آیین های مردم بندپی در آستانه نوروز / بابل

آیین های مردم بندپی در آستانه نوروز / بابل

سایت بندپی – سرویس فرهنگی (آیین های نوروز) : خانه‌تکانی سنتی دیرینه و کهن است که مردم ایران از گذشته‌های دور با پاک کردن گرد­­­وغبار، دور ریختن اشیای کهنه و جایگزینی آن با اشیای نو به استقبال بهار می‌روند. مردم ایران از دیرباز در روزهای پایانی اسفندماه، با خانه تکانی که یکی از رسومات دیرینه و نشان دهنده رسیدن بهار است به استقبال نوروز می روند و معتقدند با این پاکی با زیبایی و طراوت بهار عجین شده و روح شادابی و سرزندگی به آنان می‌بخشد.همچنین این رسم می تواند ریشه در جشن فروردگان  داشته باشد که در آن به اعتقاد نیاکان زرتشتی مان روان درگذشتگان در روزهای آخر سال به خانه باز می گشت و بنابراین برای آنکه این فروهرها و روان ها از آن ها خشنود شوند خانه ها را رفت و روب می کردند، لباس نو می پوشیدند و انواع خوراکی ها را آماده می کردند و آتش می افروختند.

در مازندران به علت شرایط متفاوت آب و هوایی خانه تکانی با شور و حال خاصی انجام می شود و به علت شرایط نمناکی زیاد منطقه، مردم اغلب سعی می کنند خانه تکانی را زودتر آغاز کنند تا در روزهای باقی مانده، با خیالی آسوده به استقبال نوروز بروند.

IMG_6417

به عبارتی دیگر خانه تکانی را می توان به عنوان نخستین نشانه های فرارسیدن سالی نو دانست که مردم علاوه بر پاک کرن گردوغبار منازل، سعی می کنند کینه ها و ناراحتی های درونی خود را نیز بیرون ریزند.

خانه تکانی در بندپی :

در بندپی هم همانند دیگر نقاط مازندران، سنت دیرینه خانه تکانی با شور خاصی برگزار می شود. صورت معمول خانه تکانی به این صورت است که معمولا افراد یک خانواده و یا زنان همسایه و یا هم محلی ها گردهم می آیند و برای پاکسازی خانه ها و گردوغبار روبی همدیگر را یاری می رسانند.

  از روش های متداول خانه تکانی در گذشته، خِنِه بِننوسِن kheneh bennossen (= گل مالی کردن خانه های گلی روستایی) بود.

خانه های روستاهای بندپی در گذشته های نه چندان دور با نگاه به مصالح موجود در منطقه ساخته می شد یعنی از چوب و اینکه برای پوشاندن دیوار از گل استفاده می کردند.بنابراین زنان پرتلاش و زیبا پسند منطقه برای آنکه خانه های زیبایی داشته باشند دیوار خانه ها را با مخلوطی از خاک نرم و پهن گاو که به آن گل گویی gel goie می گفتند، می اندوند.

IMG_6489

این زنان هنرمند گل مالی دیوارهای خانه را عموما به دو صورت انجام می دادند یا اینکه کل دیوار با همان مخلوط گل گویی می اندوند و دیگر آنکه آنان که خوش ذوق تر بودند دیوار خانه را به دو قسمت تقسیم می کردند؛ قسمت پایین دیوار را گل مالی می کردند  و قسمت بالای آن را با نوعی گل سفید می اندودند.

به این روش اندودن دیوارها کمر بُر ( Kamer bor ) می گفتند و دلیل این کار آن بود که این گل های سفید عموما رنگ پس می دادند. بنابراین تا آن قسمتی از دیوار که هنگام نشستن و تکیه دادن تا حدود سر آن ها را تشکیل می داد با گل گویی می اندوند؛ هم اینکه گل گویی رنگ پس نمی داد و  هم با ترکیب رنگ ها زیبایی خاصی به دیوارها داده می شد.

IMG_6244

از ویژگی های این نوع مصالح این است که درون خانه را در زمستان گرم و در تابستان خنک نگه می دارد. البته امروزه با وجود گسترش مصالح ساختمانی جدید و تغییر شکل خانه ها و استفاده از مصالح جدیدتر برای ساخت خانه، این نوع سنت در حال فراموشی است و حتی تعدادی از خانه هایی که به این شکل ساخته شده اند با این روش نوسازی نمی شوند و این سنت فقط در برخی نقاط روستایی و کوهستانی بندپی به کورسویی زنده است.

زنان بندپی علاوه بر اندودن خانه ها، فرش ها و لحاف و پرده ها و هر چیز قابل شستن را از خانه های خود خارج می کنند و آن ها را می شویند و از غبار سال گذشته می زدایند و به استقبال سالی پر از خوشی و شادی گام برمی دارند.

گزارش تصویری سایت بندپی را در ادامه می بینید. (پنج شنبه و جمعه / ۲۱ و ۲۲ اسفند ماه ۹۳)

IMG_6591IMG_6258 IMG_6468 IMG_6298 IMG_6306 IMG_6312IMG_6271IMG_6495 IMG_6274 IMG_6395 IMG_6380 IMG_6338 IMG_6554 IMG_6556 IMG_6407 IMG_6421 IMG_6438IMG_6526 IMG_6475 IMG_6531 IMG_6517 IMG_6281 IMG_6577 IMG_6584

منبع:

www.bandpay.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *