مصطفال – خدابنده – زنجان

سایتها و وبلاگهای روستای مصطفال
شهرستان خدابنده – استان زنجان
mostafalow.blogfa.com/

روستای مصطفال (مصطفی لو) از کوچکترین و کم جمعیت ترین روستاهای استان زنجان می باشد  که در ۵۵ کیلومتری شهرستان قیدار نبی(خدابنده) و در ۲۰ کیلومتری شهر گرماب مرکز منطقه افشار  و در ۲۵ کیلومتری غار معروف کتله خور بزرگترین غار خشکی جهان قرار دارد.

 روستایی که اصالتا ترک زبان و ترک نژاد بوده و از ایل افشار و شاهسون بزرگترین و قدرتمندترین ایلات و قبایل تشکیل دهنده  امپراطوری بزرگ صفویان محسوب می شوند طبق باورهای ریش سفیدان و بزرگترهای آبادی روستای مصطافال(مصطفی لو) حداقل بیش از ۷۰۰ سال  قدمت دارد این باور سینه به سینه از پدران به فرزندان منتقل شده است. وجود کوه  قدیمی و تاریخی"اودلاجان" به معنای آتشگاه، محل روشن کردن آتش، محل قرار دادن آتش و معروف به "قاراغول" دلیل محکمی بر این ادعا می باشد .

مصطافال (مصطفی لو)

اگر با ذره بین هم نقشه ایران را نگاه بکنید مصطفی لو را نخواهید دید چراکه جایی برای نام این روستای کم جمعیت در نظر گرفته نشده است،حتی در نقشه استان زنجان هم روستایی به نام مصطفی لو وجود ندارد،شاید در نقشه شهرستان قیدار نبی و منطقه افشار فضایی برای ابراز وجود مصطفی پیدا شود آنهم در حد اسم و نه رسم، رسمی که  نماد و نشانه کوچکی از تنفس خفیف  باشد. ولی این روستا وجود داشته و دارد و در قلب اهالی آن نیز وجود خواهد داشت حتی اگر روزی برسد که از مصطفی لو جز خانه های مخروبه چیزی نماند،مخروبه هایی که عرصه تاخت و تاز آوای جغدهای رانده شده از شهرها بشود.  

روستای مصطفی لو(مصطافال) یکی از کوچکترین،فقیرترین،محرومترین،بی ادعا ترین و کم جمعیت ترین روستاهای ایران در مسیر جاده به اصطلاح ترانزیت بیجار- قیدار واقع شده که در ۲۰ کیلومتری شهر گرماب،۴۵ کیلومتری شهرستان قیدار نبی و ۵۵ کیلومتری بیجار گروس قرار دارد که با مرکز استان(زنجان) در حدود ۱۶۰ کیلومتر فاصله دارد.

روستای سرسبز مصطفی لو با چشمه های پرتعدادش در دامنه کوههای کم ارتفاع"قارا غول گدیگی"،"خوردالیق" و آق گدیگ مشرف به دره"سئل دره سی" نزدیک به "جن دره سی" و در یک کیلومتری مصب رودخانه های قزل اوزن و تالوار(تنها دلخوشی موقت مردم منطقه) واقع شده است.


مصطفی لو و همسایه های زمین به زمینش
مصطفی لو در میان روستاهای محمدلو،تیمورلو،چغلوی علیا،قمشلو،حسنلو،یقینلو،فریدون و روستاهای مخروبه آزاد و موبارک آباد محصور شده است،روستاهایی که از لحاظ اقتصادی،کشاورزی،امکانات بهداشتی و تحصیلی و ورزشی وضعیتی به مراتب بدتر از یکدیگر برخوردارند(اصلا امکاناتی به نام بهداشت و ورزش وجود ندارد)،روستاهایی که در کنار روستاهای کم جمعیت دیگر منطقه افشار به ظاهر آخرین نفس های زندگی را می کشند.

منطقه افشار که هر سالش بدتر از پارسال بوده و خواهد بودو در این میان وضع روستای مصطفی لو نگران کننده تر از سایر روستاهای منطقه افشار می باشد.کابوس مهاجرت هر لحظه مصطفی لو و سایر روستاهای منطقه افشار را تهدید می کند، بختک بیکاری،کم آبی،خشکسالی،کمبود امکانات تحصیلی و بهداشتی و از همه بدتر کرنجک بی عدالتی هر آن ممکن است مصطفی لو و همسایه هایش را با خطر خالی از سکنه بودن مواجه کند.

منطقه افشار شهرستان قیدار نبی استان زنجان مانند جسم بی جانی می ماند که روز به روز ضعیف تر شده و به خط پایان زندگی نزدیک می شود. ترس از دست دادن خانه و کاشانه و زمینهای کشاورزی در کنار خاطرات شیرین و تلخ زندگی هزاران ساله ترکهای افشار و شاهسون در این منطقه کابوسی است که هرشب خواب روستائیان ترک نژاد را جولانگاه تاخت و تاز خود کرده است، مهاجرت(کوچ) برای کسب نان شب تنها راه چاره اهالی مصطفی لو و روستاهای اطرافش می باشد.

مصطفی لو دریغ از یک جرعه آب شرب:….
مصطفی لو  با جمعیتی در حدود ۱۵۰ نفر و کمتر از ۳۰ خانوار می باشد که اهالی آن را مردمانی ترک نژاد و از ایل شاهسون تشکیل می دهند که به زبان غنی و ساختارمند "ترکی آزری" تکلم می کنند که رسو و رسوم و آئین های فرهنگی چند هزارساله خود را کماکان با کمی شدت و حدت حفظ کرده اند.اهالی مصطفی با اینکه سه دهه از انقلاب اسلامی گذشته است و با وجود چشمه های فراوان ولی همچنان از نعمت آب شرب و بهداشتی بی نصیب مانده اند.تنها سهم آنها برق و تلفن است که بعد از گذشت دو دهه از انقلاب اسلامی از آن بهره مند شده اند

 آپین های کهن مصطفی لو
می گویم کهن چون آئین های کهن و رسم و رسوم ماندگار حتی بازی های محلی نیز می تواند گویای تاریخ،فرهنگ،تمدن و گذشته کهن یک ملت محسوب شد،اهالی مصطفی لو نیز هر چند کم و ضعیف هستند ولی قطره ای از اقیانوس ملتی به نام ترک محسوب می شوندو این آپین های کهن و ماندگار در روستای مصطفی بعد از گذشت چند هزار سال هنوز هم در این روستاو در بین ترکهای افشار و شاهسون رایج است آئین هایی مانند:طوی و طویانا،نار آتما،بایرام گئجه سی،بایرام گونو،چرشنبه آخشامی،چیلله گجه سی،جارلاشماق،بئیلشمک،طوی اللشمگی،خرمن چلیک،یاسلاشماق،آندا،آدقویماق،باریشماق و دهها آئین دیگر که نشان از فرهنگ و تمدن چند هزار ساله اقوام بومی ایران از جمله سانگان(زنگان)ی ها می باشد.

بازیهای محلی مصطفی لو….

از جمله مهمترین و رایجترین بازیهای محلی و قدیمی در میان مردم افشار و شاهسون منطقه افشار بویژه اهالی روستای مصطفی لو می توان به بازیهای محلی یئتدی داش،مازن دوزن(زوممالا زو)،اوستاندو،جوراب آلتی،آلتی ائو،قاچماق دوتماق،گیزلن پارانج،قوناق قوناق(مخصوص دختران)،اللشمک،طوی اللشمگی،آششیق آتماق،یومورتا چاققوشماگ،شونقال واشاره کرد که از پشتوانه فرهنگی و تاریخی با چاشنی دینی و معنوی برخوردار هستند.

مشکلات مصطفی لو:

مصطفی لو و روستاهای همجوارش(افشار و شاهسونات)سالهاست که از مشکلات و معضلات عدیده ای رنج می برند مشکلاتی که اگر به موقع حل و برطرف نشوند به زودی شاهد آن خواهیم بود که منطقه به طور کلی خالی از سکنه شده و این معضل می تواند علاوه بر تاثیرگذاری منفی بر کشاورزی شهرستان قیدار نبی و به تبع آن استان زنجان خطرات و تهدیدات بیشماری را نیز به دنبال داشته باشد از جمله:

۱) – فروش زمین های کشاورزی به بهای ناچیز و غیر واقعی به سرمایه داران غیر بومی( خارج از استان) و تبدیل شدن منطقه به فرصت اقتصادی و کشاورزی برای دیگران

۲) – تضعیف صنعت فرش افشار(هر چند که سالهاست به دنبال بی توجهی و ضعف مدیریت مسئولان و متولیان صنعت مذکورشهرستان و استان؛ فرش افشار به نام و کام بیجار گروس و همدان وارد بازارهای جهانی می شود.

۳) – از دست رفتن استعدادها و ظرفیت های علمی،هنری،فرهنگی،ادبی،دینی و سیاسی که با دلسوزی و برنامه ریزی اصولی  و متهدانه مسئولان استان می توانست  در خدمت استان قرار بگیرد.

۴) – تضعیف فرهنگ  و منسوخ شدن ادبیات فولکلوریک استان و همچنین  فراموشی بسیاری از آداب ،رسوم، آئین های کهن  و بازی های محلی رایج در منطقه افشار

۵)- از بین  امکانات مادی ناچیزی که در طول سالهای گذشته توسط نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در منطقه سرمایه گذاری شده بود.

۶) – …

    
هنوز هم که هنوز است باران در روستای مصطفی لو(مصطافال) به زبان اجنبی می بارد و سهم اکسیژن باغهایش روی برگ های یاسش کپک می زند.

…………             …………..

هنوز هم که هنوز است فریاد  مصطفی لو  از حنجره زخمی چشمه هایش فوران می کند.
……………..      ………………….
هنوز هم که هنوز است روستای ما سقف ندارد.
……………………………………..
 
 
+
نوشته شده در  شنبه سی ام اردیبهشت ۱۳۹۱ساعت ۹:۴۱  توسط: خلیل مختاری نیا 
 

 
………………………
               
مصطافال
………………………

هاوای هاوال،مصطافال

باشی بالال،مصطفال

سنی یالنیز سالدیلار

اوره ک یارال،مصطافال

***

مصطافال باغلی کند

دورت طرفدن داغلی کند

سن اوتوز اولو کندسن

یوز باغچال،مصطافال

 

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *