نذر و ادای آن در سنه کوه / میاندورود

نذر و ادای آن در سنه کوه / میاندورود

امروزه با افزایش سطح سواد عمومی و افزایش تحصیلات آکادمیک برخی افراد گویی چنان روشنفکری به سرشان زده است که منکر بسیاری از چیزها می شوند و با چوبی مد نظر خود آنرا طرد و ترک می کنند ؛ غافل از آنکه کنار گذاردن برخی اعتقادات و آداب و سنن می تواند بحران هویت و شخصیت افراد را دامن زده و پایبندی به اصول و ارزشهای انسانی را دچار اضمحلال و انهدام نماید .

فلذا توصیه برادرانه می گردد که در این زمینه دقت نظر بیشتری داشته باشیم تا در تربیت فرزندان خود با در نظر داشتن اعتقادات ، آداب و رسوم سنتی خویش گامی بزرگتر برای امروز و آینده نسل فعلی خود برداریم و …

با این نگاه مختصر ، برای دانستن و بررسی آداب مردمان قدیم و جدید سنه کوه از نذر و ادای آن ،لازم است ابتدا دو مقوله مهم نذر و توبه را بیشتر مطالعه نموده و به آداب و رسوم اهالی اشاراتی هر چند مختصر داشته باشیم .

پس لطفا با ما همراه باشید .

نذر و توبه دو مقوله مقابل هم هستند ازین نظر که نذر دال بر تعهد به انجام کاری است و توبه تعهد به ترک فعلی

در این پست مطلب ابتدا به نذر و ادی آن می پردازیم و در پست دیگری به توبه و توبه داشتن خواهیم پرداخت .

یکی از واجبات قرآنی که درباره ی اهل بیت نیر مطرح شده است مسئله نذر و وفای به نذراست .
قرآن در مورد اهل بیت (ع) می فرماید:
یُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَیَخَافُونَ یَوْمًا کَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِیرًا (‌ سوره نساء آیه ۷)
آنها به نذر خود وفا مى‏ کنند، و از روزى که شر و عذاب آن بسى گسترده است مى‏ ترسند.

تعریف نذر:
نذر آن است که
انسان ملتزم شود کار خیری را برای خدا به جا آورد و یاکاری که نکردن آن بهتر است برای خدا ترک کند.

اقسام نذر
نذر بر دو نوع است :
مطلق و مشروط

۱- نذر مطلق آن استکه هیچ قید و شرطی ندارد ، مثل این که کسی بگوید ” برای خدا بر من است از امشب نماز شب بخوانم “
۲-
نذر مشروط آن است که برابر نذر خود از خداوند چیزی بخواهید، مثلا بگوید “ اگر بیماری رها یابم برای خدا برمن است فلان کار خیر را انجام دهم ” و یا نذر کنید “اگر مرتکب فلان کار زشت شدم برای خدا بر عهده من است فلان کار خیر را انجام دهم “

۲ضض

شرائط نذر چیست ؟

با شرائطی عمل به نذر واجب می شود . این شرائط عبارتند از :
۱- نذر کننده باید صیغه نذر بخواند و در صیغه نیت خود را بر زبان جارى کند و تصریح نماید که این عمل را براى رضاى خدا انجام مى دهم. مثلا بگوید:
لله علىّ کذا ان کان کذا.«براى خداست بر من فلان عمل، در صورتى که…»
۲- انجام دادن آن ممکن باشد.
۳-نذر کننده بالغ باشد، عاقل و با قصد و اختیار باشد.
۴-انجام دادن نذر مطلوب شرع باشد . یعنی انجام دادنش بهتر باشد.(مانند نماز، روزه، قربانى کردن، کمک به دیگران، عیادت مریض و…).
۵- ترک آنها مطلوب شرع باشد. (ترک حرام یا مکروه).

سس۳

نذر های باطل

۱- نذر زن بدون اذن شوهر باطل است ولو این که از اموال خودش باشد.
۲- نذر رقابتی و چشم و هم چشمی.
۳- نذر دیگران برای انسان .
۴- نذر در خواب
۵- نذر برای انجام کار حرام و مکروه و یا ترک واجب و مستحب
۶- نذر اجباری یا از روی خشم و ناراحتی به طوری که اختیاری نباشد.
نذر کننده، باید مکلف و عاقل باشد و به اختیارو قصد خود نذر کند؛ بنابراین نذر کردن کسی، که او را مجبور کرده اند، یا بواسطه ی عصبانی شدن، بی اختیار نذر کرده، صحیح نیست.

در مورد نذر و شرایط آن می توانید اینجا را کلیک کرده و بیشتر مطالعه فرمایید .

DSC07162

نذر و ادای آن در سنه کوه

مردمان شیعه مذهب قدیم سنه کوه از عمق اعتقادات بسیار قوی برخوردار بودند و به تعهد اخلاقی کاری یا امری اهمیت فوق العاده قایل بوده و نسبت به مراعات آنها حداکثر توان و انرژی خویش را مصروف می داشتند و در ادای نذر و یا ترک عملی که توبه می دانستند بسیار کوشا و جدی بودند .

نذر در سنه کوه از قدیم الایام به شیوه مختلفی انجام می شد که معمولا بسیار منطقی و اصولی بود و شرایط و ضوابط شرعی و عرفی در بیشتر موارد کاملا مد نظر قرار می گرفت .شیوه ها و موارد آن هم بسته به مورد خاصی تغییر می کرد از اختصاص بخشی از مال خویش در راه خیر تا نذر اطعام دهی تا به گردن گرفتن برخی اعمال در ازای شرطی مشخص و …

مثلا برای در امان ماندن از بلایای طبیعی و نجات از حیوان درنده ، گوسفند ، گاو یا گوساله ای را در بین گله نذر حضرت عباس (ع) یا نذر امام حسین (ع) می کردند که سالانه در ایام محرم پای علم و یا حیاط تکیه قربانی کرده به صرف مراسم آن ایام برسد و یا به شیوه ای دیگر آنانی که مال زیادی نداشتند یک پا یا اجزای دیگری را نذر می کردند و پس از فروش و قیمت رساندن نذر ادا می شد یا اینکه پس از کشتن مقداری از لاشه گوشت در راهی که نذر کرده بودند ،تقدیم می شد .

معروف ترین اینگونه نذر ها از یوسف دسی نذر برادر کربلایی علی حسین بنام علی بابا (عموی مشد نامدار غلامی و …) بود؛ علی بابا در جوانی (حدود ۲۳-۲۴ سالگی) در اثر بیماری دارفانی را وداع گفت و در بود خود تمامی اموالش که چند راس گاو بود وقف خرج دهی دهه محرم در” تکیه سر” سنه کوه کرد که تا چندین سال نذرش ادا می شد .

مورد دیگر نذر یک راس گاو نر (جندکا) از اکبردسی توسط مرحوم مشد اکبر خیالپرست در روز هشتم محرم بود که به هزینه خرج روز تاسوعا در سنه کوه تا زمان حیات ایشان هر ساله ادا می شد و …

البته موارد بسیاری دیگر هم گفته می شود و هنوز هم انجام می گردد مثل نذر مراسم و مجلس روضه خوانی مناسبتهای مذهبی بخصوص در ایام احیاء ماه مبارک رمضان و در محرم و صفر که هنوز به فراوانی و هرساله اطعام دهی و مجلس عزا به نیت و ادای نذر اهالی منعقد و برگزار می گردد و …

موارد زیادی هم از نذر پخت آش یا برنج (اطعام) در مناسبتهای خاصی از سال هم به کمک همسایه ها و یا تنهایی هنوز هم هستند کسانی که نذر دارند و ادا می نمایند .

مطلب مهم دیگر هم موارد نذر است که معمولا غیر از اینها نذر به سادات هم از موارد بسیار زیادی است که در بین اهالی رواج دارد و به تعبیری با واسطه قرار دادن جد سادات از خداوند طلب شفا و موارد مد نظر داشته و دارند .هر چند امروزه به دلایل بسیاری دیگر خیلی کم رنگ شده است .

در قدیم نذر جد برخی افراد خیلی مرسوم بوده و در بین اهالی فرق زیادی داشت برخی معروفترین سادات که کرامات بسیاری را داشتند و نذرشان مقبول نشان می داد در بین اهالی ابتدا نذر امامزاده زکریا (ع) که سادلانه جماعتی می رفتند و ادای نذر می کردند و بعدها نذر جد سیده صبحه ، سیده بیچه ، سید رحیم ،سیده ننه ، سیده باجی ، آقا سید محسن و بعد جد حاج میرحمزه و دیگران هم بوده و هستند و …

پس نذر و شیوه ادای آن بیشتر با نیت و خواست نذر کننده حاصل شده و انجام می گیرد و گاهی هم به ارث می رسد و یا منقطع می شود و باید گفت که نذر اهالی سنه کوه سوای از وقف کردن بوده و هست و تاکنون موردی از قدیم مسلم و ثابت نشده که در سنه کوه در مورد چیزهای ماندنی و باقی وقف کنند اما وقت مثلا یک راس دام مثلا گاو و گوسفندی در مورد خاص بارها اتفاق افتاده است و بعد قطع شد .

بنابراین شایسته است در این زمینه دقت نظر بیشتری داشته باشیم و این دو مقوله مهم را با هم قاطی نکنیم و …

شایسته است عرض کنیم که نذر در بین زنان بسیار بیشتر از مردان سنه کوه است و امروزه زنان بسیاری تحت نامهای مختلفی سفره نذری پهن می کنند مثل نذر سفره ابوالفضل (ع) ، ختم انعام ،ختم قرآن ، سفره ام البنین (س) ، سفره حضرت زهرا (س) و …ولی مردان به روال قدیم نذر زیارت ائمه مثل حضرت رضا(ع) و نیز مجالس روضه خوانی مناسبتهای مذهبی را بیشتر در نظر داشته و ادا می نمایند و …

امید به زنده نگه داشتن آداب و سنن مثبت و خوب گذشتگان و نیاکان خود و …

تا دیداری دیگر و مطلبی دیگر درود بدرود.

DSC07051

DSC07052

پخت نان محلی و خیرات در مجالس و مناسبتها یکی از اصیل ترین و مرسوم ترین نذرهای در سنه کوه بوده و هست و …

DSC07094

جالب است بدانید حتی برخی به دود اسپند و کولک (گلپر) در مناسبت مختلف نذر داشته و دارند و …

DSC07099

DSC07111

DSC07156

بستن نذر به علم از چارقد تا وجهی پول هم جزو نذرهای مرسوم در محل است و …

DSC07130

DSC07139

انجام قربانی پای علم و نذر حضرت ابوالفضل (ع) هم از موارد بسیار رایج هر ساله در سنه کوه است و …

DSC07112

DSC07162

نذر شربت عسل هم در مراسم علم گردش از نذرهای رایج در سنه کوه است و …

۲۲۳۴

امروزه نذرهای دیگری هم مرسوم شده است که می توان بدان اشاره داشت و …

منبع:

sanekooh.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *