وصیت پدر به فرزند / روستای سنه کوه

وصیت پدر به فرزند / روستای سنه کوه میاندورود

وصیت پدر به فرزند و اجرای آن در سنه کوه

وصیت آن است که انسان سفارش کند بعد از مرگش برای او کاری انجام دهند یا بگوید بعد از مرگش چیزی از اموال او برای کسی باشد یا برای فرزندان خود قیّم (سرپرست) مشخص کند.اصل وصیت کردن هم معمولا با ظاهر شدن نشانه های مرگ صورت می گیرد.

چگونگی وصیت

۱. با گفتار: یعنی وصیت خود را بیان کند.
۲. با نوشته‌­ای که مقصود وصیت خود را برساند.
۳. با اشاره که مقصود را بفهماند.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif نکته:
موارد بالا در صورتی نافذ، و اجرای آن لازم است که عرف مردم از آن گفتار یا نوشتار یا اشاره همان را بفهمند که یکی یا برخی از نزدیکان و ورثه برداشت می‌کنند و در صورت نزاع در تفسیر وصیت، باید به دادگاه و حاکم شرع (مجتهد جامع الشرایط) مراجعه کنند.

۱۴۹۵_n

اقسام وصیت

۱. تملیکی: وصیت کند چیزی از اموالش یا حقوق شرعی وی برای کسی باشد.

۲. عهدی: وصیت کند که کارهایی برایش انجام شود؛ مثل امور کفن و دفن یا بجا آوردن حج یا نماز و روزه برای او.

۳. فکیه: وصیت به فک ملک، مانند اینکه وصیت کند برده‌­ای را آزاد کنند.

شخص می­‌تواند دو یا بیش از دو نفر را به عنوان وصی قرار دهد؛ چه به صورت مستقل و چه به نحو مشترک.در صورتی­ که شخص وصیت کننده (موصی) وصایت هر یک از آنها را به صورت مستقل قرار داده است، هر کدام در عمل مستقل­ند و در این صورت، عمل شخصی­ که زودتر اقدام نموده، نافذ است. اگر شخص وصایت آنها را به نحو اشتراک بیان نموده یا مشخص نکرده و مطلق گذاشته است، باید با توافق هم به وصیت عمل کنند.

شخص می­‌تواند افرادی را به عنوان ناظر بر وصیت قرار دهد.متعارف این است که ناظر از کارهای وصی اطلاع داشته باشد تا اگر وصی خواست برخلاف وصیت عمل کند، ناظر به او اعتراض کند.

عمل کردن بر خلاف وصیت

۱. تغییر دادن وصیت بعد از مرگ وصیت کننده، مطلقاً حرام است؛ مگر آنکه وصیت کننده قبل از مرگ این حق را برای فردی قرار داده باشد.
۲. اگر ورثه به شدت محتاج اموال میت باشند، حق ندارند از اجرای وصیت میت ذره‌ای تخلف کنند یا آن را تغییر دهند.
۳. اگر حتی مقداری اندک از مال وصیت شده که لازم الاجراء است، عمل نشود و در مسیر دیگری صرف شود، به همان مقدار فرد استفاده کننده ضامن است.

هر چند نوشتن و مکتوب کردن وصیت عملی بسیار خوب و پسندیده است اما لازم نیست وصیت کتبی و به صورت نوشته باشد بلکه میزان حصول اطمینان به وصیّت است.
اگر وصیتتی که اطمینان به صدور آن باشد دارای شرایط زیر باشد، عمل به آن واجب است:
الف: عملی باشد که غرض عقلائی بر آن مترتب باشد.
ب: وصیت به صرف اموال در جهت کارهای حرام مانند وصیت به مال در جهت کمک به ستمگران، راهزنان، تعمیر کلیساها، چاپ کتاب های گمراه کننده و مانند این موارد، نباشد.
ج: وصیت به صرف مال در جهت کارهای سفیهانه و بیهوده نباشد.[۱]
د:وصیت به بیش از ثلث اموال نباشد زیرا وصیت میت تنها در ثلث اموال او نافذ است.

بر اساس فتوای حضرت آیت الله العظمی سیستانی و مکارم شیرازی(مدظله العالی):

وصیت میت عیناً باید اجرا شود و در صورتی که وصی آن را تنفیذ نکند مرتکب گناه شده البته وصیت تنها در ثلث نافذ است و بیش از ثلث را باید ورثه موافقت نمایند و زوجه ارث می برد و نمی توان او را از ارث محروم نمود.و ارثیه مطابق قانون ارث بین ورثه تقسیم می شود. مخارج عروسی و جهیزیه طبق عرف خانواده شما باید از ثلث مال پرداخت شود.

 

گاهی وصیت برای همه آدمیان است یعنی نه تنها برای شخص فرزندان و ورثه بلکه وصیت اخلاقی و حکیمانه خواهد بود مثل این مورد زیر :

ﭘﺪﺭﯼ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻣﺮﮒ به فرزندش گفت :

ﻓﺮﺯﻧﺪﻡ ﺗﻮ ﺭﺍ ﺳﻪ ﻭﺻﯿﺖ ﺩﺍﺭﻡ. امیدوارم ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﻪ ﻭﺻﯿﺖ ﻣﻦ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﯽ!

۱) ﺍﮔﺮ ﺧﻮﺍﺳﺘﯽ ﻣﻠﮑﯽ ﺑﻔﺮﻭﺷﯽ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﺳﺮﻭ ﺭﻭﯾﺶ ﺑﮑﺶ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻔﺮﻭﺵ!
۲) اﮔﺮ ﺧﻮﺍﺳﺘﯽ ﻗﻤﺎﺭ ﺑﺎﺯﯼ ﮐﻨﯽ ﺳﻌﯽ ﮐﻦ ﺑﺎ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﯾﻦ ﻗﻤﺎﺭ ﺑﺎﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺯﯼ ﮐﻨﯽ!
۳) ﺍﮔﺮ ﺧﻮﺍﺳﺘﯽ ﺳﯿﮕﺎﺭ ﯾﺎ ﺍﻓﯿﻮﻧﯽ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻨﯽ ﺑﺎ ﺁﺩﻡ ﺑﺰﺭﮔﺴﺎﻟﯽ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻦ!

ﻣﺪﺗﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﭘﺪﺭ، ﭘﺴﺮ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺪﺭﯼ ﺭﺍ ﺑﻔﺮﻭﺷﺪ.
ﭘﺲ ﺑﻪ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﭘﺪر ، ﺁﻥ ﻣﻠﮏ ﺭﺍ ﺳﺮ ﻭ ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ.
ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﮐﺎﺭ ﺩﯾﺪ…ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺯﯾﺒﺎ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺣﯿﻒ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻭﺷﺪ ﭘﺲ ﻣﻨﺼﺮﻑ ﺷﺪ!

ﺑﻌﺪ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻗﻤﺎﺭ ﺑﺎﺯﯼ ﮐﻨﺪ ؛ ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺮﺱ ﻭ ﺟﻮﯼ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﯾﻦ ﻗﻤﺎﺭ ﺑﺎﺯ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩ.
ﺩﯾﺪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺧﺮﺍﺑﻪ ﺍﯼ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ! ﻋﻠﺘش را ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮔﻔﺖ:
“ﻫﻤﻪ ﺩﺍﺭﺍﯾﯿﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﻤﺎﺭ ﺑﺎﺧﺘﻪ ﺍﻡ!”
ﺩﺭ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﻧﺼﺎﯾﺢ ﭘﺪﺭﺵ ﭘﯽ ﺑﺮﺩ…

و میخواست ﺑﺎ ﻣﺮﺩ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺳﺎﻟﻪ ﺍﯼ ﮐﻪ ﭘﺪﺭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ ﺑﻮﺩ ﺩﻭﺩ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﯽ ﻭﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ﻣﻮﺕ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﻣﻮﺍﺩ ﻣﺨﺪﺭ ﺑﻮﺩ!
ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺷﮑﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺪﺭ ﺭﺣﻤﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﺷﺪ…

۲۱۸_۵۲۵۸۶

“ﮐﺎﺵ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﻄﻮﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺳﻄﺮﯼ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﺑﯿﺎﺩ ﻣﺎﻧﺪﻧﯽ ﻧﻪ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﺭفتنی…!”

امروزه بیان وصیت پدر و رعایت و اجرای مو به موی آن که معمولا تحت شرایط کاملا عرفی و شرعی در حد معمول عادی وصیت نموده باشند ،کاری بسیار سخت و دشوار شده است چرا که اگر وصی اهل مراعات و صبغه مذهبی داشته باشد اطرافیان و برخی وراث دیگر فکر می کنند که چه شده است و می شود و سعی در تغییر و انجام با نظر امروزی خود هستند مثلا انجام و اجرای مجالس ختم در مسجد را بر نتافته و در هتل و رستوران مد نظر دارند و امثال اینگونه مسائل که متاسفانه روزبه روز بر روند آن افزوده می شود و …

سنه کوه

سنه کوه

وصیت در سنه کوه

از آنجاییکه اکثریت کامل اهالی سنه کوه شیعه اثنی عشری معتقد و ملتزم به آداب دینی اسلامی بوده و هستند مطابق مر شریعت در مسایل وصیت هم دقت لازم و کافی داشته و دارند و معمولا حدالامکان همه جوانب انرا به خوبی و دقت و وسواس رعایت کرده و می کنند .

معمولا در زندگی اهالی دوبار وضعیت وصیت و رسیدگی به اموال اتفاق می افتد یکبار برای آمادگی و تشرف به حج و البته بیشتر حج تمتع و برخی هم حج عمره دست به رسیدگی به اموال و وصیت می کنند و دیگری با ظاهرشدن علایم مرگ و موت در اثر بیماری یا کهولت سن و امثالهم …

در این دو مورد معمولا اولی با نوشتن و تهیه وصیتنامه همراه هست و بیشتر امور مشخص می شود که ازین کار به پاک کردن مال خود تعبیر شده و بیان می گردد و در غیر این صورت حج طرف مقابل را ناصحیح و سبک می شمارند و کنایات و عبارات خوبی به او نمی زنند و …

اما دومین وصیت و سفارشات دم مرگ با مشخص شدن علایم ظاهری مرگ بسیار مهم و مورد توجه خاص و عام اهالی است و معمولا همه جوانب را مد نظر قرار می دهند و بیشتر چارچوبها را در محدوده شرع مقدس اسلام تعیین می نمایند .

ph8-44

مثلا در جدیدترین مورد فوتی درگذشت پدر عزیز ما بوده که از چند ماه قبل از فوت که بیماری ایشان قدری حاد شده بود به طور خصوصی و عمومی و در بین برخی فامیلها وصایای خود را بیان داشتند از جمله تعیین وصی و ناظر ، تعیین محل دفن و وضعیت تعهدی نماز میت و کفن و دفن و جای مجلس تا مسائل ریزتر شخص مداح و سخنران مراسم و حتی حدود تعداد پذیرایی و نحوه رسیدگی به اموالش در محدوده شریعت و قانون را وصیت و گوشزد فرمودند و بعد با آرامش خاصی از دار دنیا رفتند .

در بین اهالی و مردمان قدیم سنه کوه که مسلما پایبندی و دقت بیشتری در رعایت مسائل شرعی داشتند وصایای اموات بخصوص پدر از جایگاه و مناعت رفیعی برخوردار است و در رعایت دقیق و مورد به مورد آن نزد وصی از اوجب واجبات محسوب شده و معمولا با شدت و حدت رعایت و اجرا می گردد و انجام موفقیت آمیز انرا از افتخارات زندگی خود دانسته و از آرامش وجدان خود و ارامش و آسایش روح پدر همیشه سخن می گویند و حق هم همین طور هست چرا که در انجام وصایای پدر معمولا دیگران و اطرافیان سنگ اندازی بیخودی و بی جهت بسیاری می کنند و از پیش خود تلاش مضاعف دارند تا همه چیز را مطابق میل و رغبت خود تغییر دهند .گاهی ناشی از بی دقتی یا بی عرضگی و گاهی هم مطابق کلاس شخصی قائل شدن برخی وراث و اطرافیان و سنجش موقعیت شخصی خود برای جایگاه میت که اینجا غلط انداز شده و مشکلات بسیاری برای وصی در اجرای وصیت پیش می اورند فلذا بدین خاطر است که اجرای مو به موی وصیت پدر کاری شاق و مهم محسوب می شود و …

در هر حال اگر به هر دلیلی وصیت شخصی ،بخصوص وصیت پدر به انجام نرسد یک عمر در حسرت عدم اجرای وصیت در ذمه وصی باقی است و او را دچار عذاب وجدان می کند .مثلا اگر بر خلاف وصیت پدر که سفارش در دفن او در روستای محل تولد و محل کرده باشد و وراث برای راحتی خود و برخی کلاس گذاشتن در قبرستان شهر دفن شود معمولا صورت خوش نشان نداده و همیشه بر غربت پدر نگران و ناراحت بوده و معمولا زنان ادعای خوابهای متنوع دیدن میت مورد نظر را داشته و تا سالها بین وراث بگو مگوی آن ادامه دارد بدین خاطر تلاش بیشتر اهالی در رعایت اینگونه امور است و معمولا با شنیدن خبر درگذشت احدی از اهالی دنبال وصی او پرسش از وصیت محل دفن و دیگر امور می کنند و همان را ملاک عمل و …

در هر حال بحث رسیدگی به اموال میت و گمان باطل برخی مدعیان به اصطلاح روشنفکر در کفایت «انحصار وراثت» و پرداخت مالیات در برابر رسیدگی به اموال میت در بعد شرعی و تعیین ثلث و خمس و پرداخت نماز و روزه و کفارات و مظالم شرعی میت مبحثی بسیار مهم و بحث بر انگیزی است که در اینده نزدیک انشاءالله بدان خواهیم پرداخت تا ابعاد و زوایای پنهان آن روشن گردد و …

۵

این اشعار هم تقدیم به همه پدران اسیر خاک

سبزى و باهجوم خزان گم نمی شوی / نورى که در عبور زمان گم نمی شوی

پنداشتند مرگ تو پایان نام توست‏  / اما بدان ز باورمان گم نمی شوی

مثل عبور ثانیه ‏ها، مثل زندگی یک لحظه / از وراى جهان گم نمی شوی

با آنکه زخم خورده‏ ى شام شقاوتی / اى صبح! اى سپیده، زجان گم نمی شوی

نام تو وسعتی است پر از آبروى عشق‏ / باور کن اى همیشه عیان! گم نمی شوی

در قلب آنکه عاشق نام بلند توست‏ / اى آبروى هر دو جهان گم نمی شوی

تا گفتاری دیگر درود و بدرود

منبع:

sanekooh.ir/

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *