نوروزخوانی در روستای التپه / بهشهر

نوروزخوانی در روستای التپه / بهشهر

مازندران از فرهنگ و تمدن بسیار کهن و اصیل آریایی برخوردار است و به دلیل داشتن این تمدن باستانی و دیرینه مراسم‌های باستانی و به دلیل علاقه به دین و مذهب مراسم مذهبی بس با شکوهی در این دیار کهن برگزار می‌گردد، پس از گرویدن مردم آن به اسلام، برخی از مراسم باستانی بسته به فرهنگ مردمان مختلف مازندرانی با آداب اسلامی در آمیخته و بنابراین شیوه اجرای آن در هر روستا با روستای دیگر متفاوت است.

نوروز خوانان معمولا" پانزده روز قبل از فرا رسیدن عید نوروز به داخل روستاها می‌آیند و با خواندن اشعار در مدح امامان و ترانه‌های محلی، طلیعه سال نو را به آنان مژده می‌دهند. نوروز خوانان چند نفر هستند که یک نفر اشعار را می‌خواند، یک نفر ساز می‌زند، نفر دیگر که به آن کوله کش (بارکش) می‌گویند به در خانه های مردم می روند و می خواند:

باد بِهارون بِیَمو / نِئروز سِلطون بِیَمو
مژده هادین دوستان / گل در گلستون
بِیَمو

صاحب خانه نیز با دادن پول، شیرینی، گردو، تخم مرغ و نخود، و کشمش از آنان پذیرایی می‌کند . پیشینه این گونه آواز مربوط به دوران قبل از اسلام می‌باشد که در بعضی از کتب نزدیک به دین زرتشتی و در ستایش اهورا مزدا و همچنین در توصیف طبیعت و زیبایی فصل بهار و ستایش شاهان و امیران آمده است. بعد از ورود اسلام و مذهب شیعه این گونه آواز با مفاهیم مذهبی و روایات اسلامی آمیخته شدند. درباره نوروزی خوانی برای نخستین بارالکساندر خوتسکو ایرانشناس روسی در سال ۱۸۴۲ در کتابی در مورد فرهنگ و گویش‌های شمال ایران که در لندن به چاپ رسیده اشاره شده است.

سال سوم است که التپه میزبان نوروز خوانان می شود، برای امسال برنامه های مفصل تر داشتیم. قرار گذاشته بودیم که گروهی از صبح در محل باشد که تا زمان باشد سری به تمام خانه های روستا بزنیم. اما باز هم انگار قسمت نبود، فرارسیدن ایام فاطمیه سبب شده است که امسال زودتر از همیشه و البته در زمان محدود تر جشنواره نوروز خوانی برگزار شود و اگر لطف آقای باباکوهی نبود، شاید امسال التپه از نوروز خوانان بی نصیب می ماند.

مهمان گزارش تصویری امسال از نوروز خوانی التپه باشید.


پ.ن: لینک نوروز خوانی روستای التپه در سایت مازندنومه

سربالایی های التپه، نفس نوروز خوانان پارسال ها را گرفته بود. امسال گفتیم از بالامحله شروع کنیم که در مسیر سر پایینی باشد. جایتان خالی، صفایی داشت ..


چند قدم آن طرف تر بودیم که زن خانه به دنبال ما آمد، وقت کم مانع از آن شد که تا انتهای کوچه برویم. خواستیم دلیل شادی بیماری باشیم و چقدر این حس خوب است که دلیل شادی دیگران باشی! لبخند بر لب بماند الهی ..


شادی که باشد، دنیا جور دیگری است. شادی که باشد، لبخند هم هست ..

خدایا، دل این مردمان را شاد کن، آنهم در زمانه ایی که بهانه شادی را در بی نهایت ها باید جست ..


امسال، سرمای زمستان ماندگارتر است. شکوفه های آلوچه و گیلاس تازه دارند خودی نشان می دهند. اما همین اندک دلخوشی ها هم زیباست. که آنهم با نوای نوروز خوان حال و هوای دیگری دارد.


گاه می شد میان قدم هایت، دعوت به استکانی چای شوی .. چای با طعم شادی عید، با طعم لبخند های بی دلیل، با طعم شوخی های زندگی ..


و باز هم کودکی، کودکی و کودکی ..

دل من می خواهد، پر بگیرم و تمام آن سالها را در آغوش گیرم ..

نگاه کنید و خوب بخاطر بسپارید که شاید این آخرین نفس های مانده در میان فرهنگ های ما باشد .. بیاد بسپارید و بگویید که روزی زندگی چنین بود ..


 روستا، حال و هوای خانه تکانی دم عید دارد. هوای بهار می آید و خانه ها نو می شوند، ما هم به استقبال نوروز رفتیم و درب تمام خانه ها را زدیم. بقول عمو نوروز که در تمام خانه ها را بزن، که شرمنده کسی نشویم. دل مردم التپه، اما دریاست ..


دم عید است و سر شیرینی پز خانه های سنتی حسابی گرم، اما سهم نوروز خوان محفوظ بود ..


 التپه ای ها مچکریم، البته با آن مچکریم توفیر دارد ..


….


کوچه ها را گشتیم، محله ها را

روستا پر از عطر بهار شد

خوش بحال التپه ..

 


بعضی خانه، بوی تاریخ می دهد. بوی خوش گذشته ها، سیر نمی شوی از حس بودن، ماندن ..


انگار همین دیروز بود که پشت این پنجره پسر عمه اسماعیل بود و امروز دیگر نیست، بقدر چشم بر هم زدنی گذشت این روزها .. جای همه خالی، خصوصا اسمال عم وچه و صادق خال وچه .. دوست داشتم بودند و این روزهای پر از شادی را می دیدند .. یادگاران اما هستند، پشت همان پنجره ها ..


حاج شعبان اما هنوز حرف های گذشته ها را دارد. همان مهربانی پی هر تشری و همان همسایه مهربان ..


یاد سید ابراهیم هم بودیم، گرچه دیگر صدای خنده هایش نمی آید ..


 نهار را مهمان دهیار محترم در رستوران قصر بودیم، سپاس بسیار از ایشان که همواره حامی و پشتیبان در عرصه فرهنگ بودند ..


اهل رسانه هم حضور فعال در این مراسم داشتند ..


آنچه از نوروز خوانان و هیئت همراه برای ما ماند، ذکر خوبی های مردم این روستا بود و بس. خدا را شکر می گوییم که باز هم آبرو داری شد و نام نیک التپه ماندگارتر ..


سپاس فراوان از جناب باباکوهی – ریاست محترم اداره ارشاد و فرهنگ اسلامی شهرستان بهشهر- که همواره لطف بسیار داشته و دارند. سپاس فراوان از دهیار محترم التپه جناب آقای خلیلی که قوت قلب می بخشند و انگیزه ها را دو چندان می کنند.


یک سال دیگر گذشت و عمری باقی بود تا هر چند کوچک ولی سهمی در شادی مردم این دیار داشته باشیم. باشد که ماندنی باشد این شادی ها و این لبخند و انگیزه ها دو چندان گردد تا بهانه ها برای شادی همیشگی باشد ..

منبع:
altapeh.blogfa.com

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *