روستای استای / تایباد / خراسان رضوی

سایتها و وبلاگهای روستای استای
شهرستان تایباد – استان خراسان رضوی
ostay.blogfa.com/

ostaytaybad.blogfa.com/

روستای استای یکی از خوش آب وهوا ترین،وسیع ترین و پر جمعیت ترین نقاط روستایی تایباد می باشد که دارای پتانسیل های گردشگری وتاریخی زیادی است که سالانه جمعیتی چند صد نفری را برای گذران اوقات فراغت پذیرا می باشد.
البته گاهی این جمعیت برای مردم و همچنین طبیعت زیبای منطقه مشکلاتی از قبیل از بین بردن درختان،پوشش گیاهی، ماهی گیری و. . . به وجود می آورند.
ساکنان اولیه ی روستا به دلیل اینکه در کارهای کشاورزی وعلوم دینی مهارت خاصی داشتند آن را استاد نام نهادند که با گذشت زمان به استای تغییر یافت.
ساکنان استای نیز بخاطر شایستگیشان توسط مولانا ابوبکر تایبادی که از عارفان آن زمانش بود به استادان استای ملقّب شدند.

روستای استای در۵۳کیلومیری غرب شهرستان تایباد درابتدای دره ی رود فصلی ودریک منطقه کوهستانی واقع شده که ازشرق با دشت تایباد،ازغرب با روستاهای خواف،ازشمال با شهرستان باخرز و  ازجنوب با شهرسلامی هم جوار است. و شرایط آب و هوایی خاصی را در منطقه بوجود آورده است.

بقایای تاریخی موجود در استای بیانگر تاریخ کهن آن می باشد. سفالها وسنگ نوشته های به جامانده در تپه های استای که از نوع لعابدار می باشند نمایانگر این است که قدمت روستا به قرن هشتم تا اواخر دوره ی صفویه می رسد. شواهدی نیز از وجود شهری بزرگ در حوالی این روستا حکایت می کند که ماهیت ان تقریبا ناشناخته باقی مانده است.

روستای استای یکی از پر جمعیت ترین روستاهای شهرستان تایباد میباشد که به لحاظ جمعیتی در سال ۸۹طبق آمار خانه بهداشت دارای ۷۲۱خانوار و ۳۱۷۹سکنه میباشد .
طبق آمار سرشماری نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰جمعیت روستا با نرخ رشد ۲/۶درصد به جمعیتی معادل ۳۲۶۳نفر رسیده است و تعداد خانوار آن از ۷۲۱خانوار به ۷۴۸خانوار افزایش یافته است .اگر این افزایش جمعیت با همین نرخ رشد ادامه یابد در سال ۱۴۰۰ جمعیت کل روستا ۴۲۱۷ نفر ودر چشم انداز  50ساله (۱۴۴۰) به  11775 نفر خواهد رسید .

جمعیت روستا ی استای همانند سایر جمعیت ها در طول زمان دستخوش تغییراتی شده است ،از جمله این تغییرات مهاجرت است .

  مهاجرت در این روستا از ۴۰سال پیش آغاز شده است وافراد به دلیل مشکلاتی از قبیل کمبود شغل و زمین زراعی به شهرهای اطراف مهاجرت کردند. اما روند مهاجرت از ۲۰سال قبل بر اثر ناامنی تشدید شد به طوری که در یک دوره ی زمانی جمعیت روستا به شکل چشمگیری کاهش یافت ،که در نتیجه ی آن در حال حاضر حدود ۵۰۰خانوار از مردم استای در شهرستان های اطراف به ویژه تایباد زندگی می کنند.

در طی سالهای اخیر نه تنها از مهاجرت افراد کاسته شده است بلکه روستا شاهد بازگشت  تعدادی از مهاجرین برای اقامت فصلی وحتی دائمی است . به طوری که طبق آمار خانه بهداشت ،در سال ۱۳۸۹تعداد ۶۳نفربرای اقامت دائمی به این روستا برگشتند .که  از جمله عوامل این رویداد میتوان به بالا رفتن سطح امنیت و افزایش امکانات آموزشی و بهداشتی اشاره کرد .

به لحاظ جنسی از کل جمعیت روستا ۱۶۲۲نفر مرد و ۱۶۴۱نفر زن میباشد که این امر بیانگر بالا بودن تعداد زنان نسبت به مردان است ،که خود به یک مشکل برای روستاییان تبدیل شده است زیرا شغل اکثر زنان روستا خانه داری است  وگروه اندکی در کنار خانه داری به سایر مشاغل مشغولند .این مشکل باعث شده که مردان علاوه بر کار کشاورزی در فصل های دیگر به شهرها مهاجرت کنند. ترکیب سنی روستا نیز به شرح زیر است:
۱)جمعیت زیر ۱۵سال :این جمعیت عموماٌ مصرف کننده هستند که ۳۳درصد ازکل جمعیت روستا را به خود اختصاص داده اند.
۲)جمعیت فعال ( ۱۵ تا ۶۴ سال ) :که ۵۵ درصد از کل جمعیت در این گروه قرار گرفته است.البته باید به این نکته توجه داشت که تقریبا نیمی از تعداد جمعیت فعال را زنان ومحصلین تشکیل داده است،بنابراین جمعیت مصرف کننده روستا بسیار بیشتر ازجمعیت فعال آن می باشد
.۳.جمعیت بزرگسال(بالای ۶۵سال) :این گروه که عموما مصرف کننده می باشد ۱۲درصد از کل جمعیت را به خود اختصاص داده است.

از مقایسه ترکیب سنی روستا به این نتیجه می رسیم که در حال حاضر جمعیت فعال روستا بیش از دو جمعیت دیگر آن است که این امر باعث افزایش جمعیت بزرگسال و کاهش جمعیت فعال در سال های آتی خواهد شد ومشکلات زیادی رابرای جامعه به خصوص جمعیت فعال بوجود خواهد آورد.علاوه بر این احتمال می رود که رشد جمعیت به دلیل کاهش باروری در سال های آینده افزایش چندانی نخواهد داشت.

آثار تاریخی استای:
تپه ی استای که در جنوب روستا واقع شده است و بر باغات و زمین های زراعی فعلی مشرف است ،این تپه ی مخروطی شکل محوطه ی تاریخی استای را نشان میدهد و این امکان را به ما میدهدکه آن را کهنه دژیا ارگ استاد قدیم بدانیم .در قسمت های مختلف تپه توده های سنگ و قطعات آجرسفال به فراوانی دیده می شود که تراکم واحد های ساختمانی را نشان میدهد .در سمت جنوب تپه و به فاصله ی اندکی از آن بر سطحی صاف بقایای برج و باروی قلعه ای کوچک از جنس خشت و گل دیده می شود.
 

مسجد جامع

 

این بنای تاریخی که قدمت آن به دوره ی صفوی و اوایل دوره ی قاجار میرسد در کنار قلعه ی قدیمی روستا واقع شده که دارای معماری خاص آن دوره است و در تاریخ تیر ۱۳۸۴ توسط اداره ی میراث فرهنگی به شماره ی ۱۲۰۸۱ به ثبت رسید.

آب انبار

 

این بنا که با فاصله ی اندکی از مسجد جامع قرار گرفته است یکی دیگر از آثار به جای مانده از دوره ی صفوی است ولی متاسفانه به دلیل بی توجهی مردم و سازمان میراث فرهنگی تقریبا از بین رفته است .

کتیبه هاولوح سنگها

 

شیوه ی خط  متن این کتیبه ها عربی ، ثلث و شعر آخر آن نیز به خط نستعلیق نگاشته شده است .از محتوای این لوح سنگ ها برداشت می شود که صاحب آن شخصی بزرگ و از سادات بزرگوار و از مشایخ عهد صفویه بوده است .

سنگ نوشته ی  دیگری نیز شبیه به آن وجود دارد که تاریخ وفات صاحب آن (امیر نظام الدین عربشاه الحسینی استادی ) به ۹۵۶ هجری قمری بر می  گردد .(پایان نامه ی منا سبات آل کرت و خاندان صفوی در شرق ایران_عبدالرئوف نصیری)

از جمله دیگر آثار تاریخی استای میتوان به بقایای حوض های واقع در بالای قلعه ی سنگی اشاره کرد .  

 

جاذبه های گردشگری:

۱-سد  استای:

که در ۵ کیلومتری شمال غرب روستا در سال ۷۴ با عمقی معادل ۱۷/۵ متر بامشارکت جهاد سازندگی احداث گردیده است. که محوطه ی پیرامون آن آب و هوای مطبوع و طبیعتی سرسبز را به  دوستداران طبیعت  عرضه می کند  

۲-درخت جوز

 

یکی از مناطق بسیار زیبای استای که دارای طبیعتی بکر است وچشمه های آب در آن روان می باشد و از مسیر رودخانه به سد روستامنتهی می شود.

۳-تنگل خور

این مکان  در جنوب روستا ودر میان دره ای سرسبز که  سرتا سر آن را درختان میوه وسر به فلک کشیده ی چنار در بر گرفته قرار دارد واز میان

آن آبی زلال و گوارا عبور می کند.

از جاذبه های دیگر روستا می توان به شهرو، کلاته،خمی،کج درخت،اننج وبسیاری از مکان های دیدنی دیگر اشاره کرد

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *