یانه سر بهشهر / بخش محروم است یا برخوردار؟

یانه سر بهشهر / بخش محروم است یا برخوردار؟

بخش یانه سر بهشهردر منطقه کوهستانی جنوب این شهرستان (هزار جریب) از استان سرسبز مازندران قرار دارد. این بخش با دارا بودن ۵۵ روستا و حدود ۱۱ هزار نفر جمعیت، حدود ۳۵ درصد وسعت وحدود ۶ درصد جمعیت شهرستان را به خود اختصاص داده است. بخش یانه سر بهشهر با توجه به توانمندیها و امکانات بالقوه می توانست نقش بسزائی در رشد ، توسعه و شکوفائی اقتصاد شهرستان بهشهر و حتی شهرستانهای همجوار ایفا نماید ، لیکن بنا به دلایل مختلف نه تنها این اتفاق نیفتاد بلکه بدون هرگونه اغراق و تعصب می توان از آن به عنوان یکی از محروم ترین بخشهای استان مازندران نام برد که بنا به دلایل نامعلوم این بخش را در لیست مناطق برخوردار قرار داده اند تا مردم حتی از حداقل امکانات و تسهیلات منطقه محروم ،«محروم» گشته و نیز اعتبارات عمرانی مناطق محروم شامل این منطقه نگردد. حق محرومیت نیز از حکم حقوقی کارمندان حذف گشته، باشد که از این محل سودی کلان عاید دولت گردد.!!

 

باید به این نکته توجه کنیم که همه دانشمندان و اساتید علوم اجتماعی و اقتصادی وهمچنین مدیران دستگاههای اجرائی درمطاعات و برنامه ریزیهای توسعه ای، نقش ویژه ای برای روستا قائل می شوند.

اهمیت و نقش موثر روستا و روستائی در تولید ما یحتاج زندگی افراد جامعه در تمامی جوامع اعم از توسعه یافته، در حال توسعه و جهان سوم بر کسی پوشیده نیست.

تلاش روستائیان در فرآیند تولید بخصوص تامین مواد غذائی اعم از محصولات کشاورزی، دام و فرآورده های دامی از ارکان مهم و موثر توسعه پایدار و همچنین عامل مهم در استقلال و خودکفائی کشورها بشمار می آید.

در این مسیر آنچه که از اهمیت بالای برخوردار است لیکن توسط مسئولین و متولیان و دست اندرکاران مورد بی توجهی قرار گرفت یا به فراموشی سپرده شد توسعه روستا و رفاه روستائی در بخش محروم یانه سر است. (از مسئولین دلسوز!!عذر میخواهم از اینکه کلمه نامانوس «محروم » بکار برده ام زیرا نمی دانم به چه علت این واژه چند سالی است حذف گردیده وبخش یانه سر را به عنوان بخش برخوردار یا توسعه یافته می شناسند.!!!)

 

به چند نمونه از شاخصه های محرومیت منطقه اشاره میکنم باشد که مسئولین شهرستانی، استانی و ملی چاره ای بیاندیشند.

۱- میزان جمعیت منطقه بشدت رشد منفی داشته تا جائی که طی یکی دو دهه اخیر بسیاری از روستائیان به شهر مهاجرت نموده و برخی از روستاها خالی از سکنه شده اند.

۲- بسیاری از مدارس روستاهای منطقه به علت نداشتن دانش آموز تعطیل، متروکه وحتی مخروبه گردیدند.

۳-علیرغم ساخت چهارمدرسه شبانه روزی وانجام هزینه های سنگین توسط دولت ، این عامل نیز نتوانست موجب دلگرمی روستائی وماندنش در روستا گردد. با ادامه این روند در آینده ای نه چندان دور به علت نداشتن دانش آموز یکی پس از دیگری شاهد تعطیلی این مدارس خواهیم بود.

۴- کشت سنتی محصولات کشاورزی و عدم آگاهی یا عدم توانایی تغییر کشت و در نتیجه عدم توجیه هزینه و درآمد از کشاورزی نیز عامل دیگر دلسردی و مهاجرت روستائیان این بخش است . در گذشته کشاورزی در این منطقه با بکارگیری وسایل اولیه وبره برداری سنتی با بهره وری پائین یک کشاورزی«معیشتیِ» بود. و مردم مایحتاج زندگی خود به محصولات زراعی را تامین میکردند. انتظار میرفت امروزه با استفاده ازدانش روز و تکنولوژی ، با توجه به وجود امکانات بالقوه منطقه شامل زمینهای حاصلخیز ، آب رودخانه ها، چشمه ها وآبهای تحت الرضی، نیروی کار کافی،مستعد و سخت کوش، کشاورزی منطقه از سنتی-معیشتی به مکانیزهً اقتصادی با کشت محصولات مناسب سازگار با محیط و سودآورتبدیل گردد. البته نه تنها این اتفاق نیافتاد بلکه آن کشاورزی معیشتی نیز کم رونق شده است.

۵- روستاهای این بخش که در گذشته ای نه چندان دور قطب دامداری ودام پروری منطقه بودند ودر هر روستا هزاران راس دام وجود داشت و روستائیان علاوه برامر دامداری و کشاورزی ، به صنایع دستی نظیر نمدمالی، گلیم بافی، سفالگری و…پرداخته ضمن اینکه همه اهالی روستا اعم از زن و مرد، پیر و جوان به کار و تولید مشغول بودند هم احتیاجات زندگی خود وهم بسیاری از ما یحتاج غذایی شهر را تامین می کردند اما امروزه اکثر مردم این منطقه ناخواسته نیازمندیهای اولیه خود نظیر شیر، ماست، پنیر، کوشت مرغ، تخم مرغ ، سبزی و… را از شهر تهیه میکنند. وآن تولید کنندگان سابق به مصرف کننده نیازمند تبدیل گردیدند که یقینا برای خود اهالی نیز خوشایند نیست.

۶- اما مهمترین شاخص محرومیت این بخش عدم برخورداری از راه آسفالته است که به مقایسه راه های بخش یانه سر با دیگر نقاط استان و کشور توجه فرمائید. بسی جای تاسف و شرمندگی است که بگویم بخش یانه سر شهرستان زیبای بهشهر از استان سرسبزمازندران از پائین ترین سرانه آسفالت راه های روستائی در کشور برخوردار است.

برای توسعه جوامع زیرساختهای متعددی لازم وضروری است. از بین زیرساختهای مختلف راه روستائی ازاهمیت و نقش ویژه وموثری برخوردار است. بانک جهانی دسترسی پایه برای جوامع روستائی را تامین حداقل سطح خدمات شبکه زیرساختی حمل و نقل روستائی مورد نیاز برای پایدار سازی فعالیتهای اجتماعی-اقصادی دانسته است.(بانک جهانی۲۰۰۱) بر این اساس تامین دست رسی پایه(راه مناسب) ، همانند بهداشت وآموزش ابتدائی و پایه به عنوان حقوق قانونی جوامع تلقی می شود. راه روستایی یکی از مهمترین خدمات زیربنایی است که نقش و جایگاه ویژه ای در توسعه مناطق روستائی ایفاء می کند، به طوری که از آن به عنوان شریان حیاتی هر منطقه یاد می کنند.جاده ها علاوه بر حمل تولیدات زراعی و دامی، عامل اصلی جابجائی مسافران و پیوند دهنده مناطق روستائی و شهرها می باشند. راهها باعث کاهش زمان حرکت و کاهش قیمت تمام شده کالاهای تولیدی می شوند. یکی از مهمترین شاخصه های توسعه یافتگی در منطقه وجود شبکه حمل و نقل و جاده های ایمن و مناسب برای دسترسی و ارتباط با سایر مراکز است که به نظر بسیاری از کارشناسان تاثیر این عامل بر رشد و گسترش سایر عوامل توسعه انکارناپذیر می باشد و زمینه توسعه از جهات مختلف را فراهم می آورد.

لاجرم احداث راه روستائی جزء لاینفک برنامه توسعه ای می باشد که جز با نگاه و توجه ویژه به روستا به عنوان یک پایگاه اقتصادیِ مولدِ پویا و موثر در فرآیند تولید با رویکرد افزایش تولید، ایجاد اشتغال، کاهش مهاجرت یا وطن گریزی اجباری و نیز با نگاه نیل به خوذکفائی میسر نیست. برای حفظ اسقرار و بقائ روستائیان در ده باید همیشه نیاز شهر به روستا احساس گردد و حتی بیشتر از نیاز روستا به شهر باشد که هم اینک برعکس است.با توجه به نیاز امروز روستائیان به شهر نظیرکسب و کار وتامین درآمد، آموزش فرزندان، دسترسی به امکانات بهداشتی-درمانی، تامین سوخت، تهیه خوراک دام و…مجبورند مسیر طولانی ودشوار را تا رسیدن به شهر، در جاده ناایمن وفصلی،با صرف زمان و هزینه زیاد تردد نماید لذا ترجیح میدهد درشهر حتی در حاشیه شهرها با حداقل امکانات رفاهی و زیستی، زندگی نماید و همین عامل نیاز موجب مهاجرت روستائی به شهر و مهمتر از آن حتی تقاضای تبدیل روستا به شهر است که طی سالهای اخیر دامنگیراقصی نقاط کشور گردیده است. یقینا یک علت عمده این درخواستها نبود ساختار مناسب و زیرساختهای توسعه ای با محوریت راه روستائی مناسب است.

 

بر طبق آمار ۷۵درصد راه های روستائی کشور آسفالته و ۲۵ درصد شوسه(شن ریزی) است که استان مازندران (۵۶درصد آسفالته و۴۴درصد شن ریزی) پائین ترین میزان کشوری را بعد از استان کردستان(۴۹درصد آسفالت و ۵۱درصد شن ریزی) دارا میباشد.(منبع ماهنامه دهیاری شماره- ۳۷)

اما در شهرستان بهشهر از حدود ۳۷۰ کیلو متر راه روستائی ۳۰۰کیلومتر (۸۰درصد) در بخش یانه سر قرار دارد. از ۳۰۰کیلومتر راه بخش یانه سر کمتر از ۱۰درصد آسفالته است که حتی با محروم ترین استانهای کشور قابل قیاس نیست. اگر چه در قبل از انقلاب اسلامی حتی یک کیلومتر راه شوسه(شن ریزی) نیز در بخش محروم یانه سر وجود نداشت و به برکت نطام بیش از ۳۰۰کیلومتر راه خاکی، شوسه و آسفالته احداث گردید که جای تقدیر نیز دارد لکن در شرایطی که تعدادی از شهرستانهای استان جشن اتمام آسفالت روستائی گرفته اند حق این بخش محروم نیست که پائین ترین سرانه آسفالت کشور را داشته باشد.

حال با توجه موارد ذکر شده چه انتظاری را از بخش یانه سر داریم ؟ آیا با این وضعیت میتواند سهمی در تولید، افزایش بهره وری و ایجاد اشتغال داشته باشد؟ آیا در شرایط موجود انتظار ماندن در روستا و عدم مهاجرت به شهر منطقی است؟ آیا این بخش می تواند مجددا سهمی در تولید و تامین مایحتاج منطقه داشته باشد؟ آیا باز هم این منطقه را باید برخوردار و غیر محروم بدانیم؟

با توجه به مطالعات علمی، تجربیات شخصی و شناختی که از یانسر و توانمندیهایش دارم شاه کلید حل این مضل احداث جاده آسفالته ایمن و مناسب است . در صورت احداث راه های مناسب در بخش یانه سر:

۱-دسترسی مردم به شهر راحت تر شده و مردم به آسانی محصولات تولیدی با هزینه ای کمتر و با سرعت بیشتر انتقال خواهند داد.

۲- امکان حمل و نقل نیروی انسانی و نیروی کار وهمچنین ارتباط بین مراکز جمعیتی تسهیل میگردد. تبادل نیروی انسانی درون بخشی و بین بخشی بر حسب نیاز به سهولت انجام میپذیرد.

۳-حمل و نقل بیماران و مصدومین تسریع خواهد شد. که هم اینک حتی در فصول گرم سال نیز ساعتها طول می کشد تا بیماران اورژانسی و مصدومین به مراکز درمانی برسند. این مشکل در فصول سرد و برفی به یک معضل تبدیل شده گاهی چندین روز راه های ارتباطی مسدود میگردد.

۴-ضریب امنیتی منطقه افزایش خواهد یافت.

۵-با توجه به وجود مناظر طبیعی زیبا، اماکن دیدنی ، مکانهای تفریحی فراوان، آثار تاریخی ، صنایع دستی، روستاهای بکر گردشگری، چشمه ها وآبشارهای زیبا، آب و هوای مفرح و… راه مناسب میتواند نقش مهمی در جذب توریسم و گردشگر برای منطقه ودر نتیجه ایجاد اشتغال و افزایش درآمد خواهد داشت.

۶-اگر چه دیر شده است ولی باز هم این امکان وجود دارد درصورت دسترسی آسان ،حتی روستائیانی که در شهر سکونت یافته اند بخشی از زندگی خود رابه روستا انتقال داده علاوه بر کسب در شهر به تولید در روستا نیز بپردازند. همچنین ساکنین روستا نیز با دلگرمی و علاقه بدون فکر مهاجرت به کار و تولید خواهند پرداخت.

۷-……

امید است مسئولین با تمام توان در جهت محرومیت زدائی منطقه تلاش کرده تا مردم شریف طعم شیرین خدمت و رفاه و آسایش را بچشند.

خدایا چنان کن سرانجام کار تو خشنود باشی و ما رستگار

دکتر اسلام بابانژاد

عضو شورای اسلامی شهر بهشهر

دی ماه ۱۳۹۲

منبع:

behcity.com/

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. ناشناس گفت:

    سلام.
    واقعا راست گفتند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *