آیین محرم در روستای کهنه / جغتای

آیین محرم در روستای کهنه / جغتای

مراسم و آیین های سوگواری سرور و سالار شهدای کربلا، حضرت امام حسین(ع) در طول ماه محرم و صفر با توجه به فرهنگ و رسوم هر منطقه برگزار می شود. این مراسم در روستای کهنه  معمولا از روز نخست ماه محرم الحرام با بستن علمهای هیئت و حسینیه روستا وسیاهپوش کردن سردر مسجد ،هیئت و حسینیه روستاآغاز می‌شود و در ظهر عاشورا به اوج خود می‌رسد. در غروب و شامگاه عاشورا، این سوگواری تحت عنوان مراسم شام غریبان ادامه پیدا می‌کند.

در ایام عزاداری محرم بخصوص روزهای تاسوعا وعاشورا، تمامی افراد منسوب به روستا، در هر نقطه از کشور باشند، سعی می کنند در آیین های عزاداری روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی روستای خود شرکت نمایند.

مراسم عزاداری و روضه خوانی ماه محرم معمولا شبها و پس از نماز مغرب و عشا در هیئت و حسینیه روستا به طور منظم برگزار می شود. بعد از نماز مغرب و عشا پس از صرف شام در هیئت روستا که از محل نذورات مردمی است مراسم  سینه زنی و زنجیرزنی توسط هیات های عزاداری در هیئت روستا و کوچه های اصلی روستا تا حدود نیمه های شب ادامه می یابد،سپس مراسم روضه خوانی و پایان مراسم. به طور معمول علم های هیات در جلو دسته یا هیات عزاداری حرکت داده می شود. در هنگام حرکت دسته عزاداری ، به خصوص در دهه اول آن ، افرادی که نذر دارند معمولاً گوسفندی را در جلو علم و هیات عزاداری قربانی می کنند و گوشت آن را برای شام و ناهار روز عاشورا نذر می کنند. از جمله رسومی که در روز بعد عاشورا صورت می گرفت، علم گردشی به منظور جمع آوری نذورات وکمک های مردم جهت تامین هزینه های تعزیه خوانی هیات های عزاداری و تعزیه بود ؛ این کار در حال حاضر معمولا در روزها ی تاسوعا و عاشورا  صورت می گیرد.

  مراسم تاسوعا و عاشورا

در روزهای تاسوعا و عاشورا ، مراسم و آیین های عزاداری از اوایل صبح  با شور حال خاصی آغاز می شود. حرکت دسته عزاداری در روزهای تاسوعا و عاشورا  در بین روستاهای کهنه والله آباد شیوه خاصی است که از سال های بسیار دور شکل گرفته است و معمولا هیات های عزاداری دو روستا بر اساس یک سنت قدیمی ، این آیین و مراسم را به صورت مشترک برگزار می نمودند. ابتدا هیئت زنجیرزنی روستای کهنه به محل حسینیه روستا می رود و در آنجا مورد استقبال هیئت سینه زنی حسینیه روستا قرار میگیرد و بعد از برداشتن علمهای حسینیه(از قدیم در حسینیه روستا دو علم که یکی را سادات روستا و یکی را رعیت می بستند) و بعد از  برگزاری مراسم بسیار دیدنی حسن،حسین(مراسمی که علمهای هیئت و حسینیه در وسط و یک نفر وسط حلقه با لحنی سوزناک با گفتن کلمات حسن،مظلوم،شهید،بی سرو… و در پاسخ عزاداران با حلقه زنجیره ای در اطراف علمها همزمان با زدن یک پا به زمین و یک دست که شانه عزاداربغلی را گرفته و دست دیگر که بر سینه می زنند دور علم می گردند همصدا جواب می دهند .حسین)

 به سمت مزار روستا حرکت می کنند ، طبق رسم قدیمی اهالی روستای الله آباد بعد الظهر تاسوعا در قالب هیات عزاداری برای برگزاری مراسم سوگواری به روستای کهنه می آیند و در بدو ورود به روستای کهنه  هنگامی که هیئتهای عزاداری دو روستا به هم می رسند مراسم سلام برگزار می شود(هنگامی که دو دسته یا هیأت عزاداری به هم می رسند ، علم های دو هیئت را  روبروی هم قرار می دهند و علم گردان هیئت میهمان علم را به سمت علم   هیئت میزبان نزدیک می کند. پس از آن  مراسم سلام برگزار می شود. ابتدا یکی از نوحه خوانان روستای میزبان با خواندن اشعاری به هیئت عزاداران روستای مهمان سلام می دهد. پس از آن یکی از نوحه خوانان روستای مهمان جواب سلام را با همان اشعار و با مختصری تغییر می دهد).

 سینه زنان شاه دین خوش آمدید خوش آمدید

و در جواب آنها هیات عزاداری روستا ی الله آباد چنین جواب می دهند:

از ما سلام یکسر این مجلس عزا را

شاه سلام و علیک ؛ ای گل گلزار سلام و علیک

 

سپس دسته های عزاداری دو روستا در قالب یک دسته مشترک به زیارت اهل قبور بخصوص شهدای روستا می روندو پس از پایان مراسم و پذیرایی به روستای خود بر می گردند. در روز عاشورا نیز مردم روستای کهنه ابتدا درقالب هیئت عزاداری در کوچه های روستا که در طول مسیر ، عزاداران با آب، چای، شیر، کیک و … پذیرایی می شوند، به محل برگزاری مراسم تعزیه که معمولا در محوطه مدرسه روستا برگرار می شود می روند و طبق سنت قدیمی مراسم تعزیه خوانی (شبیه خوانی)توسط تعزیه خوانان روستا  (کلیه وقایع روز عاشورا)برگزار می شود. برای قرائت نماز ظهر عاشورا مراسم تعطیل و پس از اقامه نماز جماعت ظهر عاشورا و صرف ناهار(که از محل کمکهای مردمی جمع آوری می شود) ادامه تعزیه خوانی برگزار می شود.

 شام غریبان

مراسم شام غریبان در شب یازدهم محرم در هیئت روستا تا مزار شهدا  برگزار می شود این مراسم معمولاً با روشن کردن شمع همراه است .

مراسم اربعین حسینی نیز هر ساله در روستا برگزار می شودو معمولا تعدادی از اهالی در این روز به زیارت امامزادگان روستای مجاور می روند.

لازم به ذکر است که هرساله هیئتهای عزاداری روستای کهنه و الله آباد در قالب یک هیئت مشترک برای شرکت در مراسم ۲۸ صفر(رحلت رسول اکرم و شهادت امام حسن مجتبی(ع))و ۳۰صفر(شهادت امام رضا(ع)) به شهر مشهد مشرف می شوند و یک اقامت چند روزه به روستا باز می گردند و مورد استقبال اهالی دو روستا قرار می گیرند.

درپایان طی مراسم خاصی علمهای هیئتها و حسینیه دو روستا  تا سال دیگر باز می شود .

منبع:

kahneisalam.persianblog.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *