معروف ترین زنان سرآشپز / سنه کوه میاندورود

آشپزی مجالس و معروف ترین زنان سرآشپز سنه کوه / میاندورود

آشپزی عمل آماده‌کردن مواد غذائی برای مصرف است. این اصطلاح معمولاً به معنی محدودتری به کار می‌رود، که اِعمال گرما به غذا برای تغییر شیمیایی طعم، بافت، ظاهر، و یا خواص غذایی آن است. وقتی انسان در هزاران سال پیش آتش را کشف کرد، آشپزی ویژگی فرهنگی بسیار رایجی شد. هر کشور برای خود نوع خاصی از آشپزی را دارد که بسیار متنوع و گوناگون است. مثلاً کشورهای آسیای میانه غذاها و طرز پختشان شبیه هم است همین طور کشورهای اروپایی و آمریکایی.

در این نوشتار برآنیم تا بحث آشپزی و معروف ترین زنان آشپز مجالس تاریخ معاصر سنه کوه را از نظر بگذرانیم .

لطفا با ما همراه باشید .

آشپزی ایرانی یکی از کامل‌ترین ترکیبات غذایی در جهان و آسیا را شامل می‌شود. آشپزی ایرانی بسیاری از غذاهای کشورهای حوزه خاورمیانه همچون کشورهای ترکیه، ارمنستان، گرجستان، جمهوری آذربایجان و عراق را تحت تاثیر قرار داده است. خورش‌ها و آش‌های ایرانی نشان می‌دهد که به طور سنتی زنان ایرانی با شناختی دقیق از مواد غذایی و ترکیب آن‌ها با یکدیگر برای غنی‌تر شدن هر چه بیشتر غذاها، به بازدهی خوبی دست یافته‌اند.

ترکیب گروه‌های غذایی گوناگون غلات، حبوبات، سبزی‌ها و پروتئین‌های گیاهی و حیوانی در همه خوراک‌ها دیده می‌شود. غذای ایرانی، به علت وجود فرهنگ غنی ایران و اقوام مختلف از تنوع خاصی برخوردار است که کمتر فرهنگ یا کشوری چنین ویژگی‌هایی دارد. ایرانیان مزه‌های جدید را با ترکیب کردن مواد غذایی به خوبی یافته‌اند.

آشپزی در سنه کوه هم شباهتهای بسیار زیادی با تنوع غذایی دیگر روستاهای هزار جریب تاریخی و باستانی دارد. هر چند تقریبا در همه خانواده های سنه کوه زنان هنر آشپزی کمابیش مشابهی داشته و از دست پخت بسیار خوب و خوشمزه ای برخوردارند اما این بدان معنا نیست که این بانوان هنرمند منزل می توانند برای مجالس بزرگ با حجم زیاد مواد غذایی هم آشپزی ماهرانه ای داشته باشند ، فلذا برخی افراد خاص و معدودی این مهارت را در خود تقویت کرده و سرآشپز شده و تعدادی دیگر از زنان و یا مردان را به عنوان وردست و کمک کار در موقع پخت غذا که مخصوصا مراحل پخت برنج با کیفیت مناسب و آبرومندانه و خورشت مناسب با عطر و طعم دلپذیر و همه پسند ، به کار می گرفتند .

در سنه کوه به آشپز مجالس ” پلاپج (پلو پز ) ” می گفتند و این عبارت در مراسم یک مسئولیت حساس و سنگینی بود که لازم بود طرف در عمل آوری برنج با بکار گیری مهارت خود در تلفیق پخت برنج و مصرف به موقع کره محلی ،پلویی نه نرم و شل و نه سفت و کال و به موقع دم کشیده تحویل دهد .برای همین اعتماد کردن به دست پخت هر کسی مقدور و اطمینان بخش نبود مگر افرادی معدود که امتحان پس داده باشند .

پیران ما نامهای انگشت شماری را ذکر کردند که از جمله سرآمدان و معروفترین آنها طی یک قرن اخیر عبارتند از : کربلایی سیده فاطمه رحیمی  همسر حاج یحیی بخشی و مادر کربلایی پنجعلی ، گلجان اصغری همسر کبلایی روح الله و مادر حاج عوضعلی مومنی فر ، گلشا محمدی همسر حاج عزیز و مادر ابراهیم سیفی، حسنیه اکبرنژاد  مادر کربلایی میرعلی عبدی خدابیامرز و بعد همسر حاج شیخ علی محمدی و این اواخر حاجیه خاتون محمدی سیکایی همسر مشد سرالله و مادر ابراهیم حسنی از جمله مشاهیر هستند .البته کسان دیگری بودند که کمابیش هنر آشپزی آنها هم خوب بود اما در کنار این افراد قدرت عرض اندام نداشتند و کمتر به کار گرفته می شدند و در نسل امروزی هم افراد زیادی هنر آشپزی خوبی دارند ولی تک نام دیگر خیلی کمتر هستند . درآینده شاید اگر استقبالی باشد به معرفی بیشتر این زنان نام آور و زحمت کش طی پستهای جدا گانه ای خواهیم پرداخت انشاء الله

آشپزی و دست پخت این زنان هنرمند سنه کوهی در مجالس مختلف اعم از مجالس عروسی و ولیمه دهی عمومی و تا ایام خاص مراسم و مجالس ختم اموات تا مجالس محرم و روز تاسوعا مورد عنایت و توجه اهالی بوده و هست .

بیشتر غذاهای اینگونه مجالس ته چین گوشت قرمز (گوشت گوساله یا گوسفند و بز ) و یا مرغ محلی و خورشت فسنجون و انواع چلو و مرغ ترش با انواع ترشی محلی (رب میوه ها) و شکم پری با مرغ محلی یا اردک و غاز یا بوقلمون و …بود ولی امروزه با راه یافتن مرغ پرورشی به سفره تمامی روستاها در سنه کوه هم چلو مرغ و زرشک پلو و مرغ ترش و …از جمله آنهاست .

 DSC_0032

این عکس تزیینی آشپزی در روستا با شیوه آتش هیزمی را نشان می دهد و …

DSC_0025

این عکس تزیینی مرحله دم کشیدن پلو را نشان می دهد و …

DSC_1049

و

DSC_1047

و

DSC_1051

و

DSC_1050

این سری عکسها استخراجی از فیلم سال ۱۳۸۱ سرآشپزی حاجیه خانم خاتون محمدی را نشان می دهد و …

DSCF9741

مرحومه کربلایی سیده فاطمه رحیمی مادر کربلایی پنجعلی بخشی خدا بیامرز که به قول پدر و مادرم زنی بسیار به اصطلاح زبر و زرنگ و دست و پادار و بزرگوار و از سر آشپزهای بسیار قوی و با مهارت عهد خود بود که خدایش رحمت کناد و …

DSCF9698

مرحومه مشهدی حسنیه اکبرنژاد مادر کربلایی میرعلی عبدی خدابیامرز و از جهتی به خاطر شیر دادن چند وعده ای نگارنده مادر رضایی ام هم می شد هم از سر آشپزان بسیار خبره و با مهارت عهد خود بود و …

همه زنان مومنه و زحمت کش دیار ما که عمری با سعادت داشتند و نام نیک از خود به جای گذاشتند را خداوند در این ماه رمضان ماه غفران ،غریق رحمت فرماید . انشاءالله

منبع:

sanekooh.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *