گزارشی از خرابه های قلعه فریدون بندپی / بابل

گزارشی از خرابه های قلعه فریدون بندپی / بابل

سایت بندپی: صبح روز ۸ فروردین ۹۴ به  قصد طبیعت گردی و جنگل نوردی از مسیر روستای تورسو و سیبرون به مقصد روستای لمسوکلا به راه افتادیم و هدف اصلی ما برای این طبیعت گردی رفتن به منطقه تاریخی و تخریب شده قلعه فریدون یا تخت فریدون بود.

در مسیر راه به منطقه «قلعه کتی» رسیدیم و دقایقی به تماشا نشستیم که چگونه حتی به خاک این منطقه اجازه نفس کشیدن داده نشد و آن را با چه دستگاهایی زیر و رو کردند.

در اینجا بود که در مسیر راه خود یکی از جاذبه های طبیعی- تاریخی منطقه خود را نابود شده دیدیم. هر چند صحنه ی ناراحت کننده ای بود اما به ناچار به راه خود ادامه دادیم.

به روستای لمسوکلا رسیدیم و بعد از دقایقی استراحت، از کنار رود زیبای خجـرو راهی جنگل فریدون شدیم. مسیر مشکل جنگل را با بحث و گفتگو پیرامون این قلعه طی نمودیم تا به نزدیکی قلعه که یک نقطه تقریبا هموار برای نشستن بود رسیدیم تا خستگی در کنیم و نفسی تازه نماییم.

ما بودیم و جنگل و یک درخت تنومند و در کنار آن یک کلبه ی اقامتی کوچک که چوب های تشکیل دهنده آن و خاکستر باقی مانده از آتش کنار آن نشان می داد دیر زمانی از ساخت و سکنی در آن نمی گذرد و یقینا این کلبه بر آن بلندی برای چوپان ها و گالش ها و اهالی و یا حتی رهگذران نبود و مطمئنا برای فرد یا افرادی بود که برای هدفی مشخص به اینجا آمده بودند.

به راه خود ادامه دادیم و به حریم قلعه ای که یکی از آثار تاریخی و گرانبهای منطقه که امروز دیگر به یاری و تلاش بی وقفه دزدان میراث های تاریخی چیزی از آن باقی نمانده است؛ رسیدیم.

قلعه ای که بر بالای تپه ها بنا شده و دور تا دور آن را جنگل و درخت فرا گرفته است و نامش قلعه فریدون یا منطقه تاریخی « تخت فریدون » است که بر اساس تحقیقات، پرس و جوها و تاریخ شفاهی و مشاهدات قدمت آن به چند صد سال پیش می رسد.

وقتی به محوطه قلعه می رسید تنها چیزی که بیشتر توجه شما را به خود جلب می کند، سنگ ها و دیواره های قلعه است که تماما شکسته شده و به گوشه ای ریخته شده اند و نقاطی که قدم به قدم به عمق یک یا دو متر، کمتر و بیشتر کنده شده اند.

IMG_0179

در محوطه قلعه که گشت می زدیم، متوجه وسایل تهیه و پخت غذا، قند، آب، نفت و… که برخی بر شاخه درختان آویخته شده بودند و برخی دیگر در لابه لای تنه درختان جاسازی شده اند شدیم.

با خود فکر می کنیم که شاید بتوان این منطقه را از نظر شرایط جغرافیایی با «قلعه رودخان» گیلان که آن هم به همین شکل بر بالای تپه ای که دور تا دور آن را درخت و جنگل فرا گرفته و مسیر طولانی و مشکلی برای رسیدن به آن وجود دارد مقایسه کرد با این تفاوت که قلعه رودخان منطقه ای حفاظت شده است و مسیر رسیدن به آن را سازمان میراث فرهنگی و بخشداری و فرمانداری و… که متولیان حفظ این اثر گرانبهای تاریخی شده اند، ساماندهی کرده و بنای قلعه را حفظ نمودند تا امروزه مکانی باشد بسیار گردشگر پذیر که بی شک روزانه صدها هزار تومان از ورودی گردشگران به درون محوطه قلعه کسب درآمد می کنند، به درآمدزایی در مسیر قلعه و بازارچه قلعه و ورودی منطقه تاریخی کاری نداریم.

منطقه تاریخی و گردشگرپذیر قلعه رودخان (شهرستان فومن،استان گیلان) در مقایسه با قلعه فریدون بندپی

13940113104627156_PhotoL

حضور مسافران نوروزی ۹۴ در قلعه رودخان (فومن-گیلان) عکسهای بیشتر را در این لینک ببینید.

در این فکر بودیم که چرا ما نتوانستیم این اثر تاریخی را که به راستی یکی از برگه های هویت و تاریخ این منطقه است حفظ کنیم و آن را به آیندگان نشان دهیم؟ چرا نتوانستیم از حریم تاریخی خود محافظت کنیم که امروزه این چنین به جان آن نیفتند و تنها چند اثر و دیواره باقی مانده را برای گرفتن غنیمت و گنج به نابودی نکشانند؟

در بخش های پیشین به معرفی این قلعه به همراه نمایش عکس هایی از آن تحت عنوان "مرگ خاموش، خرابه های قلعه فریدون بندپی" پرداخته بودیم و در آنجا هم ذکر کردیم که در محوطه ی حدود ۱۰۰۰ متری قلعه درختان بسیار تنومندی رشد کردند که شاهدی بر این مدعاست که چند صد سال از متروکه شدن این قلعه می گذرد اما شاید همین درختان ارزشمند خود باعث نابودی بخش بزرگی از تاریخ بندپی شدند و رشد و گسترش ریشه ها باعث از بین رفتن دیواره های قلعه در قسمت های زیادی شدند. ضمن اینکه مشاهده ی نزدیک خرابه های قلعه، هر بیننده ای را به این نتیجه می رساند که این درختان نبودند که قلعه را از بین بردند بلکه انسان ها بودند که به جای باستان شناسان و فرهنگ شناسان و … با بیل و کلنگ به جان قلعه افتادند و حفاری کردند و در پی دفینه همه چیز را در قلعه به نابودی کشاندند و همچنان هم مشغول هستند. شاید در عصر کم توجهی یا بهتر است بگوییم بی توجهی مسئولان مرتبط با این حوزه این صحنه ها امری عجیب به نظر نرسد.

IMG_0215

شاید هنوز امیدی باشد تا زمانی که اندک آثار باقی مانده به نابودی کامل کشیده نشده اند با همت مسئولین و مردم منطقه و با همراهی و بکارگیری پژوهشگران تاریخ و باستان شناسان به دنبال مرمت و بازسازی این اثر تاریخی بود تا بتوان همانند دیگر مناطق و استانها که از این دست آثار را بازسازی نموده و به عنوان یکی از بهترین مکان های گردشگری و منابع کسب درآمد برای آن منطقه از آن استفاده می نمایند از آن بهره برد.

امیدواریم با توجه مسؤلان و اهتمام بیشتر آنان برای حفظ و بازسازی این اثر ارزشمند رو به تباهی قدمی برداشته شود.

پای نوشت: قلعه فریدون (تخت فریدون) در بخش بندپی شرقی از توابع شهرستان بابل استان مازندران و در حدود ۶۰ کیلومتری شهر بابل و ۳۰ کیلومتری مرکز بخش بندپی (شهر گلیا) در دل جنگلهایی انبوه واقع شده است که به آن « شاه نشین » هم می گویند.

قلعه در ارتفاع تقریبی ۱۰۰۰ متر از سطح دریا واقع شده است و با توجه به آثار باقیمانده از قلعه، جهت طول قلعه در جهت جنوب غربی به شمال شرقی است و حدود ۲۰۰ متر طول دارد و عرض آن به طور میانگین حدود ۵۰ متر است. دامنه ی جنوب شرقی آن با شیب بسیار تند به دره ی خجـرو (خجیر رود) ختم می شود، دامنه جنوب غربی با شیب بسیار تند و بسیار خطر ناک به دره ی کم آبی منتهی می شود. ضلع جنوب غربی با شیب ملایم امتداد دارد و در ضلع شمال شرق با شیب نسبتا تندی به انتهای روستای لمسوکلا ختم می شود.

در حال حاضر بخش زیادی از دیواره قلعه بین درخت ها و درختچه ها پنهان است و بخشی هم توسط دزدان فرهنگی (بنه کن) تخریب شد. با وجود این با دقت بیشتر می توان هنر معماری آن دوران را به خوبی مشاهده کرد که چگونه در بالاترین نقطه ی قلعه دو آب انبار بزرگ درست کرده بودند (البته برخی ها تصور می کنند حمام است) در بعضی از نواحی به خوبی محل عبور و انتقال آب پیداست. در بعضی قسمت ها دیواره های بسیار زیبایی مشاهده می شود، معمار امروز نمی تواند به این شکل با سنگ دیواره ای به این زیبایی بسازد .

طبیعتا کاربرد این قلعه، کاربردی نظامی و دیده بانی بود و البته با توجه به قرائن و شواهد و خرابه های آثار، به این نتیجه می رسیم که می بایست محل زیست (مخصوصا در مواقع خطر) برای بزرگان و شاه محلی بوده باشد. شاید به همین خاطر هست که به قلعه شاه نشین هم معروف است.

گزارشی از قلعه فریدون : 

IMG_0006قلعه کتی که در متن بالا درباره آن توضیح داده شد

IMG_0101اقامتگاه افرادی که به نیت کندن محوطه قلعه آمدند

DSCF7178صحنه هایی که در نقاط مختلف محوطه قلعه شاهد آن خواهید بود

IMG_0177IMG_0161 IMG_02060IMG_0164IMG_0175IMG_0202DSCF7184

منبع:

www.bandpay.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *