چرک بدن ------------ شو پر******راه آب آسیاب

شبوش **** شپش ----------------- شطرق ***** صدای برخورد

شکم طرخ ** شکم گنده ----------- شونی *** کهنه کثیف نوزاد

شور وا *** دوا ------------------ شکمبه *** شیردان

شطه ***** حمله ----------------شعربز *** الک چشم درشت

شل حه ** چربی گوسفند --------- شیمش *** ترکه چوب

شغال دری*** درب آغال گوسفند --- شلاط *** گل ولای

شلپست *** برخورد آب ---------- شرقست ** صدای شکستن

شورست *** ریختن آب کم ------ شخله ****** شاخه

شوندی *** اصظلاحی در تیله بازی ---شلیطه *** دامن قدیمی

شل شکم ** زود گرسنه شدن -------- شل تنبو*** تنبل

شلار***** قیافه گرفتن ------------ شلپک *** برخورد آب

شلپ *** آب کم ------------------ شم شم ** نوعی بازی با گوی

شفت *** چوب دعوا ------------- شیو *** سرازیری

ش ، شا ** حرف توقف الاغ ----- شی له ** محل بین دو کوه

شل وشروره*** ناتوان ، پیر------شبدی یه ***قدح سفالی

شکم فراخ *** همیشه گشنه -----شو چراغانه ** آجیل آخر شب


گویش های محلی
صَعْبُو:********** صابون -----------------------صُرعُكْ:********* کسی که صرع دارد
« ع»
عَمٰاله:********* تنقیه ----------------------- عراده ********** چرخ
عَلُوْ:********** آتش -------------------------عَرَاضْ:******** ترسیدن
علف چُكْ: ***** چسبناک ---------------------علوبلك: ****** ادامه کلک
عَنُكْ: ******** همیشه گریان ----------------عَلُكْ: ******** علیل
عتول ******** تحمیل -------------------------عَلَفْ خِرْسْ:***** میوه جنگلی
عَليزْ:********** لگد --------------------------عَچّهْ:********** کج و معوج
عَچْ عَچْ:******** صدای سگ ---------------- غَمْبٰاْد ********* دل پر غصه
غَرْقُوْ:********* محل آب زیاد ------------------غَلْمَنَه ********* راه آب
«ف»
فَرَتْ: ******** کار گاه پارچه بافی -------------فَكُولْ: ********** زلف
فَرْشَمْ: ****** نوعی هیزم --------------------فَعْلَهْ: ********** کارگر
فَرْفرُُكْ: ****** فر فر ه --------------------------فِرِزْ: ************ کاری زرنگ
فله:********* شیر گوسفند بعد از زا ---------فطير:************ نوعی نان
فيشُّكْ:****** کسیکه بینی اش گرفته---------غُطَهّ:************ آبتنی


قاق-------خشک--------------قب----------دندان زدن
قریش مار---قربتی--------------قر قر--------سر وصدا
قر------فرو رفتکی-------------قر وفر--------سروصدا
قر،ودبه---درب وداغون-----------قرقناس-------میوه کوهی
قرکشته----زردالوی خشک --------غرقوی------گودی آب
قریچ----صدای دندان------------قرصق-------دایره مانند
قیسی---زردالوی خشک-----------قیماق-------سرشیر
قینگ---صدای معده ریز-----------قیه-------- نعره
قزغن---دیگ بزرگ--------------قلاچ------زدن با پادرآب
قچاق ---زورمند----------------قنبو -------چاق
غطه ---آبتنی------------------غمباد-----اندوهگین
قل منه—راه آب----------------قوب له-----طاول
قندی----بلند شدن بز روی دو پا------قجوف-----آب دهان
قرک-----کش پایین آمده-----------قزه ------دم بز
قپو -----وسیله وزن---------------قناس-------کج
قشقرق ----سروصدا--------------قچ،قپ-- ----گاز زدن
غول---جمع-----------------قق----------نجوشیده
قق---بازکردن پوست گردو بادام----قل------نخ بهم پیچیده
قد—---آدم پر افاده------------قو------محل خالی درخت
قنر—--بزرگ----------------قدیفه -------ملافه
قلف---دیگ----------------قسون--------استفراغ
قجمه-- قسمتی از خوشه انگور-----قروج ----------انتخاب
قنه----گنده----------------قتق -----------ترشی
قیچ ---خاک باریشه علف-------قچ قچ----------سروصدا
قوقو—قسمتی ازانار-----------قمار----------قنداق بچه
قرقره آسمو---بلند آسمان-------قه------------پر اخم
قایم----پنهان-------------قی رو---------حادثه


گویش های محلی
(ک)
کل پسه---مار مولک----------کل-------------کچل
ک ل کی----چوب سر کج------کله------------کرت
کلیک------انگشت----------کلو-----------چیزداخل خالی
کل جش----نوعی غذا--------کل پچ---------عمامه
کلوج----نان سوخته----------کله گردو-------افتادن کامل
کل پک ---پرت کردن چوب----کولو----------گنده—بزرگ
کلا وه----کلاف-----------کل بی--------چیزی دایره مانندمنجمد
کلفج----فک--------------کل هور--------بی عقل
کل موشت---مشت----------کلافه---------به تنگ آمده
کلاونگ---سرگرم شدن-------کلاجه --------کلاغ کوچک
کین نک----گلو-----------کیرکونوک--------نای
کپل ------ران------------کلف-----------فک
کالار----بز جوان-----------کدو سر--------میوه نارس


پسوند(ک)درآخر کلمه درست شده است...........
عَنُک------گریان-----------صُرعُک--------------غشی
فِیشُک-----بینی گرفته------ --مُنُک-------------دیر فهم
پوتُک-----پز دادن------------لی مُک-----------حیله گر
شُلُک-----فلج---------------شَشُک------دیش کردن بخود
قُرُک-----کش پایین آمده--------لعبُک------------چسبناک
بُویوک----همیشه بودادن---------مُسُک-----------دیر جنب
چَسبُک----چسبیده-------------کُرُک--------------ناشنوا
گُزُک------صدای معده زیاد-------لُفچُک----------لب آویزان
عَلُک-----علیل---------------عَلَتُک------------وا مانده
چُسُک----بادمعده زیاد----------علفچُک-----------چسبناک
ریخُک-----اسهال----------زردُک--------------زارونزار
پَسُک------ولگرد----------پیرُک---------------پژمرده
خیلُک-----آبدماغ آویزان------سَرپُلُک--------------افتادن



گویش های محلی
(گ)
گال چومبه—چوب گوی بازی----گوبوردی-------وسیله خرمن کوبی
گو گلح—کودن----------گوگزل پوندیل---------------نادان
گورَه----گله گاو-----------گو----------------------گاو
گوله---گلوله-------------گلوشو-----------مریضی بچه گانه
گی له---نوعی کشمش-------گلو ره-------------------گرد
گل وار—سبد بزرگ---------گلیش---------کفش لاستیکی زنانه
گردنا---فر فره------------گرماس---------مخلوط شیر وماست
گورم—پنبه--------------گه گه--------------------برادر
گینه—زخم کچلی----------گیخ---------------------ناچیز
گین نیخ—ناچیز-----------گرمب---------------صدای چیزی
گمند---سیرشدن---------گزرک-----------نوعی سبزیوحشی
گرس،گرس---صدای قلب---گیله--------------------گلایه


گویش های محلی
گاش___طویله
گب مزو ___صحبت نکن( نوعی اعتراض)
گورو___زمین آماده برای شخم زدن(پس از بسار)
گوره چرو___گاوچران
گروهنه___نخ یاپشم جمع شده بصورت توپ
گوربه___گربه
گیله___شکایت
گلوره___گرد
گول موشت___مشت گره شده



گویش های محلی
این گویش ها که در ازغندهم متداول است آقای منصوری مدیرسایت حصار در سایتشان نوشته که با اجازه ایشان ماهم درج کردیم .

1 – تُلُپّسْتْ = صداي افتادن سنگ به آب

2 – جِرقَّسْتْْ = صداي شكستن ساخه درخت يا چوب خشك

3 – خِشّسْتْ = صداي كه از كشيدن چيزي بر روي زمين بر آيد

4 – شَرِقِّسْتْ = صداي زدن سيلي و مانند آن

5 – قِینْگَسْتْ = صداي رها شدن ناگهاني تير

6 – گُرَّسْتْ = صداي بخاري و شعله ناگهاني آتش

7 – وَقَّسْتْ = صداي ناگهاني سگ

8 – شُلُپََّسْتْ = صداي بلند و ناگهاني افتادن چيزي در آب

9 – كُپَّسْتْ = صداي فرو افتادن كلوخ و مانند آن

10 – هُك هُك = صداي گريه اي كه در گلو پيچيده است

11 – عَرَّسْتْ = صداي بلند الاغ و به گريه ناگهاني با حالت تمسخر نيز گويند

12 – فِشَّسْتْ = صداي مار و يا بيرون آمدن آب بيني

13 - شُرَّست = صدای آب که ناگهانی ریخته شود(*)

۱۴ - تِرّست = صداي خروج ناگهانی گاز از مخزن و همچنین صدای موتورهای ایژ قدیمی

۱۵ - حُقست = بیرون امدن اب و غذا از گلو (استفراغ)

۱۶ -تلمبست = افتادن دیوارو یا سقف خانه

۱۷ - هوررست = ریختن میوه از درخت



گویشهای محلی
(ل) : لی لی----کوچک---------لف لف--------------------حرف زیادی
لامپا—چراغ نفتی----------------لوک------------------------------زخم
لوکه—جمع شده-----------------لومبه---------------------------کلفت
لوک—شتر نر---------لَو---لب---لِو---------------------علفی مخصوص
لُو--اصطلاحی درتیله بازی----—لوم -------------------------------تکان
لِر—آب دهان---------------------لچ -------------------------------خیس
لِت—بهم زدن--------------------لَت---------------------------------کتک
لِس—لیس-----------------------لَش--------------------------------تنبل
لم بور—تکان---------------------لگو------------------ظرف شکسته آب
لک لکی---چرخ ریس قدیمی---لِفن---------------- بند شلوار در قدیم
لوخ---علف بشکل نی توی آب—لِقه-----------------چاقوی بی دسته
لَته—پارچه کهنه-----------------لَغره--------------------------------لاغر
لَمشت---کثیف------------------لَشه-----------------------از کار افتاده
لیم---حیله-----------------------لَشخار---------------------------عقاب
لَق لَوو---ماهی تابه-------------لون جه--------------------اصرار در کار
لوش---لجن توی آب-----------—لن دُهور-------------------بی سر وپا
لُفچُک—لب بزرگ----------------لَخه-----------------------از کار افتاده
لَکنده—از کار افتاده--------------لَوز-----------------------قطعه خوراک
لَقی---لگد-----------------------لُق لُق----------------------صدای آب
لَفچ---لب------------------------لَق--------------------------------لخت
لَقوَه---لرز------------------------لَچَک--------------------------روسری



گویش های محلی
(ن)
نکبت-------بد طالع----------------نکبت----------------توهین ، فحش
نک--------گاز زدن-----------------نَماشُم--------------سرشب
نُخ ریش—غذایی بانان------------نیم زَی--------------نامزد
نیم تنه—-کت---------------------نیم چه--------------بشقاب
نیزم------مِه--------------------- نهلی ----------------تشک
نهلی چه—تُشک کوچک---------نَحق-----------------بزرگ
نِمه---نه ، خیر--------------------نَمَیُوم---------------نمی خواهم
نَمَیی-—نمی خواهی------------نَمَیَه----------------نمی خواهد
نَمَیِم-----نمی خواهیم-----------نَمَییِن---------------نمی خواهید
نَمَیَن-----نمی خواهند------------نهری--------------صبحانه
نُو--------نان-----------------------نِه-------------------نه
نُو-------چوب شیار داربرای آب---نو جوک------------نوعی علف
نسق---سختی-------------------نخل---------------چهار چوبی آذین کرده درعاشورا
نُچ-------نه-----------------------نَشوی--------------کثیف
نِیَه------نیست-------------------نَفلَه----------------خراب




گویش های محلی
(م)
مُجُورک—----صدای ریز--------------مَجَوَه------------------می جَوَد
مِجرِی--------صندوقچه--------------موج مَعَه--------------سینی بزرگ
مُقراض-------قیچی-----------------مَه----------------------بگیر
مُ-------------من---------------------مَچَه--------------------ماده
مَیُم----------میخواهم--------------مَیی--------------------می خواهی
مَیَه----------می خواهد-------------مَیِم--------------------می خواهیم
مَیِن---------می خواهید------------مَیَن---------------------می خواهند
مونج--------زنبور--------------------موک---------------------مُک
موخ موخه--وادارشدن------------- مول مولی---------------نوعی زردالو
موتک---—جز ولز------------------مَتَوَه---------------------می تابد
مَسَوَه------ساییدن-----------------مُنُک--------------------دیر فهم
مخطی--—عهده--------------------مَزَق--------------------قورباغه
مَسکَه-----کره----------------------مُشُوره-----------------ماسوره
مُسُک---—دیر حاضری-------------مَحَرا--------------------نخود لوبیای پخته
مُلُومبَه—--تکان می خوره----------مُجُومبَه----------------جنبش داره
مُتُمبَه—---ریزش آوار---------------مُلُوچَه------------------میک زدن
مُکُتَه-------تکان بعد از گریه------—مُقُلَه------------------می جوشد
مَکَنَه-------کندن از جا--------------مُکُوَه-------------------کوبیدن
مَشَلَه-----داس---------------------مَلَه--------------------ماله
مولک------عدس مخصوص---------میل رَفتُم--------------ترسیدم
مُنُم--------انجام میدهم ----------مُرُم--------------------میروم
مُتُم--------میدهم-----------------مُگُم--------------------میگویم
مِیُم--------می آیم-----------------مُقُم-------------------موسیقی
مَکُو--------آلتی در فرت بافی---—مُورمُور----------------درد کم در بدن



گویش های محلی
(و )
وَرزِمی----------بر زمین----------------ورلیک--------------چمپاتمه نشستن
ورپتیخ----------موها سیخ شده-------ور مَلِیه-------------فرارزن از خانه
ورجِکیه—-------پریدن-------------------ور تیزیه-------------قهر کرده
ور قُلُمبیه-------آماس کرده-------------ورهم مَلِیه---------ناراحت بودن
ورسر حضور-—سرحال----------------- وَشُر----------------شوراندن
ور مُخت--------بر عهده-----------------وَ--------------------حرف تعجب
وَخِز-------------بر خیز-------------------وَنگ----------------صدا
(ه)
هَمالگی-------الان----------------------هَ ، هُ ،---------------بلی ، تعجب
هن هن-------صدای نفس-------------هَو------------------حرارت
هُق-----------صدای گریه--------------هُک-----------------حرف تعجب
هُو------------های---------------------هُف -----------------صدای نوشیدن
هَمالا---------الان----------------------هُونَه----------------اشاره بدور
هَلیک--------نوعی نشستن----------هینج---------------علامتی به الاغ
هَنِه---------جواب بده------------------هَل هَل------------حالتی در سگ
هِر هِر-------صدای خنده--------------هش----------------اعلانی به الاغ
یاه-----------چوب بلند------------------یَخَه-----------------یقه


منبع:
تنها کاربران عضو سايت قادر به مشاهده لينک ها هستند.
عضويت در سايت / ورود به سايت

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تشکرهاي ثبت شده از ايجاد کننده تاپيک :
 
تمامي مطالب ارسال شده:   
ارسال موضوع جديد   پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> فرهنگ لغات خراسان رضوی

زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 3.5 ساعت
صفحه 1 از 1
  
پاسخ سريع:

Very Happy Smile Sad Surprised Shocked Confused Cool Laughing Mad Razz Embarassed Crying or Very sad Evil or Very Mad Twisted Evil Rolling Eyes Wink Exclamation Question Idea Arrow
                 



افزودن امضاء به مطلب ارسالي (امضاء كاربر در بخش ويرايش مشخصات كاربر قابل تغيير است .)


 

  


 


Powered by phpBB © 2001, 2008 phpBB Group
فروشگاه فرش احمدی
تهران هاست
 تبلیغات در سایت روستاهای  ایران