روستاهای ایران: تالار گفتمان

روستاهاي ايران :: نمايش موضوعات - بند كال سرخ بزنگان - سرخس

بند كال سرخ بزنگان - سرخس

 

ارسال موضوع جديد  پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر 

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> اماکن سیاحتی خراسان رضوی

نمايش موضوع قبلي :: نمايش موضوع بعدي  
نويسنده پيغام

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: جمعه، 15 مهر ماه ، 1390 09:43:48    موضوع مطلب: بند كال سرخ بزنگان - سرخس پاسخ همراه با اعلان

بند كال سرخ

1- موقعيت :بند كال سرخ در مسير جاده مشهد- سرخس و در فاصله 135 كيلومتري مشهد و در نزديكي روستاي بزنگان و در مختصات ً16 َ19 ْ36 شمالي و ً28 َ27 ْ60 شرقي قرار دارد. جهت دسترسي به بند بايد در مسير جاده مشهد- سرخس حركت كرده و 12 كيلومتر بعد از روستاي مزدآوند در سمت چپ جاده وارد يك جاده فرعي آسفالته شده كه به سمت درياچه بزنگان و روستاي بزنگان مي‌رود. در اين جاده پس از طي 15 كيلومتر، در سمت راست جاده يك جادة فرعي ديگر وجود دارد كه خاكي است و پس از طي 4 كيلومتر در اين جاده به محل بند خواهيم رسيد.



2- تاريخچه :فلسفه نام‌گذاري بند كال سرخ به گفتة اهالي، اين بوده است كه در اين منطقه خاك سرخ فراوان يافت مي‌شود و به همين دليل نام اين بند را كه بر روي رودخانه‌اي قرار دارد كه در يك كال يا دهانه با خاك سرخ جريان دارد، كال سرخ ناميده‌اند. اين بند در سال 1308 به دستور شخصي به نام ابوتراب قهرمان پسر شجاع السطان قهرمان كه خود مالك تمامي اراضي بزنگان تا چهچهه و مزدوران بوده، بنا گرديده است. معمار اوليه بند شخصي از تربت جام بوده، كه به گفته يكي از پيران منطقه كه خود در ساخت بند شركت داشته، در حين ساخت بند مرده و ادامة كار بر عهده يك معمار ديگر قرار گرفته است. ضمناً در بناي اين بند اهالي روستاي بزنگان نيز شركت داشته‌‌اند به طوريكه روزانه حدود 50 كارگر در ساخت آن فعاليت‌ مي‌كردند. تكميل بند به شكل فعلي به گفته اهالي حدود 10 سال طول كشيده است. البته در آن زمان پس از تقسيم اراضي بين كشاورزان و مالكين منطقه، محل بند در قسمت كشاورزان واقع شده است و از آنجائيكه آنها توان تكميل بند و احداث كانال آبگير به منظور بهره‌برداري از بند را نداشته‌اند، هيچ‌گونه بهره‌برداري از بند كال سرخ تا كنون انجام نگرفته است. ضمناً در نزديكي بند و به منظور تأمين ملات مورد استفاده در ساخت بند يك كوره آهك‌پزي نيز احداث شده بوده كه خرابه‌هاي آن هم‌اكنون در منطقه قابل رؤيت مي‌باشند.


3- مشخصات :بند كال سرخ از نوع سدهاي پايه‌اي است كه از سنگهايي با ابعاد مختلف و ملات ساروج ساخته شده است. اين بند داراي ارتفاع 12 متر، طول تاج 35 متر و عرض تاج 6 متر مي‌باشد كه بر روي تاج آن يك برج آبگير قرار دارد كه از آن براي باز و بسته كردن دريچه تخليه رسوب استفاده مي‌شده است. همچنين اين بند داراي يك سرريز جانبي سنگي در جناح راست مي‌باشد.
در قسمت پاياب بند دو پايه سنگي به ارتفاع 5/4 متر و عرض 2 متر وجود دارد كه وظيفه تكيه‌‌گاه مياني بند را بر عهده دارند . البته ارتفاع اين پايه‌ها در ابتداي ساخت بند بيشتر بوده و به مرور زمان تخريب شده و به شكل كنوني درآمده‌اند.

هدف از احداث اين بند ذخيره آب و بالا آوردن سطح آب جهت سوار شدن به اراضي پايين‌دست كه به فاصلة چندين كيلومتر از بند در سمت راست و چپ آن واقع شده و در حالت طبيعي امكان بهره‌برداري از آب جريان يافته در كال را نداشته‌اند، بوده است. رسيدن به اين هدف احتياج به احداث كانالهاي آبگير در تراز نرمال و در جناحين بند داشته است كه اين عمل به مقدار كمي تحقق پيدا كرده و به دلايلي كه قبلاً ذكر گرديد احداث اين كانالها به اتمام نرسيده است. در حال حاضر و به دليل عدم بهره‌برداري، مخزن بند كاملاً از رسوبات انباشته شده و تنها در محل قرارگيري دريچه رسوبگير به علت تخليه رسوبات از زيربند، كمي از مسير كال مشخص است. در زمان سيلابها، آب از روي بند سرريز مي‌كند. به عنوان مثال آخرين بار در ارديبهشت ماه سال جاري اين اتفاق رخ داده و قسمتي از تاج بند را تخريب كرده و قطعات سنگي را به پايين دست بند منتقل كرده است.




4- كشاورزي :روستاي بزنگان كلاً داراي 900 خانوار بوده كه كار اغلب آنها كشاورزي و تا حدودي دامداري است. كشت غالب منطقه گندم، جو و پنبه بوده كه حدود 900 هكتار كشت آبي و 10000 هكتار كشت ديم مي‌باشد. در حال حاضر تعداد 64 كشاورز آبي كار در منطقه فعاليت دارند و از آب يك دهنه چشمه معروف به چشمه آسياب و يك دهنه قنات استفاده مي‌كنند كه هر كدام از آنها 5/1 ساعت با مدارگردش 9 روزه از آب بهره‌برداري مي‌كنند.



منبع:
تنها کاربران عضو سايت قادر به مشاهده لينک ها هستند.
عضويت در سايت / ورود به سايت

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تشکرهاي ثبت شده از ايجاد کننده تاپيک :
 
تمامي مطالب ارسال شده:   
ارسال موضوع جديد   پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> اماکن سیاحتی خراسان رضوی

زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 3.5 ساعت
صفحه 1 از 1
  
پاسخ سريع:

Very Happy Smile Sad Surprised Shocked Confused Cool Laughing Mad Razz Embarassed Crying or Very sad Evil or Very Mad Twisted Evil Rolling Eyes Wink Exclamation Question Idea Arrow
                 



افزودن امضاء به مطلب ارسالي (امضاء كاربر در بخش ويرايش مشخصات كاربر قابل تغيير است .)


 

  


 


Powered by phpBB © 2001, 2008 phpBB Group
فروشگاه فرش احمدی
تهران هاست
 تبلیغات در سایت روستاهای  ایران