محمدآباد زبرخان / نیشابور / خراسان رضوی

سایتها و وبلاگهای روستای محمدآباد زبرخان
شهرستان نیشابور / استان خراسان رضوی
rmaz.blogfa.com/

محمد آباد در فرهنگ دهخدا:

محمدآباد. [ م ُ ح َم ْ م َ ] (اِخ ) دهی از دهستان زبرخان بخش قدمگاه شهرستان نیشابور است با ۱۶۰ تن سکنه . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۹).

این روستا در  6 کیلومتری جنوب شرقی قدمگاه مرکز شهرستان زبرخان  و ۲۸ کیلومتری جنوب شرقی شهر نیشابور و ۸۸ کیومتری جنوب غربی شهر مشهد مرکز استان خراسان رضوی قرار دارد. این روستا در حاشیه جاده اصلی مشهد – تهران است. راه آهن سراسری نیز از ۲ کیلومتری جنوب غربی  روستا عبور می کند.

محمد آباد در  36 درجه و ۵ دقیقه  عرض شمالی ( فاصله از خط استوا ) و ۵۹ درجه و ۶ دقیقه طول جغرافیایی ( فاصله از خط نصف النهار مبدأ) واقع شده است.

در شمال شرقی محمد آباد روستای بزرگ باغشن در فاصله یک کیلومتری  و در شمال غربی آن روستای  قره داش  با فاصله ۷۰۰ متری  واقع شده است. روستای حشمتیه در جنوب نیز همسایه دور این روستا ست.

نام رسمی و اداری این روستا محمدآباد زبرخان  است  ولی در بین مردم منطقه و محل با نام  قلعه نو (GHLA  NAV) معروف است.

محمد آباد در میان دشت قرار گرفته و تقریبا هموار بوده و روستا و زمین های کشاورزی آن در زمین های هموار می باشند.

 از این روستا تا دامنه های جنوبی بینالود و روستای گرینه که در فصل بهار آب رودخانه آن به محمدآباد هم می رسد، حدود ۸ کیلومتر فاصله است.


هوای محمد آباد با توجه به نزدیکی به رشته کوه بینالود ، در فصل بهار بسیار دلپذیر و مطبوع  و همراه با بارندگی بهاری است. در تابستان خشک و همراه با وزش باد محلی منطقه یعنی باد دیزباد است و هوا تا ۳۸ درجه بالای صفر افزایش می یابد.

باد دیزباد با جهت شرقی – غربی در تمام ایام سال می وزد ولی در تابستان به اوج خود می رسد و گاه سرعت آن به ۸۰ کیلومتر در ساعت هم می رسد ، اما در بیشتر ایام سال در محمد آباد ملایم  می وزد و باعث تعادل دمایی در محل می شود. در برخی روز های تابستان که  باد از حرکت می ایستد فشار گرما خود را نشان می دهد و اهالی از گرما و نبود باد شکایت دارند.

 هر چه از محمد آباد به سمت جنوب و جنوب شرقی و جنوب غربی حرکت کنیم سرعت باد هم بیشتر می شود به طوری که در اطراف کالشور در ۱۵ کیلومتری جنوب محمد آباد و جنوب شهرستان زبرخان و بخش اسحاق آباد و در جنوب شهرستان نیشابور و بخش میان جلگه این شهرستان این باد با سرعت بیشتر و همراه با شن و ماسه است در حالی که در محمد آباد خنک بوده و فاقد شن و ماسه است. از اوایل شهریور و در پاییز هوا خنک تر می شود .  ورود توده هوای سرد وخشک سیبری به شمال خراسان در این فصل ، هوای سردی را به محمد آباد و نواحی اطراف آن می آورد . با توجه به کوتاه شدن طول روز و  وزش باد های پاییزی دیزباد ، سرمای عجیبی در منطقه گسترش می یابد. اما طبیعت رنگارنگ پاییز جلوه خاصی به محمد آباد  و روستا های منطقه می دهد. از مهر ماه بارندگی های پاییزی شروع می شود. ریزش برف نیز از نیمه دوم آذر آغاز می شود.

زمستان با سرمای شدید  و همراه با یخبندان است. شدت سرما گاه تا ۳۳ درجه زیر صفر هم می رسد. (دیماه ۱۳۸۶) . گرمای تابستانی هم گاه تا ۴۳ درجه بالای صفر هم می رسد.(مرداد ۱۳۸۳).البته در بیشتر سال های هوای تابستان بالاتر از ۳۸ درجه نمی رسد.

به طور کلی حدود ۱۰۰ روز در سال یخبندان صورت می گیرد. اولین یخبندان ( زمانی که دمای هوا به زیر صفر رسیده ) در طول سال در ۷ مهرماه رخ داده و آخرین یخبندان  14 اردیبهشت می باشد. این یخبندان های زود هنگام  پاییزی و دیر هنگام بهاری در برخی سال ها سبب خسارت فراوانی به محصولات کشاورزی  روستا ییان منطقه شده است.


سه طایفه اصلی روستا محمدی ها و زارعی ها  و قره داشی ها هستند که از گذشته های دور ، در روستا ساکن بوده و مالکین کل روستا نیز این سه طایفه هستند. اختلافات قبیله ای ( اولادی) و دعواهای زیاد  در سال های آخر رژیم شاه  نیز به مهاجرت بیشتر اهالی کمک کرد.

با مهاجرت  اهالی برخی خانواده های دیگر از سایر روستا ها به محمدآباد مهاجرت کردند و با خرید زمین از اهالی به ویژه از کسانی که یه خارج از روستا مهاجرت نموده بودند ، ساکن روستا شده و مالکیت یافتند.

خانواده هایی مثل حشمتی  ها ، تاجیک ها ، رحمتی ها ، سعادتی ها  ، حیدری ها وقدمیاری ها و اصلانیها از این قبیل هستند.

محمد آباد هنوز مهاجر فرست است. در سال ۱۳۶۵ این روستا ۲۸۹ نفر جمعیت داشته که این میزان در سال ۱۳۷۵ به ۲۰۲ نفر رسیده و در سال ۱۳۸۵ و براساس آمار رسمی مرکز آمار ایران جمعیت محمدآباد ۱۶۸ نفر کاهش یافته است.در این سال جمعیت روستا شامل ۴۹ خانوار بوده که از این تعداد۷۵ نفر مرد و ۹۳ نفر زن بوده اند. ۱۲۳ نفر باسواد و ۲۳ نفر بیسواد بوده اند.

+ نوشته شده در  شنبه نوزدهم تیر ۱۳۸۹ساعت 21:41  توسط محمد تاجیک  |  نظر بدهید

کشاورزی محمد آباد

اهالی روستا از گذشته های دور به کاشت درخت و باغداری علاقه مند بوده اند.  درخت چنار محمد آباد ( قلعه نو) با حدود ۷۰۰ سال عمر(بنا به گفته کارشناسان  سازمان میراث فرهنگی) خود گواهی بر این گفته است. چنار محمد آباد مهمترین اثر تاریخی این روستا ست. دور تنه آن حدود ۱۲ متر و قد آن حدود ۴۰ متر است. در سال های اخیر با توجه به ساخت و ساز مسجد جدید روستا و چند باب منزل  جدید در جوار  و سایه آن و ریختن سیمان و آهک در پای آن، رو به زوال نهاده و برخی شاخه های آن خشک شده و برخی نیز افتاده است. اما از شکوه این درخت تنومند و قدیمی کاسته نشده و هنوز هم پای چنار مرکز اجتماعات مختلف روستا است. در بین روز و آخر روز  و اوایل شب محل تجمع زنان خانه دار و پیرمردان  و پیرزنان و کشاورزان  خسته و  جوانان روستا ، پای چنار است.

این روستا از گذشته های دور مالک محلی و بومی داشته و در آن هرگز نظام ارباب – رعیتی برقرار نبوده است. در حالی که بیشتر روستاهای اطراف آن  دارای ارباب و رعیت بوده اند.

به همین جهت تقسیم اراضی در سال های دهه ۱۳۴۰ اثر منفی بر این روستا نگذاشت .فقط تعداد ۱۵ نفر از اهالی که دهقان ارباب روستای همسایه  ( حاج محمود خمسه ارباب روستای قره داش ) بودند مقداری  زمین ، نصیب شان  شد . اراضی که ارباب خمسه به محمد آبادی ها داد ، در جوار زمین های خودشان بود و این امر باعث گسترش زمین های کشاورزی روستا شد.

روستای محمد آباد داری حدود ۵۰۰ هکتار زمین کشاورزی است که در اطراف روستا قرار دارند. این روستا خود دارای هیچ گونه منبع آبی نیست. تنها قنات روستا که مظهرش در شمال شرقی روستا و در نزدیکی روستای باغشن بوده در حدود ۸۰ سال پیش خشک شده و از ان زمان به بعد اهالی با خرید آب از قنات های سه گانه و تنها چاه عمیق روستای باغشن ، کشاورزی کرده و روزگار خود را گذرانده اند . در حال حاضر از مدار چرخشی ۱۴ روزه  آب  باغشن حدود ۲ روز آن به صورت پراکنده در طول ۱۴ روز ، و به صورت چند ساعتی به محمد آباد می آید و زمین های کشاورزی آن را آبیاری می کند. احداث کانال آبیاری بتونی در سال های اخیر بین محمد آباد و باغشن تا حدود زیادی به بهبود آبیاری و جلو گیری از اتلاف آب  در محمد آباد کمک کرده  است.

مهمترین محصولات کشاورزی روستا در بخش سفید بر( کشت پاییزه  و زمستانه): گندم ، جو ،  نخود ، زیره و در بخش سبز بر( کشت بهاره): پنبه ، چغندرقند، گوجه فرنگی ، لوبیا ، آفتابگردان ، صیفی جات ، سبزیجات ، یونجه و شبدر

محصولات باغی: آلو ، انواع  انگور  ، سیب ، گردو

محصولات دامی : روستا دارای حدود ۵۰ رأس گاو ، ۵۰۰ رأس گوسفند و بز و تولید روزانه ۲۵۰ کیلو گرم شیر است.


روستا در طول سال های جنگ تحیلی دارای دهها رزمنده در جنگ بود که ۲ تن از آنان به فیض شهادت نایل آمدند و چندین نفر نیز جانباز شدند. شهدای روستا: ۱- شهید جاوید الاثر قربانعلی حشمتی  (شهادت سال ۱۳۶۱)  2- شهید حسین زارعی ( شهادت ۱۳۶۷)


مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *