روستای دزق / نیشابور / خراسان رضوی

سایتها و وبلاگهای روستای دزق
شهرستان نیشابور / استان خراسان رضوی
dezghiha.ir

dezq.blogfa.com/
dezq.blogsky.com

دزق ، روستایی درحدود ۱۱۰ کیلومتری شمال غربی شهرستان نیشابور است که اهالی آن بنا به دلایل متعدد، ادعا می نمایند که این روستا زادگاه اجداد حضرت امام خمینی(س) است (۱)، این روستا که در دل کوه ها محاصره شده است، در قدیم منطقه ای امن به حساب می آمده است و آثار تاریخی و باستانی اطراف آن مثل آتشکده ها و … نشانگر تاریخی بودن آن منطقه است. نام اصلی آن دژ قلعه بوده است که در منطقه سرولایت نیشابور که تقریباً از لحاظ جغرافیایی در مرکزیت چهار شهر نیشابور، سبزوار، قوچان و اسفراین قرار دارد. اهالی این روستا اکثر سادات بوده و تعداد اندکی نیز غیر سادات می باشند که به اذعان اهالی مهاجرین روستاهای اطراف هستند و نام خانوادگی اکثر سادات روستا موسوی است.

محققان و تاریخ نویسان نیشابور (۲) که در خصوص این موضوع فعالیت ها و پژوهشهای میدانی زیادی انجام دادند و جمعیت و اهمیت تاریخی چند روستا که احتمال سکونت اجداد امام را می دادند پالایش نموده اند و از هر حیث احتمال روستای دزق به عنوان روستای اجدادی امام را مهم شمرده اند.

 

عمده کار اهالی این روستا کشاورزی و دامداری و باغداری است، پیش از صد چشمه آب و قنات وجود دارد. اصل روستای دزق که به مرور زمان توسعه و گسترش یافته است قلعه ای است که در بالای تپه ای بزرگ واقع شده و از هر سو به وسیله دیوارهای سنگی حصار شده است. در وسط این قلعه چهار تونل چند کیلومتری قرار دارد که در مواقع جنگ و بحران، روستائیان از طریق این تونل ها کار خود را انجام می دادند، یک تونل به چشمه اصلی یک تونل به مزارع یک تونل به امام زاده و قبرستان  و دیگری به کوه. در این روستا امام زاده ای وجود دارد که دو نقل تاریخی درباره آن مطرح است یک اینکه این امام زاده  عبدالله  بن موسی بن جعفراست و نقل دوم به نام عبدالله  بن جعفر صادق است، بنا به نوشته محققان، عبدالله ابن موسی بن جعفر پس از استقبال قابل توجه اهالی نیشابور از حضرت امام رضا(ع) در مسیر حرکت به توس و ثبت حدیث سلسله الذهب توسط ۱۴۰۰۰ نفر،  بنا به معرفی و توصیه امام رضا(ع) به عنوان نماینده ایشان در نیشابور معرفی می شوند تا در میان مردم به امور دینی و هدایت بپردازند و او موفق می گردد پایگاه مهم شیعه در نیشابور را فعال نماید و مردم با آموزش های او بیش از پیش با اهل بیت آشنا می شوند.  به همین جهت مأمون حـاکـم عباسی بعد از شهادت امام رضا(ع) دستور می دهد گروهی از مأموران حکومت او به نیشابور بروند و عبدالله ابن موسی بن جعفر را به قتل برسانند . قبل از رسیدن مأموران و با اطلاع از وضع موجود عده ای از شیعیان به عبدالله  ابن موسی بن جعفر پیشنهاد می دهند که نیشابور را ترک کنند و به نقطه ای امن و دور از دسترس عمال حکومتی بروند، دژ قلعه به دلیل موقعیت خاص منطقه ای از جمله محصور شده در کوه ها؛ دور از شهر و قابل دفاع بودن در برابر حمله دشمن به عبدالله ابن موسی پیشنهاد  می شود. و نماینده حضرت امام رضا(ع) به آنجا عزیمت می نماید و فعالیت هایش را ادامه می دهد و در آنجا زندگی و به رحمت الهی می پیوندند . و به همین دلیل اهمیت منطقه و تاریخی بودن آن و احتمالاً زادگاه اجدادی امام مطرح می شود.

 

دزق همان دژ قلعه بوده است که به مرور زمان تغییر و تبدیل شده است به دزق و دلیل اصلی آن نبودن حرف ژ در حروف الفبای عربی است.

 

در این روستا سنگ نوشته های قدیمی که بعضاً حدوداً ۴۰۰ الی ۱۰۰۰ سال را نشان می دهد به وفور در محدوده روستا قابل ملاحظه است که با کندو کاو می شود به آثار قابل ملاحظه دست پیدا کرد

 

با همه آنچه که گفته شد. مسئولان شهرستان و مطلعان تاریخی نیز نه تنها هیچ انتقادی نسبت به این ادعا که این روستا روستای اجدادی حضرت امام می باشد ندارند بلکه خود به این باور رسیده اند، از جمله نماینده فعلی نیشابور حجت الاسلام والمسلمین حسینی در مراسمی که در ۱۴ خرداد سال ۱۳۸۹ به مناسبت ایام بزرگداشت ارتحال حضرت امام در این روستا بر پا شده بود و دعوت نامه های آن برای همه مسئولان شهرستان و استان و محققان ارسال شده بود، سخنرانی می کند و در قسمتی از سخنرانی خود به سادات مسن حاضر در مجلس اشاره می کند که من امروز با عموزاده ها و … حضرت امام(س) روبرو هستم.

منبع:

dezq.blogfa.com/

**********


تاریخچه دزق

دزق در زمان دوری به دژ قلعه معروف بود.به دلیل آنکه در بالای تپه بنا شده بود و دیوارهای بیرونی خانه ها از سنگ و غیر قابل نفوذ راهزنان بوده و دارای دو در ورودی به قلعه و غار های متعدد که هر کدام حدودا ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر طول دارند که ختم آن به به چشمه ی آبی است که هم اکنون وجود دارد به نام باغ پشیش .
اهالی روستا برای درامان ماندن از دست دزدان از این غارها برای آوردن اب استفاده می کردند .
دزق دارای آب و هوای ۴ فصل و خوشی آب و هواست و چشمه های آب و باغات بر زیبایی آن می افزاید ، در ابتدای ورودی قلعه امام زاده عبدالله (ع) مدفون هستند که همین باعث شده بعضی از روستا های هم جوار امواتشان را در آنجا دفن کنند.
در این قبرستان ،قبر هایی به چشم می خورد که تاریخ زیادی دارند ،و مزار شهدای دزق هم در این قبرستان وجود دارد.
در مناطق دیگر از روستا هم مقبره های ویران شده ای به چشم می خورد که نشان از قدیمی بودن روستا است.
دزق از نظر جغرافیایی در بن بست قرار دارد .در سال های اخیر مشخص شد که اجداد امام خمینی ساکن روستای دزق بوده به دلایلی به عراق سفر می کنند(که در ارسال های بعدی بیشتر توضیح داده خواهد شد.)
در واقع دزق در سرولایت نیشابور بین چندین روستای اطراف سرسبز و باغات میوه از میوه های گوناگون برخوردار است .
مردم روستای دزق؛به مهمان نوازی و خوش برخوردی معروف و زبانزد خاص و عام اندچراکه وقتی پای صحبت مسن های روستا های اطراف مینشینی از دزق و مردم آن تعریف و تمجید زیاد می کنند چراکه سوار قرآنی داشته و در ایام محرم و صفر به روستا های اطراف می رفتند و در مدح امام حسین(ع) و یارانش مداحی می کردند که باعث زبانزد همگان شده بود.
در حال حاضر روستا کمترین جمعیت را داراست چرا که متولدین سال های ۱۳۳۵ به بعد شهر نشینی را ترجیج داده اند و ساکن شهر ها مخصوصا تهران شدند.
خوشبختانه از روستا در ایام تعطیلات و تابستان استفاده می کنند که این مسئله باعث شده تا خانه های قدیمی جای خود را با ساختمان های شیک عوض کند.
روستا به چند منطقه نامگذاری شده است:
قلعه ی بالا ،استخر خشک،سرکتل،میان ده،پیِ کتل،باغ پشیش ، عمارت ،سر کوچ وخیر مرغ.
منبع: http://www.dezghiha.ir

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *