روستای اسفزار / سربیشه / خراسان جنوبی

سایتها و وبلاگهای روستای اسفزار
شهرستان سربیشه / استان خراسان جنوبی
esfezar.blogfa.com/

روستای اسفزار از نظر تقسیمات کشوری جزء استان خراسان جنوبی شهرستان سربیشه ، بخش مود و دهستان مود می باشد . این روستا تا حدود سال   1367 جزء بخش درمیان بیرجند بود و از سال  67 13 تا سال  1382 به بخش مرکزی شهرستان بیرجند ملحق شد و بعد از تشکیل شهرستان سربیشه در سال ۸۲ به این شهرستان پیوست .

اسفزار در ۴۰ کیلومتری شرق شهر بیرجند قرار دارد – از شمال به رشته کوه مومن آباد ، جنوب به روستا طناک علیا ، غرب به اشتاخو و شرق به روستای بشکز محدود می شود

تاریخچه

در موردوجه تسمیه و نامگذاری روستا در بین اهالی روایات متعددی رایج است ، مانند اشاره به تپه های سفید اطراف روستا ، داشتن سپاهیان فراوان در زمان اقتدار روستا و غیره .

اما  در مقاله ای مربوط به وجه تسمیه اصفهان (در سایت    www.isfahan.us ) بعدازتوضیحات مفصلی در مورداسب ،اهمیت وارزش ان درایران باستان به خصوص اقوام اریایی ونامگذاری بسیاری ازشهرها براین اساس مینویسد: اسفزار شهری است که از دیر بازدرکتب تاریخی و جغرافیایی نام ان امده است وان را از نواحی سیستان شمرده انددرحالی که امروزه اسفزار درناحییت بیرجند مشهور است.درتقطیع این واژه به دوجزئ اسف و زار میرسیم.اسف همان کلمه اسب است و زار پسوندی است که در واژه های گلزار، مرغزار وبسیاری از لغات دیگر داریم.

در مورد سابقه ده اهالی نظرهای اغراق آمیزی دارند بدینصورت که مثلا قنات روستا بدست سام نریمان زده شده است و یا اینکه در گذشته های دور هفتاد هزار سواره نظام داشته است .

به توجه به اینکه شهری به همین نام در افغانستان تقریبا در مجاورت همین منطقه وجوددارد احتمالا بعضی از این روایات مربوط به انجا باشد.به هرحال تفکیک این دو در منابع تاریخی کمی مشکل است. طبق گفته اهالی، این روستا در حدود ۲۰۰ سال قبل تقریبا ۲۰ تا ۳۰ خانوار جمعیت داشته و دارای حمام عمومی و چند آسیاب ابی و بادی بوده است . از بناهای تارخی ثبت شده قلعه اسفزار می باشد که بر فراز تپه ای در وسط روستا واقع شده و دارای چهار برج می باشد .با شماره ۹۲۹۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است قدمت این قلعه به اواخر صوفیه و اوایل قاجاریه می رسد و از خشت و گل ساخته شده است . متاسفانه مسجد قدیمی روستا که دارای ستونهای پهن و سقف گنبدی بود حدود سالهای ۱۳۵۵ و ۵۶ تخریب و به جای آن مسجد جدید ساخته شد . حمام قدیمی این روستا نیز جالب توجه می باشد ، این حمام در حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ سال پیش در مسیر حرکت آب قنات ساخته شده بطوری که آب قنات با نیروی ثقل وارد خزینه ها و به وسیله هیزم گرم می شده و دارای دوش نیز بوده است . تقریبا می توان آن را به سه طبقه تفکیک نمود .

پس از طی چند پله به قسمت اول بنام سرخانه( رخت کن) می رسیم که آب قنات از وسط آن جریان دارد و دارای ایوان می باشد ، چند پله به پایین رفته و به قسمت اصلی حمام می رسیم که دارای خزینه ها ، نظافت خانه و یک ایوان بوده و سپس چندین پله خورده و به قسمت دوش می رسیم ، آب خزینه ها بوسیله سوخت هیزم و در اواخر بوسیله گازوئیل گرم می شده است .

در اطراف روستا مثل قنات طرقدر چند قلعه و آسیاب ابی وجود دارد که متاسفانه مطالعه کافی روی آن نشده است . از حوادث مهمی که اهالی به باد دارند ، طوفان شدید شن تیرماه ۱۳۳۸ وسیل اردیبهشت ماه ۵۲ می باشد که در اولین شدت طوفان به حدی بود که بعضی خانه ها به زیر شن رفته و در سیل ۵۲ نیز اکثر خانه ها را آب گرفته وحتی اداوات تراکتور مثل دیسک و گاو آهن را نیز برده است .

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *