روستای باشتین / سبزوار / خراسان رضوی

سایتها و وبلاگهای روستای باشتین
شهرستان سبزوار – استان خراسان رضوی
bashtin.blogfa.com/

باشتین در فاصله حدود ۳۵ کیلومتری غرب شهرستان سبزوار و در فاصله حدود ۱۰ کیلومتری جنوب جاده سبزوار ـ تهران قرار دارد و از توابع بخش داورزن و دهستان باشتین میباشد. بقعه متبرکه بی بی علیه خاتون(س) از فرزندان امام موسی کاظم(ع) در این روستا واقع است و دارای چندین اثر قدیمی میباشد که متاسفانه کمتر مورد شناسایی و توجه  قرار گرفته است. 

روستای باشتین به عنوان نقطه آغاز <قیام سربداران> است. سربداران مردمانی دیندار، غیرتمند و آزاده ایی بودند که بر علیه جور و ستم بیگانگان و با شعار: «اگر خداوند ما را توفیق دهد رفع ظلم و دفع ظالمان کنیم و الا سر خود را بردار اختیار داریم و تحمل جور و ستم نداریم»، قیام کردند، سر به دار دادند و تن به زیر بار مذلت ندادند. آنان اولین حکومت شیعی را در تاریخ بعد از غیبت امام معصوم(ع) در سبزوار و خراسان تاسیس کردند و مردم را از زیر یوغ بیگانگان بیرون کشیدند. به نام دوازده امام (ع) سکه زدند و بنام ایشان خطبه می‌خواندند.

وجه تسمیه و تاریخچه باشتین :

 

پیشگفتار :

    

      تاریخ و فرهنگ هر مرز و بوم نشان دهنده جوهر وجودی افرادی است که در آن زندگی می کرده اند و از طرفی تاریخ و فرهنگ سازنده شخصیت افرادی است که وارث آن می باشند. آشنایی با تاریخ و فرهنگ هر منطقه ما را به سوی آینده ای رهنمون می کند که دنباله تاریخی و فرهنگی آن نشان می دهد. فرهنگی که مملو از جانگذشتی و جانفشانی در مسیر احقاق حق مظلومان و دفع ظلم ستمگران است هرگز فرزندانی تربیت نمی کند که بار ذلت بیگانگان را تحمل نمایند.

تاریخی که سراسر پر است از شخصیت هایی که به خاطر نجات مظلومان و دفاع از شرف و مردانگی سرزمین خود سرهای خود را بردار اختیار دیده اند و سر زیر بار ظالمان و نامردمان روزگار خم نکرده و ناحقی را تحمل ننموده اند، هرگز به کسی ظلم نمی کند و ظلم به خود را نیز بر نمی تابد.


و این افتخار ما است که وارث این فرهنگ و این مرز و بوم هستیم و نه تنها باعث


 افتخار ما که افتخار خراسان و حتی کشور ایران که بر اثر مجاهدت ها و جانفشانی


 آنان (که متاسفأنه کمتر شناخته شده و نیت های پاکشان کمتر مورد توجه قرار


 گرفته) امروز حکومت اسلامی و عدالت علوی بر تارک جهان می درخشد.


باشتین با سابقه ای پر افتخار در مسیر احقاق حق مظلومان و دفع جور ظالمان و ستمگران همچنان بر قله ایستادگی در مسیر حق و عدالت می درخشد، هر چند تشعشع نورهای کاذب دنیای جدید، نور حق طلبی را کمرنگ نموده است و عده ای را به سوی خود جلب کرده و از مسیر حق و انصاف باز می دارد، ولی نتوانسته به خاموشی کامل آن منجر شود و هنوز هستند افراد زیادی که سره را از ناسره تشخیص دهند و حق را از باطل باز شناسند.

باشتین به معنی میوه میان دو شاخ اصلی درخت می‌تواند از آنجا گرفته شده باشد که قریه قدیم باشتین که دور تا دور آن خندق داشته است (که هنوز آثار آن باقی است بطوریکه اهالی از آن به حندق نام می‌برند و در آن کشاورزی می‌شود شبها آب قنات به خندق سرازیر می‌شده و روزها برای کشاورزی مصرف می‌شده است) در میان دو رشته قنات قرار داشته که این قنوات هم‌اکنون با میزان آبدهی به مراتب کمتر جاری است. یکی بنام قنات باشتین و دیگری بنام قنات نغاب باشتین که به نسبت میزان آبدهی آن از کاهش کمتری برخوردار بوده است، این قنوات به عنوان دو شاخه درخت  و روستای بین آنها به عنوان میوه درخت «باشتین» نامیده شده است.

در مورد تاریخچه باشتین آنگونه که از بعضی منابع بدست می‌آید، ده باشتین روستایی بزرگ و دارای اهمیت زیادی بوده است. بطوریکه در تاریخ بیهق (قرن ششم هجری تألیف ابوالحسن علی بن زید بیهقی) تقسیمات جغرافیایی و منطقه ای سبزوار بصورت ربع ذکر گردیده و در آن ربع هفتم بنام ربع باشتین یاد شده و در ذیل آن آمده است: « وآن عبارتست از باشتین و نامین، ریود، دستجرد، کردآباد، شعرانی، بلاجرد، بفره و ساروغ و بشتنق…».

و در همان کتاب ازسادات زیادی نام برده و آورده است: «در ربع باشتین سادات بسیار بودند از دو رهط، یکی از رهط سید ابوالفضل بغدادی و دیگر از رهط سیدالحسین بن منصور» و پس از نام بردن تعدادی از سادات که نسب به امام زین‌العابدین (ع) می‌ برند اینگونه ادامه می‌دهد: « وابن نوران از شام به بغداد آمد و منصوربن محمدبن ابی‌الحسن نوران به ناحیت بیهق آمد، و در ده باشتین متوطن شد، و خلایق بسیار بود از ا ین رهط …… اما فرزندان سیدابوالفضل بغدادی …… والعقب من ابی البرکات زیدبن علی الباشتینی، السید بدرالدین علی‌بن زید الباشتینی بود رحمه‌اعلیه»  و در قسمت دیگر همان کتاب که از شاعران سخن به میان آمده، از شاعری توانا بنام الجنینی الباشتینی نام می‌برد که در عصر خود شاعری توانا بوده است.

به هر صورت آنچه از قرائن و شواهد بدست می‌آید و آنچه که از کتب و آثار استنباط می‌گردد همگی دلالت بر آن دارد که باشتین در قدیم، قرب و منزلتی بیش از آن داشته که امروز مشاهده می‌شود و از شکوه و عظمتی برخوردار بوده است که فرزندان امروز این مرزوبوم به آن می‌بالند و به سابقه تاریخی خود افتخار می‌کنند. این افتخار و عظمت زمانی به اوج می‌رسد که می دانم نیاکان ما با جانفشانی و از خود گذشتگی و با اهداء سرهای خود « بردار» اختیار بار مزلت و خواری را همچون سید و سالار شهیدان کربلا نپذیرفتن و مرگ با عزت را بر زندگی با ذلت ترجیح دادند و در این راه سرها که بردار شدند و سرفراز بر سینه تاریخ نقش بستند. آنانکه شیعه خاص علی (ع) بودند و جز اجرای عدالت علوی آرزویی نداشتند و با این شعار که :

«اگر خداوند ما را توفیق دهد رفع ظلم و دفع ظالمان کنیم والا سر خود را بردار اختیار داریم و تحمل جور و ستم نداریم » قیام کردند و سربدار دادند و تن به زیر بار مذلت ندادند و اولین حکومت شیعی را در تاریخ بعد از غیبت امام معصوم(ع) در سبزوار خراسان تاسیس کردند و حداقل برای مدت ۵۰ سال مردم را از زیر یوغ بیگانگان بیرون کشیدند به نام داوزده امام (ع) سکه زدند و بنام ایشان خطبه می‌خواندند، مسجد جامع را به قولی ساخته‌اند و به قولی مرمت کرده‌اند که شاعر قطعه سرای ایرانی ابن یمین فریومدی در توصیف ایوان مسجد جامع می‌سراید:

حبذا طاقی که جفت این رواق اخضر است

وز بلندی مر زمین را آسمانی دیگر است

همچنین در مورد ساخت حوض و پایاب مسجد نیز در همان شعر گفته است:

مسجد جامع همی خوانندش اما جنتی است

واندرو فواره‌ای مانند حوض کوثر است

آب آن فـوار تا سـر بـرزد از جیب زمین

از رشاش او هوا را دائماً دامن ‌تر است

و از دیگر اقدامات می‌توان به ساخت مصلای نماز جمعه و بر پایی نماز جمعه اشاره نمود، که مصلای نماز هم‌اکنون باقی است و بعنوان موزه نماز مطرح شده ومرمت گردیده است.

رشد عقاید شیعی بقدری در بین آنها قوت یافت و آنقدر به عقاید خود پایبند بودند که «هر بامداد و شب به انتظار صاحب الزمان (عج) اسب کشیدی ». در همین راستا و برای اشاعه تشیع فقاهتی خواجه علی مؤید از ابن مکی (شهید اول) دعوت به عمل آورد که به دیار شیعه خیز خراسان هجرت کند. در طی نامه‌ نگاریهای ایشان منجر به تألیف کتاب ارزشمند (لمعه‌الدمشقیه) برای بهره جستن شیعیان خراسان از آن توسط شهید اول در مدت هفت روز و بصورت مخفیانه تدوین و ارسال می‌شود.

در هر صورت روستای تاریخی و مذهبی باشتین در طول تاریخ منشاء خیر و برکت برای اسلام بوده است و در تاریخ انقلاب اسلامی هم خوب درخشیده و با اهداء حدود ۱۴ شهید و یک آزاده و ده نفر جانباز در مسیر احقاق حکومت حق و دفاع از دین مقدس اسلام جانفشانی نموده است.

خوبست که تاریخ سراسر افتخار خود را زنده نگهداریم.

 

به امید جهانی شدن حکومت عدل علی (ع)

برگرفته از مقاله :تبلور عینی اولین حکومت شیعی در ایران

گردآوری جعفر باشتینی و مهدی باشتینی

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. ناشناس گفت:

    ازتون خیلی ممنونم که در مورد روستای خودم یعنی باشتین مطالبی گذاشتید لطفاکمی عکس از روستای باشتین در وبلاگ خود بگذاریدباتشکر:)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *