قلعه نو علیا – باخزر – خراسان رضوی

سایتها و وبلاگهای روستای قلعه نو علیا
شهرستان باخزر – استان خراسان رضوی
ghalehno.blogfa.com/

موقعیت جغرافیایی وکلیات بخش بالاولایت

بخش بالاولایت درشمال شهرستان باخرز وشرق خراسان رضوی واقع شده است .این بخش یکی از بخش های دوگانه شهرستان تازه تاسیس باخرز است .

این بخش از شمال به شهرستان تربت حیدریه واز جنوب به بخش مرکزی شهرستان باخرز واز شرق به شهرستان تربت جام واز غرب به کوههای شهرستان خواف محدود می باشد .

مرکز بخش بالا ولایت روستای قلعه نو علیا می باشد مرکز بخش درحال حاضر دارای ۲۴۲۱نفر جمعیت و ۶۱۷ خانوار است .

ساختار سیاسی وتقسیمات کشوری بخش بالاولایت مشتمل بر دو دهستان به نامهای بالاولایت واشتی ،دارای ۲۵ روستا می باشد که تعداد ۲۴ روستا دارای سکنه و۱ نقطه خالی از سکنه است .

اقلیم حاکم بربخش بالاولایت به تبع اقلیم حاکم برجلگه باخرزازنوع خشک تانیمه خشک بازمستانهای سردوتابستانهای گرم وخشک است بطورکلی این بخش جلگه ای پای کوهی است ،که ازشرق محدودبه ارتفاعات گرگاب است .

۱-  مشخصات عمومی

۱-۱         نام روستا

قلعه نو علیا

۱-۲         وجه تسمیه

روستای قلعه نو علیا دربخش بالاولایت از پرجمعیت ترین روستاها محسوب می شود ومرکز بخش بالاولایت است . قلعه نو علیا دارای قدمتی دیرینه است . ودرگذشته محل اسکان وزندگی بزرگان بوده است واحتمالا بهمین دلیل نام قلعه نو علیا را به خود گرفته که علیا درلغت به معنی بزرگان می باشد وقلعه نو علیا درمعنای لغوی قلعه نو بزرگان می باشد .

۱-۳         تابعیت

روستای قلعه نوعلیا (مرکز بخش ) وبر اساس آخرین تقسیمات سیاسی کشوردرسال ۱۳۸۹ دردهستان بالاولایت بخش بالاولایت شهرستان باخرز واستان خراسان رضوی واقع شده است . براساس این تقسیم بندی باخرز که درگذشته بخشی از شهرستان تایباد محسوب می شده به شهرستان ارتقا یافته ودارای دوبخش مرکزی وبالاولایت شده است .

بخش بالاولایت با وجود جمعیت زیاد هیچ شهری نداشته وهیچ روستایی به شهر ارتقا نیافته است با توجه به شرایط مساعد اجتماعی ،اقتصادی وجغرافیایی روستای قلعه نو علیا امیداست روستای مورد نظر به شهری واحد بدل گشته تا این جمعیت بزرگ از خدمات شهری برخوردار گردند.

۱-۴         موقعیت (طول وعرض جغرافیایی )

ویژگیهای روستای قلعه نو علیا به لحاظ موقعیت وطول وعرض جغرافیایی به صورت ذیل است :

روستای قلعه نوعلیا مرکز بخش بالاولایت در ۶۰ درجه و۱۰ دقیقه طول جغرافیایی و ۳۵ درجه و ۶ دقیقه عرض جغرافیایی نسبت به نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است وارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۲۵ مترمی باشد .

۱-۵         فاصله تا مراکز سطوح تقسیماتی دهستان ، بخش ،شهرستان واستان

روستای قلعه نو علیا که مرکز دهستان بالاولایت ومرکز بخش بالاولایت می باشد به لحاظ مسیر ارتباطی تا مرکز شهرستان باخرز حدود ۲۰ کیلومتر وتا مرکز استان خراسان رضوی (مشهد ) حدود ۲۴۵ کیلومتر فاصله دارد .

فاصله روستای قلعه نوعلیا تا مراکز تقسیمات استانی

روستا

فاصله تا مرکز دهستان بالاولایت

فاصله تامرکز بخش بالاولایت

فاصله تامرکز شهرستان باخرز

فاصله تامرکز استان خراسان رضوی

قلعه نوعلیا

———-

———–

۲۰ کیلومتر

۲۴۵ کیلومتر

 

۲-  وضعیت طبیعی

مطالعه پدیده ها وعوامل طبیعی ، شرایط ووضعیت ژئومورفیک هرناحیه علاوه بر تاثیر درتعیین مقر یک سکونتگاه وساختارفضایی آن دربافت وشبکه ارتباطی حتی سیمای فیزیکی سازه ها نقش موثری ایفا می نماید . 

۲-۱ توپو گرافی منطقه

بابررسی نقشه های توپوگرافی ومطالعات میدانی مشاهده می شود که قسمت عمده منطقه پیشنهادی اراضی شاه جوب واقع شده است . ومنطقه مورد مطالعه دارای شیب ملایم ویکنواخت بوده وشیب عمومی آن از شمال به جنوب است . و(کال شاه جوب ) رودخانه ریوسک زهکشی اصلی منطقه را بر عهده دارد .

۲-۲ اقلیم و نوع آب وهوا

درجه حرارت :

بالاترین درجه حرارت ثبت شده حدود ۳۸ درجه وپایین ترین آن ۱۰ درجه گزارش شده است .

آب و هوا:

اقلیم حاکم بر منطقه اقلیم خشک است ، زمستانها سرد و تابستانها گرم و خشک می باشد ، با توجه به نزدیکی ارتفاعات باخرز در حاشیه شمالی  شهر در تابستان از شدت گرما کاسته می شود.

میزان بارندگی متوسط سالانه در روستای قلعه نوعلیا  258 میلی متر می باشد ، از نظر ارتفاعی ۱۴۲۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد . با توجه به اثرات مثبت ارتفاع در میزان بارندگی و کاهش درجه حرارت میزان بارندگی سالانه بالاولایت  210 میلی متر ومی باشد .

بخش بالاولایت  در فصول مختلف سال تحت تاثیر جریانهای هوایی قرار دارد که به مهمترین آنها ذیلاً اشاره می شود:

۱-   بادهای شرقی : این بادها در منطقه معرف به بادهای ۱۲۰ روزه است و در تابستان می وزد ، اثرات وزش آن کاملاً در منطقه مشهود است.

۲-   بادهای غربی : فصل وزش این بادها زمستان و اوایل بهار است و نقش مثبتی بر افزایش میزان باران منطقه دارد.

۳-   باد فراه ( فره ) : این بادها در آخر زمستان از سمت شرق می وزد ، این باد به باد هرات نیز مشهور است .

۴-   باد نیشابور: در اوایل زمستان و اوائل  بهار در منطقه نفوذ می کند و از غرب به شرق می وزد.

۵-   بادهای شمال و شمال شرقی: در اوایل و اواسط زمستان می وزد و به سیه باد نیز معروف است .

۲-۳ منابع آب:

آب شرب قلعه نوعلیا  توسط یک حلقه چاه عمیق تامین می شود ، چاه مذکور درکنار روستای قلعه نوعلیا قرار دارد و۹۰ متر عمق دارد که علاوه برروستای قلعه نوعلیا آب شرب روستای ساریان علیا را نیز تامین می نماید .

وبه طور کلی منابع آب دربخش بالاولایت از طریق منابع آب های سطحی (رودخانه های فصلی ودائمی ) وآب های زیر زمینی (چشمه قنات چاه ) تامین می شود .

۲-۴ نوع خاک

اراضی شما غربی ومرکزی شهرستان به ویژه بخش بالاولایت از خاک های لیتوسل آهکی درناحیه خاک های بیابانی وسیروزم بوجود آمده است.

خاکهای این بخش به ۵ نوع تقسیم می شود : ۱- دشت های دامنه ای ۲- فلات ها وتراس های فوقانی ۳- اراضی مخلوط  4- کوه ها ۵- دشت های آبرفتی

۲-۵ پوشش گیاهی :

روستای قلعه نو علیا  در یک موقعیت دشتی درمنطقه خشک تا نیمه خشک واقع شده است ، اطراف روستا  را اراضی کشاورزی و مرتعی پوشانده است ، در نیمه شمالی شهر کشاورزی دیم رواج دارد . گیاهان مرتعی عبارتند از : درمنه ، خارشتری ، بومادران و ترنج  . حاشیه جنوبی روستا و حد مرکزی آن ، اراضی مزارع شاه جو و ساریان  به فعالیتهای کشاورزی و کشت زعفران و باغات اختصاص  یافته است .

مراتع بخش از نوع مراتع درجه ۲ و۳ یعنی مراتع متوسط وفقیر می باشد . درقسمت های غربی دارای پوشش گیاهی استپی ودرقسمت های شمال شرق وشرق وجنوب غرب عاری از پوشش گیاهی است .

۳-  وضعیت اجتماعی وفرهنگی

بخش بالاولایت از یک سو از قدمت بسیار بالایی برخوردار بوده وبه دلیل موقعیت جغرافیایی آن وواقع شدن درمسیر ارتباطی شهرستان های استان از اهمیت خاصی برخورداراست.

۱-۳ ترکیب قومی وزبانی

دریک تحلیل کلی از ویژگیهای قومی وفرهنگی این بخش می توان گفت بیشترین ترکیب قومی درسکونت گاه های پیشنهادی به فارس ها اختماص دارد اما دربرخی از روستاهای این بخش زبان ولهجه محلی رواج دارد اما آنچه دراین بین حائز اهمیت است حاکمیت قاطع زبان فارسی است.

۳-۲ دین اهالی روستای قلعه نوعلیا اسلام ومذهب تمامی آنها شیعه اثنی عشری است . ساکنان این منطقه به شعائر اسلامی ایمان راسخ داشته وبا برپایی مجالس دینی ومذهبی ، مشارکت درامورمذهبی ، احداث مساجد ،برپایی مجالس عزاداری ، روضه خوانی وشرکت درنماز جمعه وجماعات وخیرات نشانه هایی از اعتقاد قلبی خود را به امور مذهبی نشان می دهند .


مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *