ژله شاهانه / نوشداروی افسونگر زنبور عسل

ژله شاهانه (ژله رویال) نوشداروی افسونگر زنبور عسل

ژله شاهانه (ژله رویال) نوشداروی افسونگر زنبور عسل

ژله شاهانه (ژله رویال) که به آن در فارسی شاه انگبین می‌گویند ماده ای است غلیظ و لیمویی رنگ، که به وسیله یک جفت غده مغزی (hypopharyngeal) زنبوران کارگر پرستار معمولاً در سنین ۲ تا ۱۲ روزگی ترشح شده و مورد استفاده ملکه در تمام طول عمر و نوزادان زنبور در مراحل اولیه رشد قرار می گیرد.

 

 

 

ژله رویال خاصیت اسیدی داشته و دارای طعم ترش و گس می باشد و هنگامی که با عسل مخلوط می شود پس از ساعتی عسل را بسیار رقیق می سازد.

برای به وجود آمدن ملکه فرایندی خاص صورت می گیرد، بدین صورت که یک تخم زنبور عسل اگر به مدت سه روز با ژله رویال تغذیه شود تبدیل به زنبور کارگر می شود. اگر همان تخم به مدت ۷ روز با ژله رویال تغذیه گردد آن تخم به ملکه تبدیل می شود. بنابراین چند روز تغدیه بیشتر با ژله رویال باعث میگردد موجودی به وجود بیاید که ۴۳ درصد بزرگتر و از نظر وزن ۶۰ درصد سنگین تر از زنبور کارگر بشود. همچنین طول عمر طولانی آن قابل تامل می باشد. یعنی هفت سال در برابر هفت هفته.

ملکه دارای قدرت و توانایی بسیار بالایی می باشد به این صورت که می تواند روزانه ۲۰۰۰ تخم بگذارد یعنی دو برابر و نیم وزن بدن خود، باید توجه داشت تمام این توانایی ها و خصوصیات فقط به خاطر مصرف روزانه ژله رویال می باشد.

 

 

در جدول زیر زنبور ملکه با زنبورهای کارگر از نظر تغذیه، مشخصات ظاهری و طول عمر مقایسه شده است. زنبور ملکه از ژله رویال تغذیه می کند، در پانزده و نیم روز رشد می نماید، ۱۷ میلی متر ظول و ۲۰۰ میلی گرم وزن دارد و ۴ تا ۶ سال عمر می کند. زنبورهای کارگر از شهد و گرده گل تغذیه می کنند، در ۲۱ روز رشد می نمایند، ۱۲ میلی متر طول و ۱۲۵ میلی گرم وزن دارند و ۴ تا ۶ هفته عمر می کنند.

 

 

خصوصیات و ترکیب شیمیایی ژله رویال:

فرآورده ای است با رنگ سفید مایل به زرد روشن، کلوئیدی و چسبناک با عطری مختصر و مزه ای تند، در آب حل شده و کمی کف تولید می کند. دارای عملکردی اسیدی (۵/۴ – ۵/۳ = pH) و وزن مخصوص آن ۱/۱ می باشد. دارای مقدار زیادی ازت می باشد.

ترکیبت شیمیائی ژله رویال بسیار پیچیده بوده و بر اثر مرور زمان ترکیب آن تا حدودی تغییر می کند. متوسط ترکیب ژله ای که از سلولهای ملکه ۴-۳ روزه استخراج و تجزیه شده به شرح زیر بوده است.

آب ۶۷ درصد

پروتئین ۱۳ درصد.

چربی ۵ درصد.

کربوهیدات ۱۱ درصد

مواد معدنی ۱ درصد.

مواد ناشناخته ۳ درصد.

 

در جدول زیر ترکیب ژله رویال مشخص شده است.

 

 

در ژله رویال ۵۲ پروتئین شناسایی شده است که ۴۲ تا از آنها جدید است و نقش بیشتر آنها هنوز نامشخص می باشد.

 

 

اسیدهای آمینه ژله رویال

 پروتئین های ژله رویال از نظر اسیدهای آمینه ضروری بسیار غنی است که عبارتند از:

اسید آسپارتیک

والین

ایزولوسین

گلیسین

اسید گلوتامیک

آلانین

فنیل آلانین

هیستیدین

لوسین

سرین

ترئونین

متیونین

لیزین

پرولین

لایروزین

سیستین

 

همچنین محققان ژله رویال را غنی از کلسیم، پتاسیم، آلومینیم، آهن، روی، منگنز و همچنین مقادیر کمی مس، کبالت، سرب و سیلیسیم می دانند.

 

ویتامین های ژله رویال:

 ۱ – ویتامین هائی که به نسیت زیاد در ژله رویال وجود دارد:

۱B ، ۲B ،۳B ،۵B ، ۶B ، ۷ B، ۸B ، ۹B ، ۱۲ B

۲ – ویتامین هائی که به نسبت کم در ژله رویال وجود دارند:

ویتامین های A و C، کمپلکس D  و کمپلکس K.

ضمناً ژله رویال به واسطه داشتن ماده ای به نام  ۱۰ – hydroxyl deconoic  خاصیت باکتری کشی دارد.

 

اغلب ویتامین های گروه B در ژله رویال وجود دارند که مقادیر آنها در جدول زیر مشخص شده است.

 

 

سایر اجزای موجود در ژله رزیال در جدول زیر مشخص شده است.

 

 

روش های تولید و جمع آوری ژله رویال

الف) روش های طبیعی:

  در کندوها و جمعیت هائی که شرایط لازم را برای تکثیر و بچه دهی دارند حجره های ملکه یا شاخون های زیادی انباشته از ژله رویال به وجود می آید و از این سلولها در روز سوم بعد از تشکیل، ژله نسبتاً زیادی جمع آوری می شود و بعد از بسته شدن درب شاخنها به تدریج ژله حالت نسبتاً سفت ژلاتینی پیدا می کند.

 

 

در اواسط بهار در مناطق معتدله و از اوایل اسفند ماه در مناطق قشلاقی و گرمسیری جمعیتها و کلنی هائی که زنبوران کارگر جوان زیادی دارند، اگر به هر علتی ملکه و مادر خود را از دست داده باشند، بلافاصله اقدام  به ایجاد شاخون های زیادی با ذخایر ژله رویال خواهند نمود. زیرا  زنبوران کارگر جوان از روز دوم بعد از تولد تا روز ششم حداکثر میزان ژله رویال رااز طریق غدد شیری و آرواره ای و در صورت مساعد بودن روند و جریان گرده و شهد از طبیعت، ترشح کرده و در اختیار لاروهای ملکه (و سایر لاروها به نسبت کمتر) زنبور عسل قرار می دهند و تولید کنندگان می توانند با قاشقک ها و سایر ابزار بعد از خراب نمودن شاخون ها ژله رویال حجره ها را جمع آوری کنند. به هر حال کندوهای قوق در موقع و زمان بچه دهی و نیز به هنگام یتیم شدن منابع تامین ژله رویال برای زنبورداران و تولید کنندگان مربوطه خواهند بود.

 

ب) روش های مصنوعی:

در همه واحدهای پرورش ملکه می توان توام با تولید ملکه اقدام به تولید ژله رویال نمود. زیرا در واقع بخشی از پروسه  و روند عملیاتی تولید ملکه و تولید ژله رویال مشابه می توانند باشند. بعد از سازماندهی کندوهای مادری، لاروهای یکروزه به کندوهای پرستار (کندوهای شروع کننده) انتقال داده می شوند. کندوهای شروع کننده در زمان پیوند لارو باید در وضعیت و موقعیتی شبیه حالت بچه دهی کندو در حالت طبیعی باشند تا پذیرش لاروهای پیوندی با راندمان خیلی بالائی همراه باشند. روز بعد از پیوند می توان از پذیرش و یا عدم پذیرش لاروها با انجام بازدیدهای لازم مطلع شد. در صورت پذیرفته شدن لاروها ته و کف حجره های پیوندی به تدریج از ژله رویال پر می شوند. در روز سوم لاروی و پیوند مقدار ژله به حداکثر می رسد که با وسایل لازم (چه قاشقک های چوبی یا فلزی و چه با دستگاه های مکنده و یا سرنگ مخصوص) می توان ژله حجره ها را بعد از برداشت و خارج کردن لاروها استحصال نمود.

 

لازم به ذکر است که از ۹۰ تا ۱۲۰ حجره لارو می توان در کندوهای شروع کننده به نسبت قوی و ضعیف بودن کندو، برای جمع آوری ژله استفاده نمود. زیرا در این عملیات بیشتر مقدار ژله اندوخته شده مطرح است و نه کیفیت ملکه ها و لاروهای تولیدی. واضح است که هر چه تعداد کندوهای پرستار شروع کننده و تعداد حجره های پیوندی بیشتر باشد مقدار تولید ژله رویال در جریان اجرای عملیات بیشتر خواهد بود. تا بعد از بسته بندی در ظروف مربوطه به بازارهای مصرف و یا محل های نگهداری حمل شوند. برای تهیه یک کیلو گرم ژله رویال به حدود ۲۵۰۰ سلول ملکه نیاز است. ژله های استخراج شده را پس از صاف کردن به وسیله پارچه های صافی بسیار ریز در ظروف شیشه ای در بسته ریخته و تا زمان مصرف در یخچال نگهداری می نمایند.

 

مشخصات کلنی های پرستار برای تولید ژله رویال:

همانطور که گفته شد برای تولید ژله رویال در سطح وسیع از طریق یکی از روشهای پرورش ملکه استفاده می شود و در پرورش ملکه نیز به هر طریق که باشد، نیاز به کلنی های پرستار می باشند. وظیفه اصلی کلنی ها پرستار، پرستاری از لاروهای جوانی می باشد که از کندوهای مادر به آنها انتقال داده می شود. بنابر این هر چه پذیرش آنها برای سلول ملکه بیشتر باشد از نظر زنبوردار مطلوبتر خواهد بود و ژله بیشتری تولید خواهد شد.

 

عوامل متعددی در حصول به نتیجه (تولید ژله رویال) موثر است.

۱– نژاد کلنی های پرستار: کندوهای محلی و بومی برای پرستاری بهتر از نژاد های اصلاح شده می باشند.

۲– سلامتی کندوهای پرستار

۳– شرایط مناسب کندو

۴– وضعیت نسلی و تعداد زنبورهای جوان.

بهترین زمان برای پرورش ملکه در هر منطقه زمان اوج پرورش نوزادان می باشد، چون در این زمان زنبوران پرستار به مقدار زیاد در کلنی بوده و کلیه نیازمندی های سلول ملکه (شاخون) را برآورده می نمایند.

همچنین کلنی های تولید ژله رویال باید دارای شرایط زیر باشند:

۱– بسیار قوی و پر جمعیت بوده و اکثر جمعیت آن را زنبوران پرستار جوان تشکیل دهند.

۲– گرده به مقدار کافی در کندو و جود داشته باشد.

۳– شهد و یا عسل به مقدار کافی  در اختیار کندو باشد.

۴– شرایط آب و هوائی مناسب باشد.

 

نگه داری و محافظت از ژله رویال:

ژله رویال در هوای باز و آفتابی بسیار ی از مواد اصلی خود را از دست می دهد. در داخل یخجال معمولی در دمای ۴ تا ۵ درجه سانتی گراد بالای صفر مدت زیادی می توان ژله را نگهداری نمود. ضمن اینکه ژله مواد اصلی خود را حفظ کند. به طور کلی شرایطی را که باید جهت نگهداری ژله رویال در نظر گرفت عبارتند از:

۱– ژله رویال باید در داخل شیشه های ضخیم رنگی نگهداری شود.

۲– در مقابل هوا و نور قرار نگیرد.

۳– محیط نگهداری ژله رویال مرطوب نباشد.

ژله رویال را در شرایط آژمایشگاهی تا مدت ۱۸ ماه بدون اینکه تغییری در ترکیبات و کیفیت آن به وجود آید نگهداری نموده اند و ژله نگه داری شده را در پرورش ملکه نیز بکار بردند و ملکه حاصله وضع نرمالی داشتند.

 

نگهداری ژله رویال در بعضی از کشورها به این طریق می باشد:

ژله رویال در آزمایشگاه های مخصوص خیلی به آسانی بخار می شود و به این صورت آب خود را از دست می دهد (تحت فشار و حرارت ۵۰ درجه سانتیگراد) محصول بدست آمده ماده ای است که می توان مدت  زیادی آن را بدون آنکه تغییری در خواص و ترکیبات مواد خشک آن به وجود آمده باشد نگهداری نمود.

می توان ژله رویال را در همان حالت تازگی با عسل مخلوط نمود (یک گرم ژله رویال + ۱۰۰ گرم عسل) و در شیشه های مخصوص نگهداری نمود. مقدار ژله بدست آمده از یک حجره به یک گرم نمیرسد و حداکثر ژله رویال بدست آمده از یک حجره حدود ۸۰۰ میلی گرم و میانگین در حدود ۱۵۰ – ۲۰۰ میلی گرم می باشد.

در صورتی که لازم باشد ژله رویال را برای مدت طولانی نگهداری نمود باید آن را در سردخانه یا فریزر (زیر صفر درجه سانتیگراد) نگهداری کرد.

 

موارد استفاده ژله رویال و خواص داروئی و درمانی آن:

 

در موارد استفاده  از ژله  رویال به غیر از کاربرد اصلی آن در تغذیه نوزادان و ملکه زنبور  عسل  اختلاف  نظرات زیادی وجود دارد .

آنچه مسلم است این است که ژله رویال به خاطر ترکیب شیمیائی بسیار پیچیده اش و همچنین به دلیل داشتن مقادیر بسیار قابل توجهی پروتئین، چربی، قندها، ویتامین ها و مواد ناشناخته دیگر تاثیر بسیار شگفتی روی فیزیولوژی و بیولوژی ملکه زنبور عسل داشته، اگر چه ملکه از نظر مبداء تولید و ژنتیک با زنبورهای کارگر یکسان می باشد، ولی بخاطر تغذیه از این ماده غذائی با ارزش، کاملاً از نظر خصوصیات ظاهری و رفتاری و بیولوژی از سایر زنبورها متمایز میگردد. به همین دلیل چنین به نظر می رسد که ژله رویال احتمالاً اثر مشابهی روی انسان و سایر حیوانات دارد.

 

در زیر به پاره ای از موارد مصرف آن اشاره می شود:

۱– در تقویت قوای جنسی و باروری سالیان متمادی یک موضوع جالب و بحث بر انگیز بوده است.

۲– در بعضی از کشورها از این ماده در ساخت کرمهای زیبائی برای حفظ سلامت ظاهری و محافظت از پوست مورد استفاده قرار میگیرد.

۳– افزودن ژل رویال به جیره غذائی حشرات، خوکچه های هندی، موشها و دیگر جانوران آزمایشگاهی طول عمر آنها را تا ۳/۱ بیشتر نموده است.

۴– دکتر موور فرانسوی  عقیده دارد ژله رویال داروئی عالی برای پیشگیری موقت پیری زودرس می باشد.

۵– در ساخت مواد محافظ پوست یکی از عناصر اصلی است.

۶– به علت داشتن ماده شیمیائی استیل کولین در درمان ناراحتیهای عصبی و بیماری های مربوط به فشار خون مصرف مورد مصرف قرار گرفته است.

۷– ژله رویال دارای خاصیت آنتی بیوتیکی و باکتری سیدی با طیف و عملکرد وسیعی است که می بایست مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد.

۸– در بیماری های قلب، عروق و رگها، ناراحتی  لوله گوارش، ورم سرخرگها، پارکینسون، مداوای آنفلوآنزا، سل و تب مالت مورد استفاده قرار گرفته و نتایج موفقیت آمیزی داشته است.

۹– استفاده از ژله رویال در صنایع داروسازی (به صورت آمپول های خوراکی، تزریقی و قرص و کپسول استفاده می شود).

۱۰– استفاده از ژله رویال در صنایع آرایشی.

۱۱– ژله رویال برای تقوقت حافظه خواص شگفت انگیزی دارد.

 

پاره ای از روش های مصرف ژله رویال:

ژله رویال را هم با عسل و هم  به صورت خالص می توان مصرف نمود. به علاوه ژله رویال را می توان به صورت سرم  هم تزریق نمود  Api serum  که در این صورت نتیجه بهتری عاید خواهد شد.

ژله رویال را به صورت خالص برای کودکانی که بیش از یک سال سن دارند روزانه ۳۰ – ۲۰ میلیگرم، نیم ساعت قبل از صبحانه با استفاده از قاشق کوچکی زیر زبانی مصرف می کنند. مدت معالجه ۲۰ روز می باشد که پس از یک  هفته فاصله دوباره باید تکرار شود. این مقدار برای افراد مسن روزانه ۱۰۰ – ۵۰ میلیگرم می باشد که روزانه دو یا سه وعده ۳۰ دقیقه  قبل از غذا باید مصرف شود. بنا به عقیده  برخی از دانشمدان مصرف ژله رویال باید با وزن انسان رابطه مستقیم داشته باشد و این رابطه مقدار  یک میلیگرم ژله خالص در مقابل یک کیلو وزن  در روز می باشد.

به علاوه بنا به نظریه ای چون ممکن است اسید معده در خاصیت اصلی ژله رویال اثر کند در بعضی از کشورها آنها را داخل کپسول های مخصوص قرار می دهند که این کپسول ها در داخل  معده حل نمی شود و نتیجه کپسول  مستقیماً وارد روده می شود و در آنجا هضم شده مستقیماً وارد خون میگردد. ژله خالص رامی توان با عسل مخلوط و بعد مصرف نمود برای این کار ۱۰۰ گرم ژله رویال را با یک کیلو گرم عسل مخلوط می کنند و مخلوط را در یخچال نگهداری کرده و در مدت ۸ – ۱۲ روز بایستی مصرف گردد. ضمناً ژله رویال به صورت  مخلوط با گرده و یا مخلوط  با آب نیز استفاده می شود. ژله رویال در سایر مکملهای غذائی  نیز استفاده می شود. از ژله رویال به عنوان  یک عنصر محرک به علت داشتن ویتامین ۵ B  (اسید پانتوتنیک) در بسیاری از تولیدات بهداشتی استفاده می شود. مهمترین روش مصرف ژله رویال که امروزه در بیشتر کشورهای خارجی معمول است تزریق زیر جلدی یا پوستی و با درون ماهیچه ای (عضلانی) آن است و از طریق زیر زبانی هم مورد استفاده زیادی  دارد زیرا به سرعت توسط مخاطهای زیر زبانی جذب شده و بدون گذاشتن از روده وارد جریان خون میگردد. مصرف زیر زبانی آن، امکان جذب سریع عناصر فعال آن را بدون دخالت شیره معده فراهم میکند.

 

کشورهای عمده تولید کننده ژله رویال:

در مناطقی که از شرایط آب و هوائی خوبی  برخوردارند میزان تولید ژله رویال بالاست. مقدار تولید ژله رویال در چین و تایوان متمرکز گردیده به طوری که در سال ۱۹۸۴ ژله رویال چین ۴۰۰ تن در سال بوده و اکنون به ۲۰۰۰ تن در سال رسیده است. حدود ۱۰۰۰ تن از آن در خود چین به مصرف می رسد. جمهوری کره و هنگ کنک و بعضی از کشورهای آسیای شرقی هم تولید کننده ژله رویال هستند. سالانه در کشور ژاپن ۲۴ تن  ژل تولید میگردد و به میزان ۹۹ تن نیز وارد می شود. قیمت عمده فروشی ژله رویال تازه ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ دلار در کیلو می باشد. 

 

پیشنهاد مقدار و مدت مصرف ژله رویال

الف: کودکان بیش از یک سال ۲۰ الی ۳۰ میلی گرم قبل از صبحانه

ب: بزرگسالان ۵۰ الی ۱۰۰ میلی گرم در سه وعده قبل از غذا

شکل توصیه شده مصرف آن، به صورت دو دوره درمانی بیست و یک روزه، یکی در پاییز و دیگری دربهارمی باشد.درهردوره درمان دوظرف ۱۲۵ گرمی عسل،هرظرف رابا ۶گرم ژله رویال مخلوط نموده و هر روز صبح ناشتا یک قاشق مرباخوری از این مخلوط زیر زبان قرارداده تا با بزاق دهان مخلوط گردد. این شکل مصرف بهترین روش ممکن است. مصرف هر ۱۲۵ گرم عسل و ژله رویال باید یک و نیم هفته طول بکشد. برای کودکان از مقادیر کمتر، ۱ تا ۲ گرم ژله رویال در ۱۲۵ گرم عسل استفاده می شود. اگر امکان تهیه ژله رویال خالص باشد هر روز صبح به اندازه یک نخودفرنگی ریزازآن جداکرده وزیرزبان بگذاریدواین کاررابه مدت سه هفته ادامه دهید.

 

وضعیت کنونی تولید ژله رویال:

امروزه ژله رویال در کارخانه های داروسازی مصرف زیادی دارد و به صورت آمپول و قرص در دسترس مشتریان قرار می گیرد. ولی متاسفانه در کشورمان به استثنای برخی از زنبوردارهای بزرگ توجهی به تولیداین ماده نمی شود و در نتیجه این ثروت بزرگ ندانسته به باد می رود. این ماده در دنیا و از جانب برخی از کشورهابه قیمت بالا و قابل توجهی خریداری می شود. زنبوردارانی که در اقصی نقاط کشور به زنبورداری مشغول هستند، به علت عدم اطلاع از اهمیت این ماده گران بها یاعدم آشنایی با برداشت ژله یا در عین حال به علت نبودن بازار فروش برای این محصول حجره های ملکه را که حاوی این ماده ارزنده است بی پروا خراب کرده و به دور می اندازند. متاسفانه مجامع و ارگانهای داروئی کشورمان یا شناختی از این ماده ندارند و یا گرایش و حرکت عملی درجهت استفاده دارویی از این ماده مشاهده نگردیده است و به این علت میزان تقاضا محدود است. در طی مدت ۵ الی ۶ ماه ازسال به طور نرمال معمولا حدود ۲۰۰ گرم ژله از یک کندو با کلنی قوی تولید شده و به هدر می رود، البته با استفاده از روش های تولید می توان در طول یکسال بیش از ۵۰۰ گرم ژله تولید نمود. حداکثر ژله رویال به دست آمده از یک حجره ملکه ۸۰۰ میلی گرم و میانگین حدود ۲۰۰-۱۵۰ میلی گرم می باشد. قیمت ژله رویال در ممالک مختلف دنیا به خصوص کشورهای اروپایی حداقل هرگرم ۲۰۰۰۰ ریال می باشد و این انگیزه ماده قابل توجهی در تولید این ماده ارزنده خواهد بود.

قیمت ژله رویال در سال ۱۹۸۷ بر اساس آنچه مجلات تجارتی زنبورداری اعلام شده بود ۱۲۰ دلار برای هر پوند (۴۳۵گرم) بوده است، به عبارتی هر کیلوگرم حدود ۲۶۴/۷ دلار.
ژله رویال را نمی توان به صورت خالص وارد بازار کرد، زیرا حمل و نقل و نگهداری آن مشکلات زیادی ایجاد می کند. برای تجارتی کردن ژله رویال، زنبورداران آن را با عسل مخلوط می کنند. ژله رویالی که به این ترتیب با عسل مخلوط می شود، می توان بدون هیچ گونه اشکالی تا یک و نیم سال نگهداشت، به شرط آنکه از تابش نور به آن جلوگیری شود.

طریقه جمع آوری ژله رویال و نگهداری آن برای تهیه ژله رویال به مقدار کم ساده ترین راه یتیم کردن کلنی (خارج کردن ملکه) است. این کار باید در تابستان انجام گیرد، پس از خارج کردن ملکه از کندو زنبوران پرستار به طور اضطراری در سطح شانها تعداد زیادی سلول ملکه ساخته و در آنها ژله رویال می ریزند که می توان پس از ۳ الی ۴ روز آنها را استخراج کرد.
برای تهیه مقادیر زیاد باید از روش پرورش ملکه استفاده نمود. برای این کار معمولا از کلنی های قوی استفاده می شود. ملکه در طبقه پایین کندو و به وسیله پنجره ملکه حبس می شود. در طبقه دوم شانها با نوزادان جوان، گرده و عسل فراوان وجود دارد. تعدادی سلولهای مومی شکل مصنوعی ملکه درست نموده و آنها را به وسیله موم مذاب روی تخته های چوبی که هم عرض تخته های خود قاب هستند می چسبانیم و تخته ها را به فاصله مساوی داخل قاب پیوند با میخ می کوبیم به طوری که قابل چرخش به هر طرف باشد.

سپس یک قاب لارو جوان انتخاب کرده و به وسیله سوزن پیوند جوانترین لارو را که در اطراف آن ژله زیاد ریخته خارج کرده و به سلولهای مصنوعی انتقال می دهیم. سپس قاب پیوند را بین قابهای نوزادان در طبقه بالا قرار می دهیم. زنبوران در این سلولها ژله ریخته و پس از ۳ روز قاب پیوند را از کندو خارج و لاروهای موجود در آنها را به وسیله انبرک یا پنس خارج کرده و ژله باقی مانده را به وسیله قاشقک یا دستگاه مکش خارج می نماییم. در صورت کار کردن خوب و صحیح از ۸ سلول می توان یک گرم ژله رویال جمع کرد. برای تهیه یک کیلو گرم ژله رویال به ۲۵۰۰ سلول ملکه حاوی لارو سه روزه نیاز می باشد. ژله استخراج شده را پس از صاف کردن به وسیله پارچه های صافی بسیار ریز در ظروف نگهداری می کنند. برای نگه داری مدت طولانی باید از سردخانه یا فریزر زیر صفر درجه سانتیگراد استفاده کرد. بعضی اوقات مواد عالی آن متبلور می گردند که نباید تصور کرد که فاسد و خراب شده است،به محض گرم کردن ذوب شده و به حالت عادی باز می گردد. در شرایط آزمایشگاهی تا مدت ۱۸ماه ژله رویال را بدون آنکه تغییری در کیفیت آن حاصل شود نگهداری نموده و سپس آن را در پرورش ملکه به کاربردند و مشاهده شد که ملکه های حاصل وضع نرمال داشتند. به طور کلی برای نگهداری ژله باید از شیشه های ضخیم رنگی استفاده نمود. به طوری که در مقابل هوا قرار نگیرد و محیط نگهداری آن هم مرطوب نباشد.

 

زنبور ملکه

 ملکه تنها موجود ماده کامل وتنها تخمگذار جمعیت است که مثل زنبورهای کارگر از تخم بارور شده بوجود می آیند. ملکه مادر تمام زنبورهایی است که با وی در کندو زندگی میکنند.
مدت رشدش (از تخم تا موجود کامل)
۱۶ تا ۱۷روز بوده و پس از رسیدن به سن بلوغ (۴ تا ۵ روز پس از تولد) در یک روز آفتابی حوالی بعد از ظهر از کندو به خارج پرواز کرده و با حدود سیزده زنبور نر جفتگیری می کند. بنابراین خیلی از زنبورهای یک جمعیت با وجود اینکه از یک ملکه متولد شده اند باز هم با هم نسبت ناخواهری دارند چون دارای پدرهای متفاوتی هستند. بهمین دلیل هم خیلی از زنبورهایی که از یک ملکه متولد شده اند از نظر رنگ با هم فرق میکنند و رنگهای مختلفی دارند. پس از شروع تخمگذاری ملکه معمولا تا آخر عمرش کندو را ترک نمیکند مگر برای بچه دادن.

ملکه معمولا تا ۵ سال و بطور استثنایی تا ۶ سال هم ممکن است عمر کند و این عمر طولانی بدلیل تغذیه متفاوت ملکه با دیگر زنبورهاست، ملکه از همان لحظه اول از غذای مخصوصی بنام ژل رویال یا ژل شاهانه که از غده های موجود در سر زنبورهای نوزاد ترشح می شود تغذیه می کند اما زنبورهای دیگر از عسل و گرده تغذیه می کنند؛ ولی اگر بخواهیم جمعیت، پرمحصول باشد باید ملکه را حداکثر در سن سه سالگی حذف نموده و یک ملکه جوان و فعال بجای آن به جمعیت داد، چون با بالا رفتن سن و پیری، قدرت تخمگذاری ملکه نیز بتدریج کمتر می شود در نتیجه جمعیت پس از مدتی ضعیف و ضعیفتر می گردد.

 

ملکه جوان را بطریق زیر به آسانی میتوان از ملکه پیر تشخیص داد:

ملکه جوان یکی دو ساله که مقدار زیادی تخم دارد شکمش متورم تر بوده و گنده تر بنظر می رسد، بالهایش کامل بوده سر و بدنش از کرک پوشیده شده است و حرکاتش سریع و چابک است.
در صورتی که ملکه پیر که از دو سال پیرتر باشد بدون کرک بوده، پرهایش چین خورده و دیگر در محفظه تخمدانش تخم زیاد نداشته بنابراین لاغرتر بوده و خیلی آهسته حرکت می کند.
همیشه لازم نیست برای اطمینان از وجود ملکه در کندو حتما خود ملکه را با چشم ببینیم و اگر درون حجره ها تخم روز دیده شود میتوان با اطمینان کامل گفت ملکه در کندو وجود دارد.

 

کاربردهای ژله رویال

کاربرد غذایی (به عنوان مکمل غذایی)

ژله رویال به گروهی از تولیدات مربوط است که بطور کلی در حکم تمام کننده غذایی بشمار آورده می شود. اینها تولیداتی هستند که نه برای مقدار کالری آنها و نه برای لذت مصرف می شوند، بلکه برای تکمیل غذای روزمره با موادیکه ممکن است به آن نیاز داشته باشند مصرف می شوند. اثرات مثبت ژل روی تولید مثل مرغ، بلدرچین و خرگوش گزارش شده که این اثرات لزوماً نه به لحاظ تأثیرات شبه هورمونی بوده است. خرگوش ها در برابر مکمل جیره غذائی عادی با ۲۰۰-۱۰۰ میلی گرم ژله رویال به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، افزایش باروری و رشد جنین عکس العمل نشان دادند. بلدرچین خطاب ژاپنی زودتر به بلوغ جنسی رسید و تخمهای بیشتری بعد از تکمیل جیره غذایی با دوزهای زیاد ژله رویال گذاشت.

 

به عنوان ترکیبی در فرآورده های غذایی

مخلوطی از ژله رویال در عسل طبیعی (۳-۱ % ژله رویال) احتمالاً متداول ترین روشی است که در آن ژله رویال به عنوان یکی از اجزاء مخلوط ماده غذایی مورد استفاده قرار می گیرد. یکی از مزایای این فرآورده آن است که به هیچ تکنولوژی خاصی نیاز نداشته و عسل هر گونه تغییرات قابل رویت را در ژله رویال می پوشاند. فرآورده نهایی خوشمزه بوده و اثرات مفید هر دو فرآورده را فراهم می کند. یک قاشق چایخوری از مخلوط معمولاً حاوی ۳۰۰-۱۰۰ میلی گرم ژله رویال می باشد، حدود دوزی که معمولاً پیشنهاد می شود. با این وجود، چیزی درباره حفاظت ژله رویال در چنین مخلوطی معلوم نیست. پس باید در یخچال نگهداری شود. ماده غذایی دیگری که غالباً با ژله رویال در بعضی از کشورهای اروپایی مخلوط می شود ((ماست)) است که اسیدیته ای شبیه ژله رویال دارد و به یخچال نیز نیاز دارد. ماست فعلاً یک ماده غذایی ارزان قیمتی برای مصرف کنندگان است که اغلب غنی سازی بیشتر آن با ژله رویال بر ارزش آن می افزاید.

 

کاربرد در آزمایشات حیوانی

در مطالعاتی بررسی برخی از بیماریهای انسانی در حیوانات به منظور تشخیص مکانیسم های تاثیر ژله رویال انجام شده است. بدین ترتیب مشخص شده است که ژله رویال می تواند مقادیر کلسترول و تری گلیسیریدهای پلاسمای خون را کاهش دهد و کلسترول شریانی در خرگوش ها زمانیکه این اختلالات از راه آزمایش فراهم گردیدند رسوب می کند، اظهار نمودند که هر چند ژله رویال هیچ گونه تأثیری روی مقادیر چربی در پلاسمای خون در خرگوشهای معمولی ندارد ولی می تواند کلسترول خون حیوانات تغذیه شده با جیره غذائی خاص که موجب مقادیر زیاد کلسترول خون آن ها شده کاهش دهد.

همچنین دریافتند که ژله رویال به بهبود استخوان در خرگوشها کمک کرد. بهبود زخم های پوست و اثر ضد التهابی در مورد موشهای صحرائی نشان داده شده است.

 

کاربرد در آزمایشات انسانی

تحقیقات در مورد تأثیر ژله رویال روی افراد انسان بسیار زیاد و متنوع است. بویژه در اروپای شرقی، مطالعاتی به زبان روسی ارائه گردید. با این وجود ارزیابی بیشتر مطالعات از نظر علمی مشکل است. هرچند، بسیاری از آنها به عنوان نشریات علمی ارائه شده است ولی اغلب فاقد جزئیات روشهای آزمایش می باشند. بنابراین، اطلاعات ارائه شده باید فقط به عنوان نشانه ای از اثرات احتمالی تلقی گردد که به آزمایشگاه های درمانگاهی (کلینیکی) بیشتری نیاز دارد.

 

فهرست بعضی از اثرات ژله رویال روی انسان

کاربردها

شرح

نوزادان زودرس و اطفال دارای کمبودهای مواد غذائی مختلف

۸-۱۰۰ میلی گرم بصورت خوراکی، بهبود وضع عمومی، افزایش در وزن، اشتها، سلولهای خونی قرمز و هموگلوبین

بیماران مسن ( ۷۵-۷۰ ساله)، انورکسیک (anorxic)، افسرده، فشارخون پایین

۲۰ میلی گرم تزریق هر دو روز یکبار، بهبود در زمینه همه مشکلات. 

۲۰ میلی گرم هر دو روز یکبار بصورت خوراکی خورده شود.

روانپزشکی

بهبود ضعف، اختلال روانی، مسائل هیجانی و مقابله با اثرات جانبی داروهای روان گردان

سل مزمن

مخلوط ژله رویال، عسل وجین سنگ (ginseng)، بهبود در افزایش وزن و شرایط فیزیکی، تغییرات خصوصیات خون

تحریک متابولیسم

تحریک قابل مقایسه با آن به وسیله پروتئین فرض می گردد اثر سبب فعالیت ترکیبات آنزیمی باشد

التیام زخم

۵-۳۰ میلی گرم در لیتر تزریق در تاولهای سوختگی، بهبود مجدد رشد پوست

 

کاربرد در فرآورده های شبه دارویی

این دسته از تولیدات به داروهایی شباهت دارند که شکل عرضه آن مطرح می باشد، اما از نظرات دیگر این تولیدات هیچ فرقی با مکمل های غذائی و غذاهای شرح داده شده در دو بخش قبلی ندارند، با این وجود به تکنولوژی پیشرفته تری برای تولید و بسته بندی نیاز دارند و تقاضاهای زیادتر در زمینه پایداری و همچنین کنترل کیفیت ایجاد می شود. به همان دلایل برای بسیاری از این کاربردها، پودر ژله رویال را مورد استفاده قرار می دهند.

ژله رویال در ترکیبات شبه داروئی معمولاً به خاطر اثرات تحریکی آن گنجانیده می شود. بعلاوه جهت حل مشکلات بهداشتی ویژه نیز مورد استفاده قرار می گیرد. تبلیغات یا دیگر اطلاعات عمومی باید با احتیاط زیادی انجام گیرند و ژله رویال هرگز نباید به عنوان جایگزینی برای سایر معالجات مورد استفاده قرار گیرد، مگر آنکه درمان بوسیله پزشک صلاحیت دار تأیید شده باشد.

 

کاربرد در لوازم آرایشی

بجز قاره آسیا در سایر نقاط دنیا احتمالاً زیادترین استفاده ژل رویال در لوازم آرایشی است. ژله رویال در بسیاری از داروهای پوستی استفاده می شود، ولی بیشتر استفاده از آن برای تازگی پوست و ترمیم و بازسازی است. همچنین در کرمها و پمادها جهت بهبود سوختگیها وسایر زخمها استفاده می گردد. معمولاً به مقادیر خیلی کم (۰۵/۰ تا ۱%) اضافه می شود، اما احتمال فساد سریع آن وجود دارد. هیچگونه اطلاعات دقیقی در مورد عدم تأثیر در دسترس نمی باشند. معمولاً نوع فریز خشک ژل بعلت سهولت نقل و انتقال ترجیح داده می شود. به خمیر ژل و لاکتوز مخلوط شده در صفر درجه سانتیگراد ژل تثبیت شده گویند. این خمیر را بعد می توان به فرآورده های آرایشی اضافه کرد.

 

سایر کاربردها

کاربردهای دیگر ژله رویال استفاده آن در خوراک دام می باشد. بویژه (تازه یا فریز خشک) جهت تحریک کردن اسب های مسابقه ای مورد استفاده قرار گرفته است. جهت مقاصد آزمایشی نیز به عنوان غذا در پرورش کرمها و حشرات استفاده می شود.

منبع:

atashbig.blogfa.com

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *