روستاهای ایران: تالار گفتمان

روستاهاي ايران :: نمايش موضوعات - مزار شاه سنجان / سنگان / رشتخوار

مزار شاه سنجان / سنگان / رشتخوار

 

ارسال موضوع جديد  پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر 

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> اماکن سیاحتی خراسان رضوی

نمايش موضوع قبلي :: نمايش موضوع بعدي  
نويسنده پيغام

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1933470
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: چهارشنبه، 20 فروردين ماه ، 1393 20:27:21    موضوع مطلب: مزار شاه سنجان / سنگان / رشتخوار پاسخ همراه با اعلان

مزار شاه سنجان / سنگان / رشتخوار


در چند صد متری شرق دهکده سنگان رشتخوار و در کیلو متر 25 جاده آسفالته تربت حیدریه به خواف ساختمان مخروبه ای قرار دارد که مردم آن را مزار شاه سنجان می خوانند آنچه از ساختتمان مزار باقی مانده دو گنبد خشتی 8ترک است که با نما کاریهای آجروزین به صورت چپ و راست به صورت زیگزاگ تزیین یافته است سقف هرد و گنبد کاملا فرو ریخته و چهار دیواری محلی که به صورت قبر در آن واقع است هنوز سالم است اما از گنبد شرقی که ظاهرا قرینه مزار اصلی بوده جز زاویه ای از یک غرفه باقی نمانده است .

صورت قبر اخیرا با پوششی از سیمان حفظ شده است دیوار ها از گل بر آمده و کتیبه های از آجر در قسمت تحتانی غرفه های گنبد پیداست . از دقت در معماری آثار باقیمانده آنچه دستگیر می شود این است که بی شک با معماری جامع رشتخوار شباهتهای فراوانی دارد و ظاهرا باید چند سالی پس از مرگ شاه سنجان و در سالهای نخست قرن ششم ساخته شده باشد .


البته پاره ای بر این عقیده اند که مزار شاه سنجان در سنگان خواف میباشدولی آقای محمد رضا خسروی با استناد به پاره ای منابع و مآخذ تاریخی معتقد می باشند که بنای موصوف مربوط به مزار شاه سنگان و در سنگان رشتخوار میباشد .

بهر حال هر دو سنگان در گذرتاریخ تابع ابر شهر نیشابور وایالت خراسان بوده اند و هر کدام از مزارهای موجود در سنگان رشتخوار یا سنگان خواف متعلق به شاه سنجان می باشد از عزت و معروفیت این شاعر متفکر حکایت دارد .

با توجه به اینکه امیر نصراله سنجانی به قول فصیحی خوافی در سنجان زاوه و به قول سایرین وفات رکن الدین محمود سنجانی در سنجان خواف بوده است و شاید هر دو مزار صحیح بوده است و هر کدام متعلق به شاه سنجانی باشد .

رکن الدین محمود سنجانی از کبار مشایخ عرفانی قرن ششم بوده از سلسله چشتیه و از خواص مریدان خواجه مودود چشتی (م.527) است که در سنه 597 یا 93 یا 99 در سنجان وفات یافته و در همانجا مدفون است رکن الدین محمود تا پیش ازدرک محبت خواجه مودود چشتی به خواجه سنجان معروف بوده است :

(خواجه مودود فرمد تا او را شاه سنجان گویند و مراتب معارف او عظیم معروف است و اشعار فصاحت شعار و رباعیات بلاغت آیات او در کتب مشهور و در افواه خلق مذکور است )

خواهی که تو را رتبه ابرار رسد / مپسند به هر کس زتو آزار رسد

از مرگ میندیش و غم رزق مخور / کاین هر دو به وقت خویش ناچار رسد

مردان خدامیل به پستی نکنند / خود بینی و خویشتن پرستی نکنند

آن جا که مجردان حق می نوشند / خم خانه تهی کنند و مستی نکنند




حضرت شاه سنجان که به لقب و نام رکن الدین محمود است یکی از اولیاء و بزرگوار و اعاظم مشایخ و اقطاب متصوفه و از پیشتازان و رهبران مسلک عرفان و مشرب فقه و پشمینه پوشی قرن ششم هجری قمری می باشد . و یک شعبه شجره ی عالی خواجه نظام الملک خوافی به خانواده او منتهی می شود . وی از قصبه ی سنجان (سنگان ) خواف بوده و مقاماتی بس عالی و کرامات عجیب داشته و تربیت از خواجه مودود چشتی یافته . نقل است که : وقتی حضرت شاه سنجان در چشت به خدمت خواجه مودود مشغول بوده هرگز در قریه ی چشت در وضو ساختن قیام ننموده ، هرگاه احتیاج به طهارت می شد از چشت بیرون می آمد و تکمیل طهارت می فرمود و باز می آمد . در آن وقت به خواجه سنجان معروف بوده ، خواجه مودود فرمود که او را شاه سنجان گویند و از آن وقت به بعد به شاه سنجان معروف گردید . اشعار فصیح و دباعیات او در کتب مشهور و در افواه خلق مذکور است و این دو رباعی از اوست :

گر تخته فولاد شود روی زمین / ور صحن سپهر گردد آیینه ی چین

از روزی تو کم نشود یک سر موی / وا... چنین است و چنین است وچنین

کافرا چو عوان بدو ستمگرنبود / نزدیک عوان خویش و ستمگر نشود

کافر باشد که او عوانی نکند / هرگز نبود عوان که کافر نبود

اسفزازی در روضات الجنات و جامی در نفحات الانس تاریخ وفات او را در سال 597 هجری نوشته است ولی جامی نام او را در نفحات (محمد) ذکر کرده و نیز در کتاب گلزار جاویدان آمده است که شاه سنجان نامش رکن الدین محمود و اهل سنجان خواف است و از مرشد خود خواجه مودود لقب شاه سنجان یافته و او مردیست با حقیقت و اهل طریقت و تاریخ وفات او را در سال 599 هجری نوشته و این چند رباعی از اوست

ای دل تو ز هیچ خلق یاری مطلب / وز شاخ برهنه سایه داری مطلب

عزت ز قناعت است و خواری ز طمع / با عزت خود بساز خواری مطلب

در اره چنان رو که سلامت نکنند / با خلق چنان زی که قیامت نکنند

در مسجد اگر روی چنان رو که تو را / در پیش نخوانند و امامت نکنند

مردان خدا میل به مستی نکنند / خود بینی و خویشتن پرستی نکنند

آنجا که مجردان حق مِی نوشند / خمخانه تهی کنند و مستی نکنند

خواهی که تو را رتبه ی ابرار رسد / مپسند که از تو بر کس آزار رسد

از مرگ میندیش و غم رزق نخور کاین / هر دو به وقت خویش ناچار رسد

در حبیب السیر و خزینه الاصفیا سال وفات او 597 آمده است ولی در مجمع الفصحا و طریق الحقایق در گذشتش به سال 599 نگارش یافته . گورگاه او در قریه بالچ ( بایگ) اطرف تربت حیدریه است .

گر برتر از آسمان بود منزل تو / وز کوثر اگر سرشته باشند گل تو

چون مهر علی (ع) نباشد اندر دل تو / مسکین تو ، و سعی های بی حاصل تو

حمد ا... مستوفی در تاریخ برگزیده می نویسد که : خواجه سنجان به چند نام موسوم است . شاه سنجان و سلطان سنجان شیخی صاحب وقت بود و در خاندان ایشان همیشه یکی صاحب وقت بوده و یکی صاحب سجاده بوده . فصیح خوافی صاحب مجمل فصیحی در مورد شاه سنجان که وفات او را در سال 593 هجری اعلام نموده می نویسد که : جهعی از اقطاب صوفیه او را خواجه سنجان ، شیخ سنجان و سلطان سنجان خوانده اند و حالا نیز به همین نام ها می خوانند و استاد مردان نیز معاصر او بوده در سنجان زاوه خواف مدفون است . سلطان سنجان را رباعی بسیار است .

کودک بودم هنوز با اندک سال / کان شاه دل افروز مرا گفت تعال

چون یافت دلم نور وصال ابدی / شادی کردم نعره زدم آمد حال

به وقتی که خود را تجرید فرمود گفت :

در کیسهء ما ز زر پشیز نماند / در مطبخ ما دانه گشنیز نماند

خلقان جهان غنی شوند از پی چیز / ما نیز غنی شدیم چون چیز نماند

در حال نزع گفت :

من بسپردم جان به جلال احدی / اینست شهادت رجال صمدی

گفتار زبان کار عوام الناس است / من بر گفتم سر کمال احدی

و اما در مورد جای قبر او که آتشکده ی آذر به نقل از کتب تاریخ دیگر مالج ( بایگ ) تربت حیدریه ونیز فصیح خوافی سنگان زاوه خواف نوشته است جای بررسی بیشتر داردزیرا در حال دردوسنگان (بالاخواف وپایین خواف )که حدود 120کیلومتر ازیکدیگرفاصله دارنددو قبر به نام او معروف است .ولی درسنگان پایین خواف مزاری به نام ((میرسلطان محمودسنجانی))معروف است که بازهم مردم اورابه همین نام شاهسنجان می دانندکه چند سال پیش یک نفرازافغانیهای مقیم فعلی سنگان برآن مزار سنگی تهیه نموده است که روی آن چنین نوشته است: آرامگاه مطهر شیخ الاسلام حضرت خواجه رکن الدین محمودسنجانی چشتی تولد روزدوشنبه 21رمضان سـنه 487هجری درسنجان خواف مرشدومربی ایشان درطریقت وعرفان حضرت سیدالاولیاءتاج العارفین سیدقطب الدین خواجه مودودچشتی حسنی حسینی هروی ازائمه بزرگوارسلسله عالیـه چشتیه می باشد. محل تربیت روحانی وسیر وسلوک عرفانی ایشان چشت شریف که ازمناطق مشهور وسرسبز مشرق هرات افغانستان است می باشد مدت خدمت مرشدوتحصیل کمالات روحی ومعنوی23سال که دراین مدت درچشت شریف نقض طهارت ننموده وجهت این کاربه خارج ازمنطقه می رفته است.تصنیفات:منهاج المحققین وتفسیرسورۀالرحمن. تاریخ وفات پنج شنبه6شوال المعظم سنه593هجری به سن 106سالگی درسنجان خواف میباشد،رحمةالله علیه.بایدمتذکرشدکه عارف بزرگ اسلام حضرت شیخ سیف الدین باخرزی نیزبه شرف صحبت شیخ الاسلام رکن الدین محمودسنجانی دراوایل عمرش رسیده است. چون فصیح خوافی الاصل است مدفن شاه سنجان راسنجان زاوۀخواف که مرادهمان سنگان بالا خواف است نوشته وهمچنین مزارفعلی آن باساختمان نسبةمعظم قدیمی به همان نام شاه سنجان معروف است ونیز درسنگان پایین خواف به نام میر سلطان محمودشهرت داردوساختمانی درشأن این عارف بزرگ ساخته نشده لذا احتمال می رودکه مدفن آن درسنگان بالا خواف صحیح باشد. تحقیقی توسط آقای عبدالحمید مولوی که درسال 1355خورشیدی به عمل آمده ودرحاشیه شدالازارآمده است که عینا ارائه می شود: درخراسان دو جا به نام سنگان مشهور است:اول قریه سنگان که در24کیلومتری رودخواف واقع است دوم درتربت حیدریه بلوکی است به اسم سنگان که مرکز آن بلوک نیز سنگان نامیده می شود.(این همان دوسنگان پائین خواف وبالاخواف میباشد)ودهات بلوک تربت حیدریه واقع دربخش رشتخوار وصل به دهات خواف است که قبل ازواقعه مغول وقتی که خواف آبادترازحالابوده تربت حیدریه ومحال آن جزو خواف محسوب می شده وهر دوسنگان دریک بلوک واقع بوده ونیز به شهادت اسنادووقف نامه هایی که درآستان قدس رضوی مضبوط ودرحدود چهار قرن پیش تنظیم شده محل وقوع محمدآبادواحمدآباد،موقوفات آستان قدس دربلوک سنگان خواف تعیین گردیده درصورتی که اکنون بلوک سنگان راقسمتی ازدهات تربت حیدریه می شمارندوقبرشاه محمودسنجانی درهمین سنگان مرکز بلوک سنگان واقع است واین سنگان در24کیلومتری جنوب شرقی تربت حیدریه است وراهی که ازآن تربت به خواف می رود ازکنار آبادی سنگان می گذرد. قبرشاه سنجان با قلعه وآبادی فعلی سنگان قریب500مترفاصله داردوازوضعیت محل وخرابه هاوآجرپاره هاوپستی وبلندی اراضی اطراف مزارشاهسنجان معلوم می شودکه قبلا قبر مذکور دروسط قلعه سنگان بوده وموقعی که آبادی سابق ازبین رفته قلعه جدید سنگان راباقدری فاصله ازقلعه قدیمی ساخته اند.قبر شاهسنجان درسنگان بالاودهات اطراف آن مشهوروغالب اوقات مخصوصا جمعه ها عدۀزیادی به زیارت آن جا می روندوگاهی اهالی رادرآن جااطعام می نماید. به نقل ازریاضالعارفین این رباعی هاراشاه سنجان سروده است:

تا مردبه تیغ عشق بی سر نشود / درحضرت مـــــــعشوق مــــطهر نشــــود

هم دوست طلب کنی وهم جانخواهی / آری خواهی ولی مــــــیسر نشود *******************************************************

شــــاهادل آگـــــاه گــــــدایان دارنـــــد / سررشته عشق بی نوایـــــان دارند

گنجی که زمین وآسمان طالب اوست / چون درنگــــری برهنه پایان دارند *******************************************************

علمی که حقیقی است درسینه بود / درسینه بود هر آنچه درســـی نبود

صد خانه پراز کـــتاب کــــاری نایـــــد / باید که کـــــتابخانه درســــینه بود

امین احمد رازی صاحب هفت اقلیم می نویسد:مراتب ومعارف او عظیم مشهور است واشعار اودرنسخ صوفیه مسطور واین چند رباعی ازآن جمله است:

تاعشق جمال دوست درخانه ماست / طاوس عمل کمیته پروانـــــه ماست

آن روز کــــه آشنا شدم بــــا غم او / هرچیز که غیر اوست بیگانه ماست *******************************************************

مردان می معرفت به اقبال کشند / نه چون جهلا دردی اشکال کشند

علمی که به درس وبحث مفهوم شود / آبی ست که از چاه به غربان کشند *******************************************************

دوران حیات معرفت ماعجب می گذرد / برخیز که دوران به تعب می گذرد

درجام طرب زباده ریز آب حیات / کز عمر تو روز رفت وشب میگذرد

منبع:
تنها کاربران عضو سايت قادر به مشاهده لينک ها هستند.
عضويت در سايت / ورود به سايت

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تشکرهاي ثبت شده از ايجاد کننده تاپيک :
 
تمامي مطالب ارسال شده:   
ارسال موضوع جديد   پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> اماکن سیاحتی خراسان رضوی

زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 3.5 ساعت
صفحه 1 از 1
  
پاسخ سريع:

Very Happy Smile Sad Surprised Shocked Confused Cool Laughing Mad Razz Embarassed Crying or Very sad Evil or Very Mad Twisted Evil Rolling Eyes Wink Exclamation Question Idea Arrow
                 



افزودن امضاء به مطلب ارسالي (امضاء كاربر در بخش ويرايش مشخصات كاربر قابل تغيير است .)


 

  


 


Powered by phpBB © 2001, 2008 phpBB Group
فروشگاه فرش احمدی
تهران هاست
 تبلیغات در سایت روستاهای  ایران