کورعباسلو – نیر – اردبیل

سایتها و وبلاگهای روستای کورعباسلو
شهرستان نیر – استان اردبیل
www.kurabaslu.com

korabaslo.ir/

روستای کورعباسلو از توابع بخش مرکزی شهرستان نیر، با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۴ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۵۷ دقیقه عرض شمالی، در ۸ کیلومتری نیر و ۴۳ کیلومتری مرکز استان اردبیل قرار گرفته است. این روستا از اطراف به کوه‌های مرتفع و تپه‌های بلند محدود می‌شود.ارتفاع‌کورعباسلو‌از سطح دریا در حدود ۱۸۰۰ متر است و دارای اقلیمی معتدل و کوهستانی می‌باشد.
روستای کورعباسلو یکی از روستاهای قدیمی و تاریخی استان اردبیل است. این روستا در دورۀ صفویه از ییلاقات عشایر شاهسون بوده که بعدها با توجه به یکجانشین‌شدن عشایر به مسکن اقوام شاهسون تبدیل شده است. ساکنان روستای کورعباسلو یکی از طوایف ایلات شاهسون می‌باشند.
مردم روستای کورعباسلو به زبان آذری سخن می‌گویند، مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری هستند.

براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۷۵، روستای کورعباسلو دارای ۱۷۴ نفر جمعیت بوده است. در سال ۱۳۸۵ جمعیت این روستا ۲۵۰ نفر گزارش شده است.
مردم این روستا عمدتاً به فعالیت‌های زراعی و دامداری اشتغال دارند و برخی از انواع صنایع دستی مانند گلیم، جاجیم و قالی نیز در این روستا تولید می‌شود. مهم‌ترین محصولات زراعی در این روستا شامل گندم، جو، عدس، سیب‌زمینی و علوفه می‌باشد. فرآورده‌های لبنی و عسل نیز در زمره محصولات دامی روستای کورعباسلو است.
روستای کوهستانی کورعباسلو با بافت مسکونی متمرکز در دامنۀ کوه‌های مرتفع استقرار یافته است. خانه‌های قدیمی با دیوارهای ضخیم، سقف‌های مسطح و چوبی، نمای خشتی و سنگی و کاربرد کاهگل در ساختمان خانه‌ها نشانگر سازگاری خانه‌ها با اقلیم و طبیعت روستا می‌باشد. اکثر خانه‌های روستا دارای حیاط و ایوان هستند.
خانه‌های روستای کورعباسلو با توجه به کوهستانی بودن منطقه، برودت هوا و وزش بادهای بسیار سرد در فصل زمستان، بیشتر رو به آفتاب ساخته شده‌اند. خانه‌های روستاییان تحت تأثیر نوع معیشت و فعالیت‌های اقتصادی مردم بنا گردیده است. خانه علاوه بر محل زندگی مکانی برای انجام فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی می‌باشد. در اغلب خانه‌ها محلی برای انبار غله و علوفه، طویله و محلی برای نگهداری ابزارآلات کشاورزی در نظر گرفته شده است.
مصالح به‌کار رفته در خانه‌های روستا مشتمل بر چوب، خشت، کاهگل و سنگ است، ولی خانه‌های جدید متأثر از الگوی خانه‌های شهری و با مصالح نوین مانند آجر، آهن، سیمان، بنا می‌شوند.

کوه‌های اطراف روستا، چشم‌اندازهای زیبایی پدید آورده‌اند. آب و هوای معتدل و مطبوع کوهستانی به‌ویژه در بهار و تابستان همراه با تنوع گیاهی، باغات مصفا و انبوه، محیطی دلپذیر و زیبا برای گذران اوقات فراغت ایجاد کرده است.
این روستای کوهستانی علاوه بر جاذبه‌های طبیعی، دو اثر ارزشمند و تاریخی را نیز در خود جای داده است.

یکی از بناهای ارزشمند تاریخی این روستا دژ بوینویوغون می‌باشد، در بنای این دژ از مصالحی مانند سنگ، چوب و خشت استفاده شده است. از شواهد چنین به نظر می‌آید که این بنا از بناهای دورۀ صفویه است.

یکی دیگر از آثار بسیار ارزشمند تاریخی این روستا شهرک زیرزمینی اباذر است. دیدار از این آثار برای علاقمندان به گردشگری خالی از لطف نمی‌باشد.

عید نوروز از مراسم مهم و ارزشمند مردم روستای کورعباسلو به‌شمار می‌آید. همه ساله با فرارسیدن فصل زیبای بهار، مردم روستا با نظافت کردن خانه‌ها، پختن انواع شیرینی‌ها و خوراکی‌های ویژه عید نوروز و همچنین تهیۀ لباس نو به استقبال این عید باستانی و بزرگ ملی می‌روند و به دید و بازدید از بزرگان روستا و سایر خویشان و مردم روستا می‌پردازند.
علاوه بر برگزاری عید نوروز، عید فطر، عید قربان، عید غدیر و میلاد پیامبر اکرم(ص) نیز در این روستا از جایگاه والایی برخوردار است و مردم روستا در این ایام نیز به جشن و شادمانی می‌پردازند. در ایام عاشورا و تاسوعا نیز با برگزاری مراسم سینه‌زنی و ‌نوحه‌خوانی به عزاداری می‌پردازند.

پوشاک مردان روستا تفاوت چندانی با مردم سایر شهرهای استان اردبیل ندارد و شامل کت، شلوار، کلاه و پیراهن می‌باشد. اما زنان از پیراهن‌های بلند (کؤینک) تومان، (دامن پرچین یا شلیته) و جلیقه‌های آراسته که با سکه و حاشیه‌های زری‌دوزی شده مزین شده است و یایلیق (روسری) استفاده می‌کنند. یکی دیگر از پوشش‌های رایج در میان زنان روستای کورعباسلو یَل می‌باشد، که نوعی کت زنانه از جنس مخمل است که با سکه آراسته شده است و حاشیه‌های آن زری دوزی شده است.

در روستای کورعباسلو، مراسم جشن و شادی با موسیقی شورانگیز آذربایجانی همراه است و انواع ترانه‌های محلی به زبان آذری با سازهایی همچون قاوال، بالان، کمانچه و تار اجرا می‌شود.

مهم‌ترین سوغات محلی این روستا شامل فرآورده‌های لبنی مانند کره و پنیر، همچنین عسل و انواع بافته‌های سنتی مانند انواع گلیم و جاجیم می‌باشد.

از رایج‌ترین غذاهای محلی در این روستا می‌توان به انواع آش‌های محلی (آش دوغ، اوماج آشی و تورشولی آش) و انواع کباب‌ها، آبگوشت (بزباش) و نان‌های لذیذ محلی اشاره کرد.

در میان مردم روستا نوعی بازی با کمربند مردانه رایج است که به آن قائیش ـ قائیش می‌گویند و بیشتر در میان جوانان اجرا می‌گردد.

دسترسی: این روستا از شهر اردبیل با طی ۴۳ کیلومتر و نیز شهر نیر، که با آن ۸ کیلومتر فاصله دارد، قابل دسترسی می‌باشد و دارای جاده‌ای مناسب است.

آشنایی با روستای کورعباسلو

روستای کورعباسلو که در محل به "کوراباز" مشهور است دردامنه قلعه باستانی بوینی یوغون در دهستان یورتچی غربی و بخش مرکزی شهرستان نیر واقع شده وبا مرکز شهرستان (شهر نیر) ۱۲ کیلو متر فاصله دارد.معیشت اهالی از قدیم الایام کشاورزی و دامداری بوده و به علت کمبود آب ، کشاورزی محدود به صورت کشت دیم انجام می شده و دامداری در کنار آن نقش مکمل را ایفا نموده است. وجود مراتع طبیعی در مناطق ییلاقی منطقه بویژه در گذشته های دور دامداری را پررنگتر نموده بود و روستاییان از اوایل فصل بهار تا آخر تابستان به مناطق ییلاقی کوچ می کردند و از چراگاهها و مراتع طبیعی استفاده کرده و با فرا رسیدن فصل برداشت مجددا" به روستا بازمی گشتند. حفاریهای اخیروکشف آثارتاریخی در قلعه باستانی بوینی یوغون حاکی از حیات ۴۵۰۰ ساله در این منطقه است ولی بواسطه تحولات زمین شناسی و حوادث طبیعی در خود روستا بنایی از دوره های پیشین به جا نمانده است.این روستا از طریق دو جاده آسفالته به اردبیل و تبریز دسترسی داشته و از نعمت برق ، تلفن و گاز برخوردار می باشد و با همت اهالی لوله کشی آب مصرفی بعمل آمده ولی همچنان از کمبود آب رنج می برد. با توجه به اقدامات عمرانی و ساخت بناهای مسکونی مدرن بویژه پس از زلزله اخیر، و با توجه به پتانسیلهای جذب توریست و توسعه صنعت گردشگری امید است موضوع کمبود آب شرب و مصرفی روستا مورد توجه قرارگرفته و اقدام اساسی در جهت رفع این معضل بعمل آید. امروزه اکثر جوانان و فرزندان روستای کورعباسلو دارای تحصیلات عالیه بوده و یا به کسب وکار و تجارت در اقصا نقاط کشور مشغولند و در عین حال وابستگی خود را به روستای آبا واجدادی حفظ کرده اند.

قلعه باستانی بوینی یوغون

قلعه و منطقه باستانی "بوینی یوغون" در روستای کورعباسلو واقع شده است. این قلعه که قطعاً یکی از مهم ترین دژهای آذربایجان در دوران تاریخی و صدر اسلام و حتی بعد از آن بوده است در حال حاضر یکی از مهم ترین سایت های باستانی ایران محسوب می شود و نشانه هایی از تمدن از چهار هزار و پانصد سال پیش از دوران مفرغ تا عصر اشکانی و دوران اسلامی در آن یافت شده است. البته اینها محصول اکتشافات در زمین های پای قلعه است. قلعه بوینی یوغون(گردن ستبر) روی قطعات عظیم سنگ واقع شده و دیواره های سنگی ای که ارتفاعی حدود ۳۰۰ متر دارند قلعه را از دو جناح غیرقابل نفوذ کرده اند. جناح های قابل نفوذ نیز با دیوارهای از سنگ و ساروج به شکل غیرقابل نفوذ درآمده بوده اند که بدلیل حوادث طبیعی و انسانی ، جنگ و … اکنون از آن دیوارها جز نشانه هایی، چیزی باقی نمانده است. عمده مصالح به کار رفته در این دژ سنگ و ساروج است. ملاط ساروج به خوبی قابلیت خود را در طول تاریخ به عنوان چسباننده سنگها نشان داده است. البته برای فضاهای داخل قلعه از مصالحی چون آجر و خشت نیزاستفاده شده است. برای بالا رفتن از کوه پله‌هایی نیز وجود دارد که حاصل تراش سنگ‌ها به وسیله انسان بوده و براحتی می‌توان از کوه مانند پله‌های امروزی منازل بالا رفت و البته در برخی قسمت‌های کوه نیز بسختی می‌شود عبور کرد و نیازمند مهارتهای  صخره نوردی است. بالای تپه عظیم سنگی نیز شش حوضچه (استخر) دست ساز وجود دارد. این حوضچه ها محصول دست بشر هستند و با دقتی تمام از کف قله تراش خورده اند و نشان از توانایی و هنر انسان در تراش و کندن کوه دارند و آب باران و برف در آنها ذخیره شده و مورد استفاده ساکنان قلعه قرار می‌گرفته است. وجود این حوضچه ها گویای این واقعیت است که این ذخایر عظیم برای گروهی بزرگ و جهت پاسخگویی به نیازهای آنان در مواقع عادی و به ویژه محاصره های طولانی مدت پیش بینی شده بود. در میان مردم محلی روستای کورعباسلو مشهور است که این استخرها عمقش بسیار زیاد است و انتها ندارد. با اندک دقتی وجود یک سری جویهای کوچک در قسمت های مشخص از سطوح صخره های اطراف این استخرها قابل مشاهده است که وظیفه هدایت آب برف و باران جهت ذخیره سازی را بر عهده دارند. از دیگر آثار واقع در این منطقه می‌توان به آسیاب سنگی اشاره کرد که در دل تخته سنگ‌های عظیم بوینی یوغون  قرار دارد. بقایای این بنای سنگی در جبهه جنوب غربی قلعه پیداست وضعیت ظاهری  آن بیانگراین است که این بنا جزئی از تاسیسات دفاعی و ارتباطی قلعه بوده و احتمالاً کنترل ورود و خروج قلعه از این مکان صورت می گرفته است." این قلعه از نظر موقعیت و ساخت نسبت به قلعه های مشابه دارای اهمیت بیشتری است. بوینی یوغون محصول سختی طبیعت و سازندگی بشر است. دژی محکم،‌ تسخیرناپذیر و غیرقابل نفوذ که در سال‌های متمادی از دسترس دشمنان دور و  محفوظ مانده است. بوینی یوغون فقط یک قلعه نیست، بلکه بخش مرتفعی از یک محوطه و یک شهر یا دهکده قدیمی ‌است. وسعت بسیار زیاد آن که بالغ بر ۳۰۰ هکتار است و چند لایه‌ای بودن قلعه نشان‌دهنده استمرار سکونت انسان از دوره اشکانی تا دوره صفوی بوده که از مشخصات بارز این قلعه به حساب می‌آید. موقعیت خاص طبیعی، وفور آب و غذای کافی در محل از دیگر ویژگی هایی است که طراحان و سازندگان دژ را در انتخاب این محل مصمم نموده است. البته هیچ دشمنی تاب مقاومت در برابر سرمای طاقت فرسای زمستان منطقه در محاصره های طولانی مدت را نداشته است و این امتیاز بزرگ را اقلیم منطقه بدان بخشیده است.

از سوی دیگر این دژ در محلی واقع شده است که بر منطقه وسیع اطراف کاملاً مشرف می باشد و امکان حملات غافلگیرانه را منتفی می ساخت که خود یک امتیاز دفاعی تلقی می شد. مسلم است که این دژ چنین اسمی را در دوران بعد به خود پذیرا شده است که خود می تواند حاکی از حصانت تحسین برانگیز آن باشد. این منطقه چند سالی است مورد توجه باستان‌شناسان قرار گرفته و هم‌اکنون به یکی از مهم‌ترین سایت‌های باستانی ایران تبدیل شده است. قلعه بوینی یوغون یکی از محوطه‌های تاریخی و باستانی استان اردبیل است که پس از اتمام مراحل کاوش، به سایت موزه تبدیل می‌شود. مرحله اول کاوش در این منطقه انجام شده و قرار است پس از اتمام کل کاوش‌ها، این محوطه به موزه‌ای روباز برای نمایش آثار تاریخی و باستانی تبدیل شود.

به منظور نیل به این هدف ، گروه فرهنگی کورعباسلواز تحقیقات بعمل آمده استقبال کرده و امیدوار است محققین محترم با ارایه اسناد و یافته های خود ما را در این مهم یاری رسانند

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *