روستاهای ایران: تالار گفتمان

روستاهاي ايران :: نمايش موضوعات - فرهنگ عزاداری / سربندان دماوند

فرهنگ عزاداری / سربندان دماوند

 

ارسال موضوع جديد  پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر 

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> رسومات محلي استان تهران

نمايش موضوع قبلي :: نمايش موضوع بعدي  
نويسنده پيغام

musaaskari
کاربر ویژه

وضعيت: آفلاين
27 تير ماه ، 1390
تعداد ارسالها: 6429
امتياز: 1929860
تشکر کرده: 1
تشکر شده 48 بار در 46 پست


ارسالارسال شده در: سه شنبه، 25 خرداد ماه ، 1395 18:56:47    موضوع مطلب: فرهنگ عزاداری / سربندان دماوند پاسخ همراه با اعلان

فرهنگ عزاداری برای فوت اهالی در سربندان قدیم

در فرهنگ سربندان قدیم زمانی که هر یک از اهالی به هر دلیل فوت می کرد، تمام اهالی روستا بعنوان کمک و یاور پشت سر خانواده عزادار قرار می گرفتند و به آنها قوت قلب می دادند به نحوی که خانواده عزادار، اهالی را در درد و غم خود شریک دانسته و احساس تنهایی نمی کردند. گرچه هنوز هم این فرهنگ در روستای سربندان حضور دارد ولی تحت تاثیر شرایط اجتماعی و فرهنگی دوره جدید کمی رنگ باخته است. سایت سربندان به منظور حفظ ارزشهای فرهنگی روستای سربندان اقدام به نشر گزارش زیر می نماید تا تاثیر مثبتی بر حفظ و افزایش تعاون و همدلی اهالی سربندان داشته باشد.

۱-در زمان گذشته وقتی یک نفر از اهالی دچار فوت عادی می شد گرچه عموم مردم ده از حال بیمار اطلاع داشتند و از فوت فرد مطلع می شدند ولی فوت فرد از طریق بلند گوی مسجد به اطلاع اهالی می رسید. با اعلام خبر فوت چند نفری داوطلبانه به قبرستان می رفتند و محل قبر را کنده و آماده می کردند، دیگر اهالی نیز به منزل متوفی می رفتند و همراه خانواده متوفی، او را تا قبرستان تشییع می کردند. جنازه به غسالخانه یا در زبان سربندانی ها شورانگاه منتقل می شد و دو سه نفر داوطلبانه جنازه را غسل داده و آماده دفن می کردند. نماز میت به پیش نمازی افرادی که در این کار آگاهی و تخصص داشتند برگزار و جنازه به خاک سپرده می شد. در این مرحله کندن قبر، شستشوی میت، نماز میت و خاکسپاری (تلقین) توسط افراد داوطلب انجام می گرفت و در پایان اهالی خانواده متوفی را تا منزل مشایعت می کردند.

شب اول : در قدیم که منطقه محیط زیست حیوانات وحشی بود اهالی بر این باور بودند که در شب اول ممکن است گورکن( حیوانی که به مرده خواری معروف است ) قبر را کنده و به جنازه آسیب برساند، لذا هنگام غروب آفتاب چند نفری به قبرستان رفته و روی قبر آتش روشن می کردند تا از گزند گورکن در امان باشد.

۲-مراسم روز سوم:

از روز اول تا روز هفتم در منزل خانواده متوفی شام و ناهار تهیه می شد و اقوام نزدیک در منزل حاضر بودند، معمولا طی هفت روز سفره قرآن پهن بود و هر کس که برای عرض تسلیت می آمد در صورت بلد بودن، چند جزء قرآن نیز می خواند و ثواب آن را نثار روح متوفی می کرد.

روز سوم مراسم رسمی اطعام ناهارخوری در منزل متوفی برگزار می گردید و بعد از ظهر مراسم ختم رسمی در مسجد منعقد می شد، این مراسم شامل، تلاوت قرآن، سخنرانی روحانی و مرثیه خوانی می شد.

در این روز کسانیکه برای صرف ناهار به منزل متوفی می رفتند معمولا به وسع خویش کالایی را برای خانواده متوفی می بردند، این کالاها معمولا شامل نان، قند، شکر، چای، روغن، تخم مرغ و در مواردی گندم و برنج می شد. این اقلام خانواده متوفی را در پذیرایی از تسلیت گویندگان و مراجعه کنندگان یاری می داد.

۳-مراسم روز هفتم :

مراسم روز هفتم دارای تشریفات خاصی بود، معمولا تعدادی از آشنایان جمع می شدند و مردان خانواده متوفی را به حمام ده می بردند. حمام عمومی سر بندان از صبح قبل از اذان صبح باز می شد و تاساعت هشت صبح مردانه بود . از ساعت هشت صبح تا چهار بعد از ظهر حمام به خانم ها تعلق داشت و مجددا از ساعت چهار تا هشت شب حمام مردانه می شد . صبح مردان خانواده را به حمام می بردند و آشنایان آنان را می شستند. در بازگشت از حمام همه صبحانه را در منزل متوفی می خوردند. ساعت ده صبح خانم های آشنا می آمدند و زنان خانواده عزادار را به حمام می بردند. هزینه حمام مردانه و زنانه توسط آ شنایان پرداخت می شد. ناهار را در منزل متوفی صرف می کردند . بعد از ظهر در مسجد مجلس ختم برگزار می شد و در پایان همه حاضرین سر مزار می رفتند و پس از قرائت فاتحه و مرثیه خوانی خانواده متوفی را تا منزل مشایعت می کردند.

۴-از اولین روز فوت تا شب چهلم تمام شب های جمعه مراسم ختم قرآن در منزل متوفی برگزار می گردید و اعضای فامیل و دعوت شدگان و قرآن خوان ها شام را در آنجا صرف می کردند.

مرسوم بود که هر شب جمعه را یکی از آشنایان نزدیک متولی می شد و هزینه شام و پذیرایی را بعهده می گرفت تا به خانواده متوفی هم کمک مادی شود و هم همدردی معنوی شکل بگیرد. قرآن خوان های حرفه ای که دعوت می شدند، آقایان مرحوم: اسماعیل قدیری، پروازی، حسین میرزاقایی، حاجی کریم محمدخانی، کوچکی، بشیری، قاسمی و دیگرانی که هم اکنون در خاک خفته اند، بودند.

۵-مراسم چهلم نیز در منزل گرفته می شد و پس از ختم قرآن، ناهار صرف شده و دسته جمعی به سر خاک می رفتند.

پس از برگزاری مراسم چهلم تعدادی از آشنایان نزدیکتر با خریدن لباسهای نو، به خانه متوفی مراجعه می کردندو لباس سیاه را از تنشان بیرون کرده و لباسهای نو را تنشان می کردند و صاحبان عزا را در حقیقت از عزا بیرون می آوردند.

۶-خانواده متوفی پس از فوت از دست رفته تا عید نوروز در تمام اعیاد در خانه می نشستند و اهالی سربندان به دیدن آنها و تسلیت گویی می رفتند.

این اعیاد شامل اعیاد رسمی مانند عید قربان، عید غدیر و عید فطر بود ولی عید اصلی عید نوروز بود. اولین عید نوروز را خانواده متوفی عید نمی گرفتند و در منزل می نشستند تا اهالی برای تسلیت گویی به دیدارشان بیایند.

در عید نوروز آشنایان معمولا به منزل خانواده متوفی می رفتند و سر و دست مردها و زن های عزادار را حنا می گذاشتند، حنا سنبل خروج از عزا بود و در ایام قدیم بسیار اهمیت داشت. افرادی که به دیدار عزادارها می رفتند معمولا هدایایی را با خود می بردند. این هدایا شامل کله قند، حنا، قواره پارچه و …. می شد.

۷-پیشنهاد مرحوم حاج سلیمان جعفری

بازدید اهالی از خانواده های عزادار در عید نوروز مشکلاتی را به همراه داشت، اولین مشکل این بود که اهالی وظیفه خود می دانستند که برای عرض تسلیت به منزل تمام کسانی که طی سال کسی را از دست داده و عزادار شده بودند، بروند و این عمل زمان زیادی را از اهالی می گرفت.مشکل دوم برای خانواده عزادار بود که در تمام دوره تعطیلات عید باید در خانه می نشستند تا کسی به در بسته نخورد. درچنین شرایطی مرحوم حاج سلیمان جعفری که معمولا عضو هیئت امنای مسجد نیز بود پیشنهاد بسیار مناسبی دادکه با استقبال اهالی روبرو شد.

در نیمه اول دهه شصت بود که پیشنهاد مرحوم حاج سلیمان به تایید اهالی رسید. طبق این پیشنهاد مقرر گردید « در روز اول عید پس از تحویل سال همه خانواده هایی که طی سال عزادار شده اند به مسجد بروند و اهالی برای دیدن آنها به مسجد بروند.»

امسال غریب بیست و پنج سال است که این مراسم باشکوه تمام برگزار می گردد و اکثر اهالی سربندان تلاش می کنند روز اول عید خود را به سربندان برسانند و در مراسم مسجد شرکت کنند. معمولا از چند روز قبل از عید، هیئت امنای مسجد ساعت شروع مراسم را اعلام و به اطلاع اهالی می رساند. در این مراسم معمولا ضمن تلاوت قرآن و قرائت فاتحه، سخنرانی کوتاهی توسط روحانی محل انجام می شود. این مراسم گرچه با عنوان بازدید از خانواده های عزادار شناخته می شود ولی نقش عید دیدنی و بازدید عمومی همه اهل محل با یکدیگر را دارد و کسانیکه طی سال افراد مورد علاقه خود را ندیده اند موفق می شوند همدیگر را ببینند.مراسم روز اول عید حالا تبدیل به با شکوه ترین مراسمی شده است که در سربندان برگزار می شود. با آرزوی وحدت و همدلی بیشتر اهالی سربندان

۸-آخرین مراسمی که بعنوان مجلس ختم برای متوفی برگزار می گردد.

مراسم سالگرد متوفی است که معمولا بعداز ظهر مراسم ختم در مسجد جامع سربندان برگزار می شود و پس از آن دسته جمعی به قبرستان سربندان می روند و سر مزار متوفی اقدام به قرائت فاتحه می کنند.

۹-یک تصمیم خوب هیئت امنای مسجد سربندان

از نیمه دوم دهه شصت تا سال نود و یک که روحیه اسراف در مردم رشد کرده بود پدیده برگزاری مراسم مجلس سوم متوفی در مسجد با پذیرایی و صرف ناهار به صورت عمومی برگزار می گردید، در این مراسم که معمولا از ساعت ده شروع می شد با چای و میوه از مراجعه کنندگان پذیرایی می شد، همزمان ختم قرآن و سخنرانی روحانی انجام می شد و مصادف با اذان ظهر نماز جماعت برگزار می گردید و پس از آن ناهار صرف می شد. صرف ناهار به صورت عمومی برگزار می گردید و خانواده متوفی می بایست در بعضی موارد از بیش از پانصد نفر پذیرایی کنند. مراسم روز سوم به یک رسم عمومی تبدیل شده بود و هزینه زیادی را به خانواده متوفی تحمیل می کرد.

در سال نود و یک هیئت امنای مسجد طی یک تصمیم درست و جسورانه اعلام نمود دیگر برای ناهار روز سوم مسجد را در اختیار خانواده متوفی قرار نمی دهد و افراد فقط می توانند مراسم ختم را در مسجد برگزار کنند. این تصمیم کمک بزرگی به خانواده متوفی بود که از هزینه ای گزاف نجات پیدا کنند.

منبع : sarbandan.com

بازگشت به بالا

رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي ارسال ايميل بازديد از سايت ارسال كننده مطلب
تشکرهاي ثبت شده از ايجاد کننده تاپيک :
 
تمامي مطالب ارسال شده:   
ارسال موضوع جديد   پاسخ به اين موضوع   ارسال تشکر

   روستاهاي ايران صفحه اول انجمن -> رسومات محلي استان تهران

زمان پيشفرض سايت: ساعت گرينويچ + 3.5 ساعت
صفحه 1 از 1
  
نام کاربري:      کلمه عبور:     

~ يا ~
عضويت در سايت

  


 


Powered by phpBB © 2001, 2008 phpBB Group
كه مازندران شهر ما ياد باد
فروشگاه فرش احمدی
تهران هاست
 تبلیغات در سایت روستاهای  ایران