آشنایی با روستای بردخون کهنه / دیر / بوشهر

آشنایی با روستای بردخون کهنه / دیر / بوشهر (۲)

بردخون کهنه یکی از روستاهای ولایت مدار و شهید پرور استان بوشهر می باشد، این خطه تا کنون توانسته است فرزندان زیادی از نظر علمی، مذهبی و اقتصادی تربیت کند و تقدیم به جامعه اسلامی و کشور عزیزمان نماید تا افتخاری برای این دیار باشند.

حضور فعال مردم روستای بردخون کهنه در عرصه های انقلاب اسامی ایران-http://khabar-bk.blogfa.com/
.
حضور فعال مردم روستای بردخون کهنه در عرصه های انقلاب اسامی ایران-http://khabar-bk.blogfa.com/

این روستا از سالیان دور و دراز در بین مناطق استان بوشهر با مردمانی نیکو سرشت، پیرو حقیقی مکتب اهلبیت و ائمه اطهار(ع)، دریا دلم، با صفا، خون گرم و مهمان نواز شناخته می شوند؛ که قدمت روستا تا کنون بر اساس مدارک بدست آمده از اسناد امام زاده محمد (ع) روستا حدودا به سال۷۲۸ هجری خورشیدی می رسد که مردم معیشت خود را با دامداری، صیاد ماهی و نخلستان ها می گذراندند.

بردخون کهنه در شمال آن روستای زیارت و کردوان قرار داد و در شرق آن شهر بردخون و روستای شهنیا و آبکش می باشد، و از جنوب به روستاهای ملسخته، گزخون، کالو، اولی شمالی-جنوبی و شهر دیر قرار دارد ؛ و از غرب هم به دریای نیلگون خلیج همیشه فارس منتهی می شود.


فرهنگ و مذهب مردم روستا :

۱ – بومیان روستا مسلمان و پیرو مذهب تشیع می باشند که از نظر فرهنگی و معنویات در بین تمام مناطق همجوار سرآمد می باشند و به نیکی یاد می شوند .

فرهنگ و مذهب روستای بردخون کهنه -http://khabar-bk.blogfa.com/

در این باره : آیت الله سید هاشم حسینی بوشهری( رئیس حوزه علمیه قم و نماینده مردم استان بوشهر در مجلس خبرگان رهبری ) که سال ۱۳۸۸ در مسجد امیر المومنین (ع) بین اهالی روستا حضور داشتند؛ بعد از نماز مغرب و عشاء در سخنرانی خود، مردم بردخون کهنه را چنین یاد کردند: « روستای بردخون کهنه از نظر فرهنگ اسلامی، دوستی با اهلبیت (ع) و ارادت به سادات ؛ دست نخورده و در بین منطقه سرآمد است ».

۲ – خانه تکانی سه روز خانم خانه دار و گردگیری قبل از اعیاد انجام می شود و قبل از عید نوروز ( بهار ) و عید فطر لباس نو خریداری می کنند و به دید و بازدید بزرگتر های خانواده می روند و همچنین مهمان نوازی این مردم همچون سایر مردم استان بوشهر بر سر زبان عموم جاری است.

۳- همینطور عید فطر ، که عید بزرگ مسلمانان بشمار می آید و مانند دیگر بلاد مسلمین چند روز تعطیلی دارند و با آداب و رسوم خاصی پس از یک ماه روزه داری به استقبال آن می روند.

که بعد از اتمام ماه رمضان، مردم برای خواندن  نماز عید فطر با پوشیدن لباسهای نو خود به مرقد مطهر امامزاده محمد ( ع ) بردخون کهنه می آیند و نماز را اقامه می کنند که بعد از اتمام نماز جماعت ، روی یک دیگر را بوسیده و به هم عید را تبریک می گویند؛ بعد از آن دسته جمعی به اتفاق بزرگان روستا و روحانی ، نخست به دیدن خانواده شهدا و بعد عیادت بیماران و بازدید افراد سالخورده ی روستا می روند؛ و با نان شیرین مخصوص عید رمضان که دست پخت مادران روستا است و با دیگر شیرینی جات های کام خود را شیرین می کنند.

چهرهای علمی و مذهبی روستا :

عالم ربانی حجت الاسلام و المسلمین شیخ محمد بحرانی متوفای ۱۳۱۸ که مزار شریف ایشان در کنار امام زاده محمد(ع) می باشد.

و حافظان و مدرسان قرآن کریم نظیر؛ زاهد و عابد مرحوم ابولقاسم رئیسی( ابولقاسم  فیض دشتی زیرودی) متوفای ۱۲۶۹ بزرگ خاندان رئیسی هاست که او را ذاکر و مداح اهلبیت (ع)، شاعری توانا و خطاطی چیره دست یاد می کردند و او در منطقه دشتی زمان خود در بین خاص و عام بلندآوازه بود.

و همچنین مرحومین ملا ابراهم- ملا عبدالله- ملا محمد درویشی- حاج عبدالحسین یوسفی- ماندنی واژ-حاج حبیب الله رئیسی که با تدریس قرآن کریم در مکتب خانه ها شاگردان زیادی را برای منطقه بردخون تربیت کردند.

شهدای روستا در قبل و بعد از انقلاب اسلامی:

شهیدان عبدالله محبوب و حیدر میرزا کمال خالدی که در ۱۲۹۴ شمسی در جریان مبارزاتی و استعمار انگلیس از روستای بردخون کهنه برخواستند و همراه با خالو حسین بردخونی به نیروهای سردار رئیس علی دلواری پیوستند و در جنگ دلوار علیه انگلیسی ها در آنجا به شهادت رسیدند و در همان مکان بخاک سپرده شدند.

شهدای روستای بردخون کهنه-سردار شهید پاسدار علی غلامی.شهید پاسدار یحیی درویشی.شهید بسیجی غلامحسین درونپرور-http://khabar-bk.blogfa.com/

سردار شهید پاسدار علی غلامی، شهید پاسدار یحیی درویشی و شهید بسیجی غلامحسین درونپرور که در جنگ تحمیلی هشت سال دفاع مقدس به دستور حضرت امام خمینی (ره) برای دفاع از اسلام و میهن، جان خود را نثار کردند که مزار آنان در گلزار شهدای روستا قرار دارد.

و هچنین جوانان بومی روستای که به دلیل وضعیت مالی خانواده به شهرستان های اطراف هجرت کردند و از شهر خود به فرمان امام خود لبیک گفتند و در جنگ دفاع مقدس رفته و به شهادت رسیدند، شهید علی بحرینی محل دفن گلزار شهدای دیر و شهیدان حر خسروانی و حسین خسروانی که این دو برادر تنی همدیگر هستند که پیگر گلگونشان در گلزار شهدای گناوه دفن شده است.

یادشان گرامی و راهشان پر رهرو باد.

مکان های زیارتی :

امام زاده محمد ابن موسی کاظم (ع):

مکان زیارتی این روستا می توان به بارگاه ملکوتی امام زاده محمد ابن موسی کاظم ( ع ) یا به زبان محاوره ای مردم روستا ( شاهزاده محمد ) اشاره کرد.

امام زاده محمد ابن موسی الکاظم (ع) بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

افراد زیادی از سراسر کشور برای برآورده شدن حاجات خود به این مکان مقدّس مراجعه می کنند که تا کنون با چندین معجزه آشکار در چند سال اخیر، نظر مردم استان و حتی کشور را به خود جلب کرده است.

این مکان مقدس را می توان یکی از پایگاه فرهنگی و مذهبی فعال در روستا و حتی بخش بردخون بر شمرد؛ که مراسماتی در مناسبت های مختلف سال و  از جمله : روضه خوانی در دهه ی محرم و صفر و ایام فاطمیه، قرائت قرآن و مقابله ها در ماه رمضان، برپایی سفره های اعیاد مختلف از جمله عید نوروز، مجالت ختم اموات و … نام برد.

مراسمات در امامزاد محمد(ع) روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

بر اساس اسناد و املاک امامزاده که در اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان کنگان نگهداری می شود اولین ساختمان امام زاده در سال ۷۲۸ هجری شمسی (۷۵۰ هجری قمری) بنا نهاده شده است .

که این بارگاه ملکوتی دارای گنبد ساروج(سازه ای مخلوط از آهک و خاکستر) به ارتفاع حدود ۱۵ متر بوده است؛ و دارای دو اتاق بوده که یکی سمت شرقی آن مراسمات و عزاداری ابا عبد ا.. الحسین (ع) برگزار می شده و دیگری به سمت جنوب قرار داشته است که به عنوان مسجد از آن استفاده می شد.

که این ساختمان با وجود طول عمری به قدمت حدودا ۵ قرن بعد، بر اثر زلزله ای که در سال ۱۲۷۱ هجری شمسی ( ۱۳۱۰ هجری قمری ) در روستا بردخون کهنه رخ می دهد که ساختمان بکلی تخریب می شود.

که بعد از آن از طریق سنگ و گچ ساختمان بازسازی می شود و در سال ۱۳۷۲ هجری شمسی توسط خیر حاج حسین قنبری بومی روستا که در کویت سکونت دارد آخرین بازسازی گنبد و بارگاه ملکوتی صورت می گیرد.

ضریح قدیمی امامزاده محمد ابن موسی الکاظم (ع) بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

و اولین ضریح این امام زاده واجب التعظیم در سال۹۷۱ هجری شمسی(۱۰۰۰ هجری قمری) با سازه چوب (آبنوس) از کشور های عربی حاشیه خلیج فارس به وسیله لنج به ساحل روستا آورده می شود که این ضریح با خط زیبا عربی روی آن حکاکی شده است که حال در داخل ضریح جدید قرار دارد.

و ضریح جدید آن در سال ۱۳۸۹ با حظور مسئولین کشور با دست مبارک آیت الله سید هاشم حسینی بوشهری رئیس حوزه علمیه قم رونمایی شد.و همان ضریح چوبی در داخل ضریح آب طلاء قرار دارد و متولی امامزاده محمد ابن موسی الکاظم (ع) آقای یوسف درویشی می باشد.

امام زاده شاه پیر خیر :

امام زاده شاه پیر خیر روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

و همچنین آرامگاه امام زاده" شاه پیر خیر" که بعد از زیارت از مکان مقدس؛ از طبیعت اطراف آن لذت برد.

تا هنوز آنچنان مستنداتی از این امام زاده پیدا نشده است اما مردم روستا به آن اعتقاد زیادی دارند و خادم این امام زاده زایر حسن دروار می باشد.

گلزار شهدای هشت سال دفاع مقدس روستا:

گلزار شهدای روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

این روستا سه شهید هشت سال دفاع مقدس را با نام های شهید پاسدار علی غلامی، شهید پاسدار یحیی درویشی، شهید بسیجی غلامحسین درونپرور را تقدیم انقلام نموده است.

و جانبازانی همچون اسماعیل درویشی(غلام)، سرهنگ پاسدار یوسف درویشی، عقیل سخایی و ابوذر باربرز که با نگاه داشتن و به جای مانده ترکش ها و گلوله ها در بدن خود نشانه ی نبرد حق علیه باطل را برای ما به جای گذاشتند.

اماکن تاریخی :

مهمانسرای بهمنیار :

مهمانسرای بهمنیار یکی از آثار باستانی روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

مهمانسرای خشتی " بهمنیار" که تنها نشانه ی معماری به جای مانده از فرهنگ روستا بردخون کهنه می باشد؛بهمنیار فولادی آخرین کدخداهای روستا بوده است که این بنا در شمال غربی روستا واقع شده است و در این مکان جلسات، مراسمات، قرائت قرآو و دعا در ماه رمضان و روضه خوانی ها و.. برگذار می شد.

چاه های مَنْبیّک :

چاه های مَنْبیّک(منبع کوچک یا کم عمق): که در چند صده پیش به دلیل نبود آب لوله کشی و آب شیرین، مردم ناچار به حفر چاهای برای تامین آب آشامیدنی بودند.

آثار باستانی روستای بردخون کهنه-یکی از چاه های منبیک-http://khabar-bk.blogfa.com/

که فقط آب شرب در مسافت ۳ کیلو متری شمال غربی روستا در کنار درخت های کَهور ( کُور ) یافت می شد، که به دلیل بالا بودن سطح آب در این مکان و با حفر یک متر از این چاها مردم منابع آب شیرین خود را از آنجا تأمین می کردند .

که با زحمت فراوان مشک یا بشکه های آبی خود را پر می نمودند و به وسیله حیوانات و با پای پیاده تا محل سکونت خود حمل می کردند؛ که در حال حاظر متأسفانه مورد بی توجهی مسئولین قرار گرفته که باید در آینده نچندان دور شاهد تخریب و از بین رفتن این اثر تاریخی باشیم.

برج مرزبانی ساحل روستا :

آثار باستانی- برج مرزبانی ساحل روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

برج قدیم مرزبانی کنار ساحل روستا (خور خان) هم می توان نام برد؛ در زمان های قدیم در این خور محل رفت آمد کشتی و لنج ها خارجی و داخلی بوده است که روستا اداره گمرک وجود داشته که کالاهای زیادی رد و بدل می شد و توسط حیوانات بارکشی انجام می گردید؛ که اقتصاد پر رونقی بین مردم حاکم بوده است.

اماکن تفریحی :

ساحل دریای روستا و پارک پرندگان مند:

ساحل زیبای دریای خور خان: که در فاصله ی ۸ کیلومتری جنوب غربی روستا واقع شده است؛ جای مناسبی برای شنا در آب های کم عمق و صید انواع ماهی های از جمله ماهی شیر، سنگ سر، خباد، حلوا، هامور، میگو، سرخو، سویتی، خَکک، سَمَه، زبون گاو و.. به وسیله تور ماهیگیری بپردازند.

ساحل زیبای روستای بردخون کهنه(خور خان)-http://khabar-bk.blogfa.com/

که گردشگران می توان به وسیله شناور ها با همکاری صیادان به جزیرهای همچون نخیلو، تهمادون، ام الگرام و خان سفر کنند و از پارک ملی مند در جزایر که پرندگانی چون پرستوهای دریایی، پشت دودی ها، کاکلی ها، سلیم ها، خر چنگ ها، لاک پشت های دریایی و ….که در آن جزایر تخم گذاری می کند به تماشا بپردازند.

گردشگری-پرندگان مهاجر در جزایر روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/
پارک حفاظت شده مند محل تخم گذاری پرندگان مهاجر تابستان گذر می باشد که زیستگاه بیش از ۱۵۶ گونه جانوری در  وجود دارد این پارک در فاصله ۳۱ کیلومتری جنوب غرب روستای قرار دارد .

و زیست‌ گاه‌ها و حیات وحش منطقه بشمار می آید که بیشترین تنوع جانوری مهره‌دار از ۱۲۰ گونه پرندگان را داراست ، که می توان به چند نوع از آنها چون : خروس کولی دشتی ، بالابان ، هوبره ، بحری و عقاب طلایی از پرندگان بسیار ارزشمند این منطقه نام برد .

و از حیوانات پستاندار نیز می توان به ۱۸ گونه شناسایی شده‌ از جمله آهو (شاخص ترین گونه)، گربه وحشی، گراز، خرگوش، کفتار و روباه شنی، خرگوش، بزمجه دشتی، سوسمار خاردم و… اشاره نمود.

پارک چنگلی کهور:

گردشگری-پارک جنگلی کهور روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

این پارک جنگلی کَهور ( کُور ) که چاه های مَنْبیّک در آن جا قرار دارد مکان مناسبی برای گردش و بهره بردن از گیاهان خودرو مانند منگگ و کاکل است که می توان یک نهار خوشمزه در دل طبیعت و همراه با خانواده را سپری کرد و خاطره خوبی را بر جای گذاشت.

باغ کُنار:

گردشگری-باغ کنار روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

باغ کُنارهای علی سلیمانی، که در مشرق از مرکز روستا قرار دارد جایی خوبی برای گردش می باشد و می توان از کنارهای خوشمزه آن استفاده کرد.

آب و هوا، پوشش گیاهی و اشتغال مردم روستا :

بردخون کهنه مانند سایر مناطق جنوب ، تابستانی طولانی و گرم و زمستانی کوتاه و کم بارش است اما بهاری بسیار زیبا دارد.

دامداری شغل مردم روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

شغل بیشتر مردم این روستا صیادی و کشاورزی و دامداری است؛ اهالی روستا دام هایی چون شتر و گوسفند و بز پرورش می دهند. و از لحاظ کشاورزی به دلیل بی ثباتی بارش باران سبب شده مردم روستا از کاشت گندم، جو و خرما که شغل پیشینه اجدادی آنها بود دوری گزینند و بجای آن به کاشت گوجه فرنگی روی آورند.

شغل کشاورزی در روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

که حدود هزار هکتار از زمین های کشاورزی روستا زیر کشت این محصول می باشد و تا بحال این محصول توانسته رتبه خوبی نسبت به دیگر محصولات کشاورزی به خود اختصاص دهد که سالیانه چندین تن از این محصول به داخل و خارج کشور صادر می شود و درآمد پر سودی برای مردم روستا و بخش باشد.

که منابع آب مزارع کشاورزی از طریق چاهها عمیق زیرزمینی در موازات شمال غربی و شمال شرقی روستا تامین می شود و کشاورزن نمونه روستا را می توان حاج عبدالحسین خسروی،علی سلیمانی، عقیل درویشی را نام برد.

گیاه خود رو ( به وسیله باران ):

گیاهان خودرو و داروئی روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

اما گیاهان خوراکی و داروئی به وسیله بارش باران در بیایان های جنوب می رویند و برکت سفرهای مردم استان بوشهر است که رویش آنها در بهمن ماه شروع و تا آواخر اسفند عمر می کنند.

از جمله [به زبان محلی]: کاکُلْ، مَنْگک، توله، خلیلو، ماسو، تُرْشو، جوسال، خَپّه، شیرمِشو، نان کلاغ و پیلنگو، پیل عرب، خی یر، گُل زرد و… نام برد.

غذا ها و شیرینی های سنتی:

غذاها و شیرینی های محلی روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

۱-کشکنه ۲-قلیه ماهی و میگو ۳-اُبولو ۴-پلیل ۵-کوکو حشینه ۶-سور ۷-ماهی دودی ۸-مُشتک ۹-مُشتک پیری ۱۰-گرده ۱۱-گمنه چنگی ۱۲-لگیمات ۱۳-نان پنجره ۱۴-بانو ۱۵-جلو(آش سیاه دانه) ۱۶-حلوا و.. نام برد.

بازی های سنتی :

اگر چه امروزه جوانان این روستا نیز همانند سایر نقاط کشور به بازی های جمعی رایج و به ویژه بازی فوتبال و والیبال علاقمندند ؛ اما بازی های سنتی هنوز هم در میان کودکان و نوجوانان این روستا رواج دارد.

مانند :

۱- هفت سنگ ۲- کیلی بازی ( بازی با چوب ) ۳- قائم بوشک ( زبان محلی قیم قایمو ) ۴- خانه شیطان ( به زبان محلی : خونه ی شیطونی ) ۵- بازی بدو و بایست ( به محلی: استوپ) 6- وسط بازی ( محلی آن : وسط وسطو ) 7- کلاغ پر ۸- خطو ۹- رابط ۱۰- اتل متل توتوله ۱۱- طناب کشی ۱۲- مچ انداختن ۱۳- گل یا پوچ ۱۴- بلند بلندو و..

 

اقوام اولیه روستا :

افراد اولیه روستا ( به ترتیب حروف الفبا ) به نام خانوادگی ذیل اشاره کرد :

جاتوت : که با فامیلی دروار ، جاتوت ، جعفری معروف هستند .

خسروی : که به زبان محلی « خُسرو » ؛ که اکنون با فامیلی خسروانی ، خسروی ، جوزایی پور شناخته شناخته می شوند.

درویشی : که به زبان محلی « درویشا » معروف اند ؛ که در حال حاظر با پسوند هایی صفت و موحد که به درویشی اضافه شده است شناخته می شوند .

رئیسی : که به زبان محلی « روساء » معروفند ؛ با فامیلی رئیسی ، باربرز ، سخایی ، سلیمانی ، شناخته می شوند.

فولادی : که با فامیلی فولادی و برهانی شناخته می شوند .

ملا محمد : که به زبان محلی « مُلَنیا » معروفند ؛ با فامیلی درویشی و مهدویان شناخته می شوند.

این اقوام ها، کسانی هستند که از زمان تشکیل بردخون کهنه تا بحال در روستا با صمیمیت و مهربانی در کنار هم زندگی را پیش می برند .

امکانات روستا :

روستا دارای سه مسجد با نام های امیر المومنین ( ع ) که مسجد جامع روستا محسوب می شود، مسجد امام سجاد ( ع ) و امام حسن عسکری ( ع ) است.

در اینجا قابل توجه است که در قدیم اولین و نخستین مسجد جامع روستا، همان مسجدی است که در کنار مرقد مطهر امامزاده واقعه شده است؛ ولی به دلیل وسعت کم زمین مسجد و نیاز توسعه ی ساختمان امامزاده محمد (ع) ؛ساختمان مسجد تخریب شده و زمین آن در داخل ساختمان امام زاده قرار داده می شود که در حال حاظر مومنین از این قطعه زمین به عنوان مسجد استفاده و بهره می برند.

بر پایی عزاداری هیئات در ایام سوگواری های اهلبیت (ع) در روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

و سه حسینیه با نام های: عاشقان ثارالله (ع) ، حضرت فاطمه زهرا (س) و حسینیه هیئت حضرت اباالفظل العباس (ع) می باشد.

یک مدرسه دبستان دخترانه و پسرانه بنام ۱۵ خرداد با تعداد ۸۰ نفر دانش آموز دارد. که تاسیس آن در سال ۱۳۵۲ با نام آپادانا و آموزگاری اسفندیار بوستانی شروع به کار کرد.

دانش آموزان مدرسه دبستان پانزده خرداد روستای بردخون کهنه-http://khabar-bk.blogfa.com/

و یک خانه بهداشت، دو پایگاه بسیج بنام حضرت قمر بنی هاشم ( ع ) برادران و پایگاه بسیج نرجس خواهران، دفتر شورا و دهیاری، خانه عالم، نانوایی، پنج سوپر مارکت، دو خیاطی، سالن ورزشی، مخابرات و پستبانک را در خود جای داده است.

مسیر های دستیابی به روستای بردخون کهنه:

مسیر اول : استان بوشهر – شهرستان دشتی(خرموج) – شهر بردخون – روستای بردخون کهنه

مسیر دوم : استان بوشهر – بندر کنگان – بندر دیر – روستای بردخون کهنه


پانویس:

(۱) منابع شفاهی حاج عبدالکریم جعفری، غلام عابدی، عقیل سخایی، بهرام رئیسی، حاج علی بحرانی، غلام شهری، علی قائدی، اردشیر قائدی،محمد قاسمی

(۲)  سایت محیط زیست بوشهر

(۳) موسی روستایی( کتاب یادواره شهدا)

(۴) اسناد و مدارک امام زاده محمد ابن موسی الکاظم(ع) روستا-یوسف درویشی.

منبع:
khabar-bk.blogfa.com

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *