روستای دستجرد / شاهرود / سمنان

سایتها و وبلاگهای روستای دستجرد
شهرستان شاهرود / استان سمنان
dastjerd.net/
dastjerd-shahrod.rozblog.com/

dastjerd-shahrod.blogfa.com/

بسم الله الرحمن الرحیم

             دست دردست هم دهیم به مهر                   دستجردخویش راکنیم آباد
ازتاریخ پیدایش دستجرد اطلاع دقیقی دردست نیست ولی بنا به وجود مسجد جامع (مسجدبالا)که درزمان شاه عباس صفوی ساخته شده میتوان استنادکرد که اززمانهای قبل ازصفویه زندگی دراین روستا جریان داشته تابراثراحساس نیاز مردم این مکان درزمان صفویه ساخته شده که خوشبختانه به همت عزیزان ولایت دوست درچندین سال قبل درفهرست آثارملی قراروبه ثبت رسیده ودرسال۱۳۹۱نیز بودجه ای جهت مرمت وبازسای آن جذب وبه ثمررسید. در لغت نامه ها( دستجرد) به معنای سرزمین آباد آمده است ، اما در هیچ کتابی ریشه اصلی آن ذکرنشده است . واماریشه واژه دستجرد : پسوند (گرد ) در لغت به معنای آباد می باشد مثلا خسروگرد یعنی خسروآباد دژ نیز در زبا پارسی به معنای قلعه ذکر شده است . با توجه به موارد فوق نام روستای ما (دژ گرد ) بوده به معنای قلعه آباد اما چون در زبان عرب (ژ)و(گ) وجود ندارد پس از استیلای زبان عربی در مکاتبات اداری ایران ، واژه دژگرد معرّب شده وبه صورت دسجرد درآمد که بعدها تبدبل به دستجرد گردید. برگرفته از کتاب (دِسگِردیها ایی جور اِختلاط مِنَن ) تالیف آقای مهندس ناصر غفاری توضیح اینکه کتاب فوق الذکر تمامی واژه های دستجردی را شامل می شود وبزودی چاپ شده ودر اختیار همولایتی های گرامی قرار می گیرد.

 

 

 

 

 

 

 روستای دستجرد در ۴۰کیلومتری شرقی بیارجمند قرار دارد و فعالیت اصلی مردم روستا کشاورزی و دامداری میباشد شاخصه اصلی روستای دستجرد نسبت به روستاهای دیگر درصد افراد تحصیلکرده بالای لیسانس دارای یک کتابخانه با کتابهای نفیس که در سال ۱۳۳۶تاسیس گردیده می باشد بیش از ۴۰۰۰نفرمهاجر در نقاط مختلف ایران و کشورهای دیگر دارد و همکنون دارای ۲۶۴نفر جمعیت ساکن روستا می باشد .در حال حاضرروستا دارای آب ،برق ،تلفن ،خانه بهداشت ،پست بانک ،دفتر مخابراتی ،مدرسه ابتدایی با ۲۸ نفر دانش آموز ،شورا ،دهیاری ،بسیج برادران وخواهران ،کتابخانه عمومی زیر نظر شهرستان شاهرودو دارای کارمند ثابت می باشد. فاصله روستای دستجرد با اولین روستای مجاور (غزازان )۷کیلومتر میباشد و تا مرکز بخش (بیارجمند)حدود۴۰کیلومتر وفاصله تا جاده ترانزیت تهران مشهد از سمت روستای عباس اباد که جاده خاکی می باشد ۳۵کیلومتر و تا شاهرود۱۶۴کیلومتر می باشد روستای دستجرد از آب و هوای کویری برخوردار بوده و دارای زمستان سرد و خشک است و تابستان گرم و سوزانی دارد دستجرد به معنای زمین حاصلخیز و به معنی کرت بندی می باشد که اهالی به آن دستگرد هم می گویند یعنی طایفه هایی که از نقاط مختلف گرد هم جمع شده اند.

 

با جستجوی اجمالی از اسامی شهرها و بخشهاو دهستانهاو روستاهای ایران با دستجردهای متعدد مواجه می شویم که تعداد انها به ۳۲دستجرد می رسد

مردم دستجرد مسلمان پیرو مذهب شیعه جعفری هستند درامد اکثر مردم از فعالیت های زراعی و دامداری تامین می شود گندم .جو .زیره.کنجد.فلفل.چغندر.پنبه .پسته.بادام از محصولات زراعی و باغی دستجرد به شمار می آیندروستای دستجرد در یک محدوده کویری اسقرار یافته و بافت مسکونی متمرکزی دارد اکثر خانه های روستاییان در یک طبقه و با سقفهای گنبدی و مسطح ساخته شده است و عمده مصالح به کار رفته در خانه های قدیمی از خشت و گل و چوب است اما در خانه های جدید از مصالح آهن .سیمان .آجر و گچ استفاده شده

روستای دستجرد با مجموعه کم نظیری از جاذبه های طبیعی (مجموعه ای از قنوات )و تاریخی (مسجد جامع با قدمت بیش از ۴۰۰سال )دارای کتابخانه با بیش از ۶۰سال قدمت و مجموعه ای از کتابهای نفیس و قدیمی

می باشد  

 

                                            چکیده ی هنر

 

شده ام درسرای شعروادب                                  بازمهمان دستجردامشب

 

دستجردی که زادگاه من است                              خاک آن  آخرین پناه من است

 

دستجردی که هستی ام ازاوست                           دارمش تاکه هست و هستم دوست

 

ای ده همنشین شهر شده                                   کاش همچون گذشته بودی ده

 

تاکه بودی زدست شهر                                     سبزوشاداب بودی و آباد

 

بود عمری، صفای شهرازتو                              روح پرور هوای شهر ازتو

 

 

وضعیت کشاورزی روستای دستجرد .

روستای دستجرد دارای ۷رشته قنات می باشد که بزرگترین قنات کرت آباد حدود ۱۰کیلومتر

قنات شور مزه که حدود۸کیلومتر می باشد

قنات راه آباد که حدود۶کیلومتر می باشد

قنات عبدل آباد و زماهه و کلاته شور که حدود ۶کیلومتر می باشد

کلاته حسن علی محمد و حیدر آباد که خشک شده است.

 


روستای دستجرد دارای سه حلقه چاه نیمه عمیق جهت پسته کاری باغات ذکراله حیدری و علی اکبر مرادی  می باشد  مجموعه ای از باغات زیبای پسته حدود۱۵۰هکتار دور تا دور روستار را محصور کرده و به آن زیبایی خاصی بخشیده است برای آبیاری از آّب قنات بر مدار ۱۵روز یکبار هر ۴۰دقیقه اب روان مصرفی کشاورزی که  یک اشتاخ گفته میشود استفاده میگردد.

مردم روستای دستجرد همانند سایر ایرانیان اعیاد ملی و مذهبی نوروز .فطر .قربان .غدیر و مبعث پیامبر (ص)را به جشن و سرور و ایام وفات و شهادت ائمه به ویژه (تاسوعا و عاشورا)را به تعزیه خوانی و سوگواری می پردازند.

موسیقی مورد علاقه مردم روستا ترانه ها و نغمه های محلی است که غالبا در جشن ها و مراسم عروسی خوانده و نواخته می شوند.

 

 

 

 

 

 

 

دستگرد

وِر گِدِت گِردُم دِسگِردینیم ما                        صُقدَت مِه رِوُم دِسگِردینیم ما

دِسگِرد ما اِز بَخش بیار                               پُر اَوَازهِ دِ شهرو دیارِ

ما لهجه دَریم خیلی قِشَنگِه                           گفتگوی ما مُثی فِشَنگه

تند حرف می زنیم خیلی خُلَصِه                      دِسگِردی چه وَ هوش وحواسه

مِدرِسه دُشتیم از وُ قِدیما                                بیشتَه وَ سِوادن دِ دِهی ما

دکتر و مهندساش زیادن                                دسگردیا خیلیِ وَ سِوادن

دَریم عُلمای پاک دَنا                                   هم حجت حق هم ایت اله

ما دِسگردیا به آب می گیم اِیو                        ما دسگردیا به خواب میگیم خِیو

نُو ر گفته نی شب  ر میگیم شِی                     ما دسگردیا به شُل میگیم رِی

بازی گرفتنِ ما میگیم  دِی                          جُو  ر گفته جی گاو ر میگیم گِی

ما قارچ دِ دِه میگیم سِمَرِق                          به کفش چوپونا گفته چَرِق

دِسگِرد هَنوزَک الحمدالله                           پا وِر جا و استوار والله

نه  فکر نِکُنی دِسگِرد بِمردِه                      دِسگِرد بِخدا هِنوز نِمُرده

گَرچه ظَهِرش یَزِه خُرابه                           اما هنوزک دِ تَب و تاب

مردمش هِنوز مشغول کارن                        کِشتُ و ذَرع مِنَن یَه گِلِه دَرَن

می رَن به وِجا وَرِ زِن و مرد                    مرد و زنش هستن هِمه هَمدرد

مَمُوجِه ، فِریز ، جَمَسوُ ، بِلقَست                    هَمَش وِجا مِنَن وَ ایی دست .

بَدِنجُو سیا ،چُغندَری قند                            پنبه می کَرن همرایی جِیگَند

هم گِندمِ جِی، شِلغَم و زیره                        هم یونجه و سِیزی وِر میگیره

هم کِنِی و کُنجی افتیگردو                        بَدِنجو فِرنگی تخمی جَرو

تُنبَکو می کاشتن او قدیما                        بَتَ می رفت از دِهاتی بالا

تُخم علف و ارزن و گَوَرس                     هر چی که دلت بِخَ همه هس

 

 

 

 

وصف زیبایی دستجرد


 

 

پِسته ی تِمومی   باغ و حاتا                      سِر سَبز تَر زِهَمی دهاتا

اِیوی کِشتِ زِرع ما قِناتِ                  اِیوی کِردَوا عَینی فُراتِ

اِز صَحرا بِگُم که بُته زار                 تاغ وتیغش اِز حَد بی شمارِ

دِر مِنه سِکُمبیل پُر کِلَغر                 بادِ گِلَنوُ وِرکِوِشک  جَم دَر 

هَم گَزُ پِرَند دَرِ فِراوُو                    هَم قیچ  دَرِ هَم بُتی اِشنو  

تِنگَس و تِلو دَرِ بِیَیبُو                      نِرمِه عَلُفش عینهو جَرو

دِباغ دَرِش پُر از جِمَنده                  دِ کوه و کِمر پر از پِرنده

صحرای دِسگِرد پُر از شکار          دِ کال و کِندال موش و ماهارِ

گور خر دَرِ فَتُ و فِروُو                 آهو قوچ کوهی بِره آهو

هَم گرگ و شغال و پیر کِفتار            خرگوش چِروناش هَستِه چه بسیار

بُزغَلِه مِهار تِشوُ جیجوُ                    خِرگوش قِشنگ رِواح شیطو

مِیگن که پِلَنگُ و یوز پِلنگا             هَستَن دِ دِشاخ از وُ قِدیما

موسی کو تقی دِ باغ و راغا            کِفتَر بنازاش دِ کوچه باغا

کَریزاش پُر از کُفتری چَهی             دِ اِیوی زولالش پُر مَهی

قُرقُروکا  کِیکا و کُلاغا                  شَنه دِ سرا خولیکا زاغا

جیله کُفتراش چِقَد قِشَنگَن                 بلبل خُجِه هاش چه رنگ رنگن

هم جِغِنه و کِپُو چُغولاش                 هم صَحَب کلو چکا و قوشاش

کِرکِسا و لاشخورای حَیُو                  وِر رِدی غِذایِن دِ بِیَبُو

بَلِشتُو مهار شیشَوُو زنبور                 جیک و جَنِور دَرِ همه جور

هَم تَنتِنو وگال گیژدُم                      هم کَلِکُپَزِ لوسی بی دم

مُورو مَلَخُ و کِیش دوز و بُلبُل           زندگی مِنَن وَ گلُ و سُنبُل

القصه که زندگی به رای                   دِسگِرد دِ انتظار مای

وِر گِرد بیا مجید دِ بَرِه                   دِسگِرد نیازِ به تِه دَرِ

شاعر  اقای مجید حیدری (مرحوم ابوطالب)

 

 

خاطرات_خوب_گذشته

 

 

با قلم و یاری پروردگار                        از گذشته گویم و آن روزگار

گرکند یاری خدای مهربان                     برشمارم از رسومات زمان

گویم از تافتون ، توگی ونان لواش                    از لباس و فرش و امرار معاش

ناز و نعمت آن زمان بسیار بود                      جو و گندم برکت انبار بود   

غله یک ساله در انبار بود                       وزن غله کیل یا خروار بود

کیل میشد غله هنگام فروش                    کم نمی کرد کیل خود غله فروش

احتکار غله معنایی نداشت                         این صفت در جامعه جایی نداشت

مردم دوران صداقت داشتند                    با مساجد انس و الفت داشتند

اعتقاد و دین و ایمان داشتند                 الفتی با صوت قرآن داشتند

از زکات و خمس کس بی غم نبود                 بذل و بخشش بین مردم کم نبود

یاد باد آن دین و ایمان یاد باد                  صبح اول صوت قرآن یاد باد

دشت و باغ و مزرعه آباد بود                  مالکش در ناز و نعمت شاد بود

در مزارع این همه آفت نبود                       این همه سمپاشی و زحمت نبود

کوچه باغها آن زمان مشهور بود                   بر سر دیوارها انگور بود

توت و زردآلو کم و اندک نبود                       در فراوانی نعمت شک نبود

هندوانه خربزه بسیار بود                        زردک و شلغم خر و خروار بود

هر کشاورزی خمی پر شیره داشت                   شیره خوش رنگ و طعم تیره داشت

مغز ارزن هر کسی د رخانه داشت                    یک جوال بی وزن بی پیمانه داشت

کشمش و بادام گردو کم نبود                  در زمستان خانه بی شلغم نبود

هر کسی چند گوسفند پروار داشت            خرجی یک ساله را انبار داشت

پر ز روغن دیگ مس یا دبه بود                 ظرف آب سرد و سالم کوزه بود

ماست شیرین بود همان ماست تغار                 کشمش خوب خشک می شد با شغار

نان گندم پخته می شد در تنور                  نان به روی سفره بی حد وفور

سفره ها رنگین ز تافتون و لواش             ماست خیکی و پنیر و ظرف آش

یک غذا بود آن زمان دیگی پلو                     پخته میشد روی دیکدان باعلو

شیرگوسفندی که صبح آماده بود              صبح سرما بهترین صبحانه بود

پخته می شد آبگوشت توی قلیف                 یک خوراک پر انرژی و لطیف

روی سفره قرمه های شور بود                   کاسه ای پر شیره انگور بود

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *