حرمت مهمان و مهمان نوازی در سنه کوه/میاندرود

حرمت مهمان و مهمان نوازی در سنه کوه / میاندرود

حرمت مهمان و مهمان نوازی در سنه کوه

 

قبلا در دو پست جداگانه حرمت نان و نمک و حرمت سفره و سفره داری را در سنه کوه بیان داشتیم و در این پست مطلب این سخنان با حرمت مهمان و مهمان نوازی کامل خواهد شد .

مهمان کسی است که بر دیگری وارد شود و از او با طعام و دیگر وسایل پذیرایی کنند. وقتی سخن از مهمانی به میان می‌آید، اطعام و پذیرایی از سویی و تکریم و احترام مهمان توسط میزبان از سویی دیگر جزو لاینفک آن دانسته می‌شود. از این رو بخشی از اصول مهمانی به قوانین، احکام و آداب مهمانی اختصاص می‌یابد تا به درستی و متناسب به شان و شئون مهمان از وی پذیرایی و تکریم به عمل آید.


مهمان نوازی از سنت‌های نیک ایرانی – اسلامی است و آموزه‌های وحیانی اسلام به اشکال گوناگون بر آن تاکید و ترغیب نموده است. گزارش‌های قرآنی از قیامت و بهشت، حکایت از آن دارد که خداوند برای بهشتی ها، ضیافت و مهمانی برگزار می‌کند، چنان که پیامبران(ع) نیز حتی برای مهمانان ناشناخته، سفره‌های رنگین می‌انداختند و از مهمانان به بهترین شکل پذیرایی می‌کردند.

مهمان در آموزه های دینی و عرفی ما دارای احترام و حرمت فوق العاده است و حتما بسیار شنیدید که می گوییم “مهمان حبیب خداست “و ” نان و قوت مهمان را خدا با او می رساند و سفره را برکت می افزاید” و یا کلام و عبارات دیگری که ” به مهمان غذا و پناه دادن کسی فقیر نشده است “و ازین گونه بیانات گهربار فراوان شنیده ایم و خود در محاورات بکار می بریم .برای دانستن احادیث می توانید اینجا  و آداب مهمانی از دیدگاه قرآن را اینجا کلیک کنید و ببینید .

مهمان‌نوازی در فرهنگ فارسی به تلاش میزبان برای تامین راحت مهمان اطلاق می‏گردد.مهمان‌نوازی از نظر لغوی به معنای ابراز لطف عملی،تفقد و پذیرایی از مهمان است.

یکی از رسوم زیبای فرهنگ ما مهمانی دادن و میهمان شدن است در خیلی از کشورهای دنیا سردی ، رفتار خشک و بی روح و زندگی ماشینی را می توان به وضوح دید ولی در ایران در دورترین روستاها خونگرمی و مهمان نوازی مردمان زبانزد همگان است هانری آلمانی در رابطه با فرهنگ مهمان نوازی ایرانیان می نویسد : ایرانیان بر این باورند که اگر بر مهمان بیش از ارزش وی ارج ننهی گویی به او توهین کرده‌ای .

حس همدلی و انسان دوستی و مهرورزی از بارزترین ویژگی های این فرهنگ کهن است. مهمان نوازی در فرهنگ اسلام پذیرایی از مهمان باعث ایجاد انس و آشنایی بیشتر ، شرکت دادن دیگران در ثروت خود، احترام و بزرگداشت مردم و گذشت مالی است و اقوامی که بهره بیشتری از این سجیه اخلاقی دارند همواره به آن مباهات و افتخار می کنند.

رزق ما با پای مهمان می رسد از خوان غیب / میزبان ما است هر کس می شود مهمان ما (صائب تبریزی)

این خصلت پسندیده با ظهور دین اسلام در بین جوامع و پذیرش آن از طرف مردم بیش از پیش در جامعه اسلامی ثبت و جاودانه شد.

ال۷۶

با توجه به تعالیم گفته شده آنچه از پیران ما در مورد سنه کوه برای ما بیان شد و آنچه ما به چشم دیده ایم کلمات و جملات ما قاصر از بیان گوشه ای کوچکی از مهمان نوازی و مهمان داری مردمان سنه کوه از قدیم تاکنون است چرا که هنوز هم شاهدیم که یک در خانه هر شخصی در سنه کوه به نام “ ایووناتاقی وسیع با امکانات عالی و همیشه تر و تمیز و دست نخورده اختصاص به مهمان دارد تا مهمان در آن خانه نشیند و پذیرایی هم با ظروف مخصوص مهمان انجام شود .

معمولا احترام به مهمان را در حد اعلایی خود نگارنده از قربانی کردن گوسفند و گوساله ای تا مرغ و خروس و بوقلمون و غاز ، بسته به جایگاه و پایگاه اجتماعی مهمان، خود شاهد بوده و هستیم . در سنه کوه آماده نمودن بهترین سفره و غذا و ظروف تمیز و نو دست نخورده مخصوص مهمان بود و ما بچه ها همیشه در انتظار مهمان تا شکمی کامل از بهترین غذاهای روستا با حضور مهمان صرف نماییم .هر چند در موقع سفره کشیدن معمولا بزرگترها در کنار مهمان می نشستند و ما کوچکترها آنقدر در بیرون یا اتاقی دیگر منتظر صرف غذای مهمان می ماندیم تا مطمئن شویم مهمان غذایش را تمام کرده است ،آنگاه نوبت بقیه اعضا خانواده در صرف غذا می رسید و گاهی مهمان خودمانی تر و فامیل نزدیک بود تمام اعضای خانواده از کوچک و بزرگ همه با هم با صمیمیت و عشق سر سفره می نشستیم و …

در هر حال بهترین مکان ، بهترین غذا ، بهترین وسایل پذیرایی و استراحت و از هر چیزی حساب کنید از بهترین برای مهمان منظور شده و هنوز هم می شود .البته این در حالی است که مهمان حدود خود را بشناسد و از چارچوب انسانیت و حدود شرعی خارج نباشد . فرق است بین مهمان ناکس و کس که معمولا قابل شناسایی و توجه تیزبین اهالی بوده و هست .

البته بیان نماییم مهمان آب و نان را با مهمانی که می خواهد اتراق کند و بماند و یا ” ابن سبیل” را هم به درستی مد نظر داشته و دارند به نحوی که به قول آن پیر خرابات که “هر که به در خانه ات آمد آب و نانش دهید و از ایمانش نپرسید “را به درستی تبیین و اجرا کرده و می کنند و بخصوص در قدیم که راه مالرو و پیاده روی بود به کسانی که کارشان دوره گردی بود و در راه مانده و به اصطلاح ابن سبیل هم جا و پناه می دادند و هم به دید مهمان با رعایت همه جوانب و احترام مخصوص توجه می کردند .

از طرف دیگر به جز اندک نفرات و خانواری ضعیف و کم توان بقیه اهالی سنه کوه مهمان نواز و “در خانه باز” بودند و برخی زبانزد خاص و عام در منطقه  در هر دورانی از قدیم تاکنون بوده و هستند . معمولا سفره دارها را بیشتر ” کدخدا ” انتخاب می کردند و برخی حتی ” کد خدا ” نشده سفره دار معروف بودند. از قدیمی ها در تمام خانواده های مختلف سنه کوه از علیجان دسی مشد میرزاگل ، مشد گل عمو و حاج رمضان معروفتر بودند از یوسف دسی کل کلبرار ، مشد ابوالقاسم و  کل علی حسین و از علی خلی حاج یحیی ، مشد گل بابا و مشد میرزا احمد  و از اکبر دسی چراغ و بعد مشد اکبر و از سیدها سید احمد عبدی و … که همه شان را خدا بیامرزاد و از جدیدترها کسی را در حد مشد نامدار غلامی و حاج نوروزعلی یوسفی و ابوی حاج شعبان عبدی سرآمدتر ندیدم و دیگران در مرتبت بعدی مهمان نوازی قرار دارند که هر کدام دیگران هم خود سرآمد منطقه هستند و از ذکر نام از شما کمک می خواهم مستند و …

۴قث

عکس ها تزیینی است .

در هر حال امروزه را نمی دانم چه عرض کنم هر چند در سنه کوه و اهالی آن ساکن در هر جای کشور گزارش یا خبری غیر از آنچه بر شمرده شد نشنیدم اما با دید و نگاهی به اطراف و بخصوص شهر نشینی امروزی خبرهای خوبی به گوش نمی رسد و وضعیت چندان مطلوب نیست و هر روز و زمان که می گذرد بدتر می شود .امروزه متأسفانه این سنت انسانی حتی در جوامع اسلامی محدود شده و یا تقریباً برچیده شده است . مردم مهمانداری را فقط محدود به دعوتی های رسمی آشنایان و اطرافیان خویش نموده و تمایل چندانی برای پذیرایی از مسافر و غریبه بی پناه از خود نشان نمی‌دهند شاید دلایل این امر جو مادیگرایی حاکم بر جامعه ، زندگی شهر نشینی و ضعف هنجارهای اخلاقی در میان مردم باشد.ولی در هر حال باید توجه داشته باشیم که حرمت نهادن به مهمان خود مهمان شدن و صله رحم کردن در آداب اسلامی موجب افزایش موددت ، انس و الفت و زیادی عمر و احساس خوشبختی بیشتر می شود و …

در این باب سخن و حرف بسیار است و به همین اندک بسنده می کنیم تا شاید که مفید افتد و …

موفق باشید همولایتی های عزیز خونگرم و مهمان نواز …

منبع:

sanekooh.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *