یکان علیا – مرند – آذربایجان شرقی

سایتها و وبلاگهای روستای یکان علیا
شهرستان مرند – استان آذربایجان شرقی
yekan1.blogfa.com/

ghodratallah.blogfa.com
yekane-olya.mihanblog.com/

یکی از بزرگترین روستاهای دهستان یکانات یامچی یکان علیا می باشد. این روستا از شمال به ارتفاعات ۶۰۰۰ متری ینگجه سادات، از غرب به یکان کهریز، از شمال شرقی به مرکید خرابه و از جنوب به ارتفاعات ۵۵۹۱ متری محدود می شود. جاده این روستا و بیشتر روستاهای یکانات به یامچی در مسیر سیلابهای فصلی قرار دارد. به این جهت پل احداثی دوام لازم را ندارد و این موجب قطع ارتباط این روستا با یامچی می شده است.

در جنوب شرقی یکان علیا گردنه گیروه وجود دارد که از این گردنه به یامچی راه وجود دارد. در همان نقطه، کوه قالا داغی قرار دارد که در موقع بارش باران، سیل از دره های آن جمع شدهو به طرف یکان کهریز و روستاهای پایین (مغولو و شامقلی) هجوم آورده و خسارات زیادی وارد می کند.

* طوایف یکان علیا

در این روستا ۸ طایفه وجود دارد که عبارتند از : ۱- جوون لیک لو ۲- ولدلو ۳- گدیک لو ۴- همتلو ۵- خفرلو ۶- گیتانلو ۷- علیلو ۸-برگشادی ۹-اخوند لو

* دو نکته در مورد یکان علیا

۱- مردم این روستا انسانهایی سخت کوش و شجاع می باشند. هادی خان از این روستا در فتح خوی همراه با نورالله خان شرکت نموده است. نقش این روستا در انقلاب مشروطیت و انقلاب اسلامی بسیار چشمگیر است. ۲- وجود مدرسه شبانه روزی (دبیرستان نوری) در این روستا آن را از نظر آموزشی ممتاز نموده است.

یکان در لغت به معنای واحد می باشد و کهریز به وجود قناتهای زیاد در این منطقه اشاره دارد. در کتیبه های آشوری به وجود کهریزهای زیاد در اطراف شهر باستانی اولخو اشاره شده که به احتمال به یکان کهریز اشاره دارد. تکنیک حفر کهریز برای اولین بار توسط اوراتورها ابداع شده و از آنها به سایر ملت ها منتقل شده است.

یکانات از دیرباز یک شکارگاه محسوب می شده و مظفرالدین شاه در دوره ولیعهدی خود بارها برای شکار به آنجا می آمده است.

برخی از جنگهای دوره های قره قویونلوها، آق قویونلوها، تیموریان و صفویان در منطقه یکانات روی داده است. در عصر صفوی و در جنگهای ایران و عثمانی و در جنگهای ایران و روس در دوره قاجار، جنگ هرات، یکانات شجاعت خود را اثبات نموده است.

در انقلاب مشروطه یکانات نقش مهمی ایفا نمود. آنچنانکه کسروی می نویسد که یکانات در مشروطه رنج بسیار کشید. در فتح خوی در انقلاب مشروطیت نقش اول را یکانات ایفا نمود.

یکانات مهد فرهنگ، ادب و هنر بوده و هست. این شهرک زادگاه سیاستمدارانی چون محبعلی خان، روشنفکرانی چون ضیایی و نورالله خان و نویسندگانی چون میر هدایت حصاری است.

* همگونی فرهنگی یکانات و یامچی

در بسیاری از روستاهای بخش یامچی و خود شهر یامچی مهاجرانی از یکانات وجود دارد. برای مثال در محله کیخالو یامچی طایفه بزرگ قره کینهلو اصالتاً مهاجران یکانی هستند. در شهر اورمیه یکاناتی ها محله بزرگی را به خود اختصاص دادند و نوعی اتحاد بین آنها و یامچی های مقیم اورمیه وجود دارد. در حقیقت تاریخ وحدت بین یامچی و یکانات را اثبات نموده است. حتی از نظر لهجه، لهجه محله کیخالو یامچی با لهجه یکانات همسانی بسیاری دارد.

* طوایف یکان کهریز

در یکان کهریز ۶ طایفه بزرگ وجود دارد که عبارتند از :

۱- اغوزلو ۲- حمزه لو ۳- حصارلو ۴- چایلو ۵- قیه لو ۶- یارغیب لو

ترکهای اوغوز جزء قدیمی ترین طوایف ترک محسوب می شوند. طایفه حمزه لو از هسته های اصلی تشکیل دهنده نیروی قزلباش بوده و در تأسیس حکومت صفوی نقش ایفا نموده اند.

* توسعه یکانات

آنچه در مورد یکانات اهمیت زیاد دارد مشکلات زیاد این منطقه است. مشکل آب و مشکل جاده ارتباطی بزرگترین موانع توسعه یکانات محسوب می شوند. اینجانب بارها از مشاهده مشکل آب این منطقه متعجب و متاسف شده ام؟! جای شگفتی است که مسئولین چنین منطقه ای را با این قدمت و شهرت و اهمیت به فراموشی سپرده اند. اگر چاره ای اندیشه نشود پس از چند سال فاکتور جمعیتی را که عامل مهم توسعه است در این منطقه از کف خواهیم داد چرا که بیشتر افراد آن مهاجرت خواهند نمود. وضع کنونی یکانات در شأن سرزمینی نیست که در مشروطه رنج فراوان برده است!

 8- یکان علیا Yekan – Olya

یکی از بزرگترین روستاهای دهستان یکانات یامچی یکان علیا می باشد. این روستا از شمال به ارتفاعات ۶۰۰۰ متری ینگجه سادات، از غرب به یکان کهریز، از شمال شرقی به مرکید خرابه و از جنوب به ارتفاعات ۵۵۹۱ متری محدود می شود. جاده این روستا و بیشتر روستاهای یکانات به یامچی در مسیر سیلابهای فصلی قرار دارد. به این جهت پل احداثی دوام لازم را ندارد و این موجب قطع ارتباط این روستا با یامچی می شده است.

در جنوب شرقی یکان علیا گردنه گیروه وجود دارد که از این گردنه به یامچی راه وجود دارد. در همان نقطه، کوه قالا داغی قرار دارد که در موقع بارش باران، سیل از دره های آن جمع شدهو به طرف یکان کهریز و روستاهای پایین (مغولو و شامقلی) هجوم آورده و خسارات زیادی وارد می کند.

* طوایف یکان علیا

در این روستا ۸ طایفه وجود دارد که عبارتند از : ۱- جوون لیک لو ۲- ولدلو ۳- گدیک لو ۴- همتلو ۵- خفرلو ۶- گیتانلو ۷- علیلو ۸-برگشادی

* دو نکته در مورد یکان علیا

۱- مردم این روستا انسانهایی سخت کوش و شجاع می باشند. هادی خان از این روستا در فتح خوی همراه با نورالله خان شرکت نموده است. نقش این روستا در انقلاب مشروطیت و انقلاب اسلامی بسیار چشمگیر است. ۲- وجود مدرسه شبانه روزی (دبیرستان نوری) در این روستا آن را از نظر آموزشی ممتاز نموده است.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *