ایری سفلی / جلفا / آذربایجان شرقی

سایتها و وبلاگهای روستای ایری سفلی
شهرستان جلفا – استان آذربایجان شرقی
irysofla.persianblog.ir
rostayezibayeiry.persianblog.ir/
mohajerireza59.blogfa.com/
irisofla.blogfa.com/

این روستای زیبا وسرسبز در کنار رود ارس واقع شده واز توابع شهرستان جلفا است.جمعیتی در حدود ۲۵۰۰ نفر دارد.

کهنه کند مکان ورستای پیشین ایری میباشد

در حدود ۴۰سال پیش مردم ار انجا به دلیل مشکلات به مکان فعلی روستا (پشته)مهاجرت کردند

این مکان قدیمی دارای اثار باستانی زیادی میباشد که از جمله میتوان به قلعه ودز بالای کهنه کند اشاره کرد

مسجد کهنه کند که به تازگی هم بازسازی شده هر ساله در روز تاسوعا پذیرای عزاداران امام حسین میباشد.

***********

ایری قدیم

مردم روستای ایری سفلی قبل از مهاجرت و اسکان دایمی در محل فعلی روستا در محلی در آنسوی روستای آغ چای (ایری چای) سکونت داشتند. این سکونتگاه قدیمی که هم اکنون در میان اهالی روستا به " کهنه کند" معروف شده از دیر باز آبستن حوادث تلخ و شیرینی بوده و وقایع متعددی را در دوران مختلف تاریخی پشت سر گذاشته است. آثار بجا مانده در این محل از جمله  نوشته های موجود در روی سنگ قبرها و همچنین سنگ نوشته های اطراف قلعه روستا حاکی از قدمت این سرزمین است . تا کنون هیچ اثر مکتوب و مستندی در مورد قدمت این روستا و قلعه موجود در آن منتشر نشده تنها در برخی کتابهای تاریخی از جمله کتابی با نام "قلعه های آذربایجان" تصویری از قلعه تاریخی کهنه کند توسط نویسنده آن که استاد خاماچی میباشد چاپ و منتشر شده است. با استناد به گفته های پیشینیان میتوان گفت در آن دوره مردم برای در امان ماندن از هجوم بیگانگان و تاخت و تازها به این مکان محصور رو آورده اند اما بعدها با افزایش جمعیت و خطرات طبیعی مختلفی که در این مکان بوجود آمده، اهالی آن بتدریج به محل فعلی روستا مهاجرت نموده اند.

در این روستای قدیمی هم اکنون مسجد روستا به عنوان تنها اثر سالم به شمار می آید که در طی سالهای ۸۹ و۹۰ با همت خیرین و اهالی مورد تعمیر و باز سازی قرار گرفت و هرساله در روز تاسوعای حسینی و طبق سنتی دیرینه پذیرای اهالی سوگوار است که از روستای جدید ایری در این مکان گرد هم می آیند ومراسم عزاداری را با شور و حال خاصی برگزار می کنند. این محل هم اکنون دارای باغهای متعدد و متنوعی است که با توجه به وجود آب در آن از محصولات متنوعی برخوردار است. در پایان می توان گفت "کهنه کند" میراث مادی و معنوی پیشینیان برای ماست که باید به آن ارج نهیم.

********************

مشخصات عمومی نام روستا :ایری سفلی وجه تسمیه : ایری در زبان ترکی به معنی بزرگ و در آریایی به معنای نجیب می باشد . این روستا باتوجه به سوابق تاریخی از روزگاران کهن در واقع بعنوان بزرگترین روستای بخش و شهرستان بوده و هست . از جنبه وسعت ، درآمد و جمعیت « سفلی » به معنی پایین است چون این مکان در تقسیمات کشوری قبلا جزء شهرستان ورزقان بوده و در ورزقان دو روستا به این نام بوده که یکی بنام ایری علیا و دیگری بنام ایر ی سفلی است . ابعیت : این روستا از توابع دهستان دیز مار غربی ، بخش سیه رود ، شهرستان جلفا ، استان آذر بایجان شرقی می باشد موقعیت : از لحاظ محدوده کل وسعت از شمال به جنوب در حدود ۱۵ ( پانزده ) کیلومتر و از شرق به غرب در حدود ۳۰ ( سی ) کیلومتر می باشد فاصله تا مراکز سطوح تقسیماتی فاصله این روستا تا مرکز دهستان ( سیه رود ) ۵ کیلو متر و مرکز بخش ۵ کیلو متر و مرکز شهرستان ( جلفا ) ۴۵ کیلو متر و مرکز استان ( تبریز ) ۱۵۰ کیلو متر می باشد وضعیت طبیعی توپو گرافی منطقه : این روستا در یک جلگه قرار گرفته و بسیار هموار بوده و بعلت موقعیت جغرافیایی خاص روستا و قرار گرفتن در مکان مرتفع نسبت به زمینهای اطراف به هیچ عنوان در معرض تهدید آبگرفتگی نیست و خاکش بسیار مستعد و حاصلخیز برای هر کار ( کشاورزی ، سرمایه گذاری و …. ) میباشد . از لحاظ آب و هوایی : دارای آب و هوای گرم و معتدل بوده و این نوع آب وهوا شرایط مساعدی برا ی کشاورزی در این منطقه ایجاد کرده است و این وضعیت آب و هوایی این روستا از دو جهت تحت تاثیر قرار داده است ؛ اول اینکه بیشترین و مرغوبترین و زود رس ترین میوه استان در این روستا برداشت می شود و این ویژگیها میوه جات این روستا را زبان زد و نام آشنای بازار بزرگ تره بار تبریز کرده است و این محصولات نه تنها به تبریز بلکه به استان آذر بایجان غربی و استانهای جنوبی و حتی به جمهوری ارمنستان نیز صادر میشود دوم اینکه مسؤولین شهرستان بعلت داشتن آب و هوای مناسب کارهای ساخت و سازو پروژه ها عمرانی را حتی در فصل زمستان نیز متوقف نمی کنند . منابع آب : از لحاظ منابع آب ، هم دارای آب سطحی و هم دارای آب زیر سطحی بوده که تاکنون ۸ حلقه چاه نیمه عمیق برا ی آشامیدن و آبیاری باغات به بهره برداری رسیده است و علاوه بر این طرح پمپاژ آب از رود خانه ارس با تلاش و مجاهدت مسؤو لین دلسوز و اهالی پر تلاش این روستا در سطح وسیعی اجرا شده و حدود سه سال است که مورد بهره برداری قرار گرفته است و کمک شایانی به رونق کشاورزی در این روستا کرده است پوشش گیاهی : از لحاظ پوشش گیاهی حدود ۲/۶ روستا یعنی ۸۵۰ هکتار زمین مربوط به باغات بوده و و کشاورزی میشود و بقیه اراضی هم مرتع بوده که مورد استفاده دامداران قرار می گیرد وضعیت اجتماعی و فرهنگی زبان و لهجه : آذری دین و مذهب : دین اسلام و مذهب شیعه بوده و از لحاظ پایبندی به نظام و مقدسات و ولایت در سطح بسیار عالی و از پیشتازان می باشند و در واقع از معدود روستاهای استان می باشد که در کلیه راهپیمایی ها در ایام ا… ها همگام با دیگر شهرها بصورت یکپارچه به خیابان ها آمده و حمایت خود را از ارزشها و تمامیت ارضی میهن اسلامی اعلام می نمایند . امکانات رفاهی ، اداری ، آموزشی و خدماتی روستایی اداره مرکزی حفاظت محیط زیست کنتال ، بانک صادرات ، شرکت تعاونی ( مادر ) روستایی بخش ، اداره مخابرات ، پست بانک ، بانک تعاون اعتباری و شرکت تعاونی آببران دارای آب آشامیدنی سالم و حتی جوابگو برای سه برابر موجود ، برق – گاز – تلفن ADCL- خانه بهداشت و سالن ورزشی سر پوشیده از لحاظ آموزشی دارای سه مقطع تحصیلی ؛ ابتدایی – راهنمایی – دبیرستان و پیش دانشگاهی و دو مجتمع آموزشی و دبیرستان شبانه روزی دخترانه که بصورت شبانه روزی بوده و کلیه دانش آموزان دخترانه بخش در این مدرسه تحصیل می نمایند و اکثر دبیران مدارس بومی این روستا بوده و در حدود یکصد (۱۰۰)فرهنگی و دبیر داشته که در شهرستان جلفا و ورزقان مشغول به خدمت می باشند از لحاظ خدمات روستایی دارای شرکت تعاونی روستایی مادر در بخش و شرکت گندم کاران و شرکت تعاونی تامین نیاز دامداران بخش سیه رود و شرکت تعاونی آببران می باشد وضعیت اقتصادی ترکیب اقتصادی جمعیت : حدود ۲/۵ از خانوار ها کارمند دولت یا کار کنان شرکت های دولتی و بخش خصوصی می باشند و ۲/۵ خانوار ها با توجه به مو قعیت آب و هوایی مناسب و مستعد بودن خاک به کشاورزی و دامپروری مشغول می باشند و ۱/۵ خانوار ها به کار درکارگاه از جمله فرشبافی نجاری ، مبل سازی ، و کابینت سازی و آهنگری و آلومنیم سازی و تیرچه و بلوک سازی و پرورش ماهی و خیاطی و …. مشغول می باشند و با توجه به اینکه اخیرا شهرک صنعتی ایری سفلی به تصویب رسیده است ، و در حال احداث می باشد ، به لحاظ پتانسیل های موجود و استقبال و اعلام آمادگی بیش از حد و به لحاظ مرزی بودن با دو کشور جمهوری ارمنستان و آذر بایجان افقهای پیشرفت تازه ای گشوده خواهد شد و روند مهاجرت از روستاهای همجوار به این روستا که از سال ها قبل شروع شده ، بیش از پیش ادامه یافته و از مهاجرت جوانان این روستا به کلان شهرها جلو گیری خواهد کرد . منابع در آمد : در آمد از احداث منازل مسکونی که سالانه حدود ۱۰۰ الی ۱۲۰ باب ساختمان زیر نظر بنیاد مسکن ساخته می شود در
آمد از طریق تغییر کاربری برای ساخت و ساز بعلت ساخت و ساز بیش از حد که قبلا طبق نقشه بنیاد مسکن مشخص شده است . در آمد از طریق تغییر کاربری به تجاری در آمد از طریق مکانهای تجاری در آمد از طریق شهرک صنعتی که در حال احداث می باشد از طریق واگذاری یا کاربری زمینهای عمومی محدوده روستا در آمد حاصل از گردشگران با توجه به توریستی بودن روستا عوارض شهرداری درآمد حاصل ازدرصد عوارض شهرداری از قبوض ( برق. تلفن . گاز . برق…) درصد عوارض از گمرگ مرزی نودوز میزان مبادلات : این روستا باتوجه به داشتن آب و هوای مناسب و خاک حاصلخیز مقدار صادراتش به شهرها و روستاهای همجوار در زمینه میوه جات و خشکبار و مصالح ساختمانی و دوخت و دوز و وسایل چوبی از قبیل مبل و کابینت و در و پنجره آلو مینیو می و آهنی و جوبی بعلت داشتن نیروی کار جوان ، بسیار در حد مطلوبی بوده و حتی خشکبارش بسته بندی شده و به خارج از کشور هم صادر می شود بافت فیزیکی و کالبدی : وضعیت معابر: معبر و خیابان اصلی به عرض ۱۲ متر و طول ۵/۱ گیلومتر آسفالت بوده و جوب کشی شده واز معابر دیگر چندین معبر آسفالت می باشد و هر سال بر مسیر گشایی و آسفالت معابر افزوده می شود بناهای مسکونی و نوع مصالح : با توجه به اینکه حدود سی سال است که این روستا از محل قدیمی و آن طرف رودخانه آغ چای به این محل انتقال یافته است ، اکثر ساختمانها نو ساز می باشند . حدود ۷۰% منازل مسکونی طبق نقشه و نظارت بنیاد مسکن ساخته شده است . از جمله در سال ۸۹ حدود ۸۰ باب ساختمان و سال ۹۰ یکصد و بیست و در سال ۹۱ حدود ۸۰ باب ساختمان با نظارت بنیاد مسکن مقاوم سازی و طبق نقشه و با مصالح پیشنهادی آنها ساخته شده است یعنی از لحاظ ساخت و بافت ، مناسب و مطلوب و در حد ایده ال می باشد میزان انجام طرح هادی و بهسازی : فاز اول طرح هادی دوازده سال پیش در خیابان اصلی به عرض ۱۲ متر و طول ۵/۱ کیلو متر انجام شده است و دو طرف خیابان کانال کشی شده و بعلت اتمام وقت نقشه قبلی برای بار دوم نقشه برداری شده و اجرای فاز دوم در سه کوچه تصویب شده است جهت و وضعیت شرایط توسعه آتی شهر پیشنهادی : توسعه این مکان از هر جهات قابل گسترش می باشد . از سمت جنوبی حدود ۳ کیلو متر ، از سمت شمال ۴ کیلو متر از شرق ۲ کیلو متر و از غرب ۳ کیلو متر بدون هیچ گونه موانع بازدارنده و با شرایط مناسب و مطلوب می باشد و در صورت نیاز از اطراف بیش از اینها هم می توان گسترش داد و حدود فعلی روستا ۵/۲ کیلو متر طول و ۲ کیلو متر عرض میباشد.

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. poorgholam گفت:

    وبلاگ ایری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *