دوم مردادماه / شروع سال ۱۵۲۷ تبری

به گزارش وبلاگ روستای ییلاقی گت کلا، به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مازندران؛ همه ساله از دوم مردادماه شمسی، سال باستانی تبری یا مازندرانی آغاز می شود. مردمان کوهستان، جنگل و جلگه های مازندران ۱۲ ماه سال را زمینی و ماههای قمری را آسمانی نامگذاری کردند و در کنار برگزاری آئین های ملی و باستانی، فرایض دینی و اسلامی را انجام می دادند.

در تقویم باستانی تبری، بهار سرد ۵۰ روز، بهار گرم ۵۰ روز، تابستان ۸۵ روز، پائیز گرم ۵۰ روز، پائیز سرد ۵۰ روز، زمستان ۸۰ روز، پتک ۵ روز، و شیشک روز کبیسه است، ۵ روز پتک یا ۶ روز در سال کبیسه، جزو روزهای سرد بهار به شمار می رود.

فرق سال باستانی مازندرانی با سال شمسی در این است که این سال ۱۲۵ روز پس از بهار شمسی آغاز می شود . نخستین روز باستانی مازندرانی یعنی آغاز سال نو، از اول فردینه ماه که مصادف با دوم مردادماه شمسی می باشد آغاز می شود و امسال سال ۱۵۲۷ تبری است.

ماههای باستانی مازندرانی عبارتند از: فردینه ماه، کرچه ماه، هر ماه، تیر ماه، مردال ماه، شروینه ماه، میر ماه، اونه ماه، ارکه ماه، دماه، وهمنه ماه و نوروز ماه.

آخرین بازمانده گاه شماری کهن ایرانی

گاهشماری کهن تبری آخرین بازمانده گاه شماری کهن ایرانی است که همچنان در میان برخی از مردم این سامان کاربرد دارد.

مبداء این گاه شماری بر اساس سال شماری و محاسبات کنونی از سال ۴۸۹ م است که همزمان با شاهنشاهی قباد ساسانی است.

در این سامانه گاه شماری سال ۳۶۵ روز است که از ۱۲ ماه سی روزه و پنج روز اندرگاه تشکیل شده است و برای ثابت نگه داشتن سال تبری هر چهار سال یک روز را به انتهای اندرگاه می افزایند که این کبیسه شیشک است.

آیین ها و جشن های وابسته به گاهشماری هنوز برگزار می شود که مهمترین آنها بیس شش عیدما و تیرماه سیزه است.

مدرس دانشگاه و دکتری تاریخ علوم در زمینه جشن ها و آیین های وابسته به گاه شماری تبری می گوید: جشن ها و آیین های وابسته به گاه شماری تبری قدمتی کهن دارد، آخرین بازمانده جشن های ایران باستان است که در هر منطقه تبرستان با آداب و روسوم آن اجرا می شود.

سید رحیم موسوی افزود: پس از ورود دین مبین اسلام متناسب با آن تغییر یافته است و مهمترین جشن های بازمانده در تبرستان شامل نورزما برابر با ۲۸ تیرماه گاه شمار کنونی و تیرماه سیزه برابر با ۱۲ آبان کنونی است.

وی اظهار داشت: این دو جشن هنوز در گوشه و کنار تبرستان برگزار می شود و بی تردید گستردگی بحث و بررسی جشن ها و آیین های وابسته به گاه شماری به گونه ای است که باید بیشتر روی آن پژوهش شود.

به گفته موسوی، با نگاهی به گاه شماری های قومی و محلی ایران می توان دریافت که تعدادی از آنها بازماندگان گاه شماریهای کهن ایرانی هستند و بهی دیگر نیز گاه شماریهای دینی است.

موسوی گفت: نتایج بررسیها نشان می دهد که تبرستان از مناطقی است که در آن نوع گاهشماری همانند گاه شماری های ایرانی ۳۶۵ روزه است و با توجه به محاسبات انجام شده محققان مازندران و شواهد نگاهداشت سال از سوی مردم، مبداء این گاهشاماری سال ۴۸۹ م است.

دکتری تاریخ علوم ادامه داد: این گاه شماری پش از مبداء خود به اعتقاد برخی گردان بود و با اعمال کبیسه در سال ۴۸۹ م نسبت آن با دیگر گاه شمارهای خورشیدی ثابت ماند.

وی افزود: گاه شمار تبری دارای ۱۲ ماه ۳۰ روزه و همچنین پنج روز اندرگاه است که پتک نام دارد، اندرگاه تبری در پایان ماه ششم یعنی اونه ما قرار دارد.

سید رحیم موسوی ادامه داد: کبیسه گیری در این گاه شماری همانند گاه شماری خراجی دوره ساسانیان است، به روز کبیسه، شیشک می گویند که پیش از پتک هر چهار سال یکبار اعمال می شود و این گاه شماری جشن ها و آیین های خاص خود را دارد که بیس شش عیدماه، تیرماه سیزده شو و مادرمه بازماندگان آیین های وابسته به گاه شماری هستند.

http://gatkolayesabz.blogfa.com/post/295

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *