روستای میرآباد / خلیل آباد / خراسان رضوی

سایتها و وبلاگهای روستای میرآباد
شهرستان خلیل آباد / استان خراسان رضوی
mirabad92.mihanblog.com/

میرآباد : دیار انار و پسته و رنگ خدا

میرآباد روستایی ، نامدار از توابع  بخش مرکزی شهرستان خلیل‌آباد . همه وصف انار مرغوب این روستا را شنیده‌ و تلالو دانه های سرخش را در شب یلدا دیده‌ایم . در لغت‌نامه دهخدا این روستا اینگونه معرفی شده است: « میرآباد ؛ دهی است از دهستان رستاق بخش خلیل‌آباد شهرستان کاشمر واقع در ۸ هزار گزی جنوب خاوری خلیل‌آباد با ۳۳۹ تن سکنه . آب آن از قنات و راه آن مالرو است. »

میرآباد قدیم حالا دارای ۲۳۲ خانوار است. این روستای ۸۰۰ نفره با توجه به  وجود مزار امام زاده سیدحسن (ع)، دارای قدمت زیادی است. این روستا در ۱۰ کیلومتری شهر خلیل‌آباد واقع شده است. به طور قطع از روزگار قاجار در این مسیر آبی و آبادانی بوده است. واژه « آباد » در نام روستا مبیین آبادی روستا به همت فردی با نام یا لقب « میر » می‌باشد. دهیار این روستا در این باره تاکید می کند که « میر » فردی بزرگ و رئیس محله و بزرگ آبادی بوده است.

در هر حال واژه میر بیانگر حضورچهره ای تاثیرگذار ، پهلوان و بزرگوار در این منطقه بوده است . می‌دانیم که نام و لقب میر در دوران صفویه در ایران بیشتر از پیش رایج شد . این دلیلی دیگر بر قدمت روستاست. گویا در حال حاضر نوادگان آن میر نامدار در روستا زندگی می‌کنند.حسین آذری دهیار روستا در سر دغدغه عمران و بالندگی زادگاهش را هر روز مرور می‌کنند. او که معلم مدرسه راهنمائی روستاست ، اینگونه از میرآباد داد سخن سر می‌دهد : « این روستا به جهت ؛ انارستان‌ها ، پسته و اراضی زعفرانش از موقعیت ممتازی برخوردار است . وجود امام‌زاده سیدحسن (ع) و مزار ۹ شهید دوران دفاع مقدس از دیگر جلوه‌ها و درخشش‌های ماندگار این روستاست ».

 وی با اشاره به همت اهالی در انجام امور عام‌المنفعه از تشریک مساعی میرآبادی‌ها در توجه به مسایل دیارشان سخن می گوید و متذکر می‌شود: « وجود یک مسجد ، یک حسینیه و زینبیه‌ای در دست احداث گواهی بر مذهبی‌بودن اهالی این روستاست. سنت حسنه وقف وتامین هزینه های عمرانی و تجهیز مراکز مختلف از جمله عرصه‌های درخشش غیرت دینی و حب وطن در میان اهالی است.» شادروان آذری پدر دهیار روستا نیز از جمله واقفانی است که  مدرسه‌ای راهنمائی برای آبادی از خود به یادگار گذاشت.

آذری بزرگ‌ترین مشکل میرآباد را عدم اجرای طرح هادی روستا ذکر می کند. گویا قرار بوده این طرح در سال ۱۳۸۴ عملیاتی شود! نبود فروشگاه محصولات فرهنگی ، نبود سالن و کانون‌های ورزشی ،  نداشتن دبیرستان پسرانه و دخترانه با توجه به شروع نظام جدید آموزش و پرورش ، محصور بودن روستا توسط اراضی ملی ، کمبود زمین برای تامین مسکن جوانان و وجود بوی مشمئز کننده ناشی از سوزاندن پسماندها و زباله های شهر کاشمر از جمله مشکلاتی است که توسط دهیار روستا مطرح شد.

وی در ادامه سخنانش به تلفات استخرهای آب کشاورزی در سالیان اخیر اشاره کرد و خواهان توجه به این موضوع از سوی مسئولان و اعمال اقدامات ایمنی شد. در تابستان سال جاری در پی وقوع حادثه‌ای ، ناچار به اخذ کمک از یک غواص شدند. متاسفانه در خلیل‌آباد و کاشمر فردی آشنا به امور غواصی و در عین حال دارای تجهیزات یافت نشد. ناچار با پرداخت ۲ میلیون تومان غواصی از سبزوار جهت بیرون آوردن غریقٰ به روستا دعوت شد.

دهیار میرآباد با بیان حدیثی از مولا علی (ع) مبنی بر این که « بهترین مردم کسی است که بار مردم را بر دوش کشد» از حضور موثر اهالی بابت همکاری و تقویت دهیاری تشکر کرد و گفت : « در حال حاضر عمده‌ترین منابع تامین درآمد دهیاری ، استفاده از خودیاری اهالی است. البته شناسایی و برنامه ریزی برای تحقق درآمدهای جدید و ایجاد کارهای جانبی و درآمدزا از اولویت‌های اصلی دهیاری است که انشاءالله با همراهی مسئولان و همکاری اهالی میسر خواهد شد. » او با اشاره به وجود ۲۰۰ هکتار انارستان ، ۱۵ هکتار باغ پسته و ۱۲۰ هکتار زمین زعفران ، اقتصاد روستا را مرتبط با باغداری و کشت و زرع و پرورش دام سنگین و سبک دانست و متذکر شد : «شْکر خدا در چند سال اخیرپدیده مهاجرت اهالی کمرنگ شده است. حتی می توان گفت که شاهد مهاجرت معکوس هستیم. »

آذری تعامل مطلوب میان دهیاری و شورای اسلامی روستا را برگ برنده‌ای در عرصه خدمت به اهالی و اعتلای نام روستا می داند و تاکید می‌کند که : « در سایه این همکاری‌های شاهد تحقق برنامه‌های خوبی در جلب مساعدت نهادها و سازمان‌ها در راستای حل مشکلات روستا شده‌ایم ، به عنوان مثال ؛ با همکاری شرکت تعاونی دهیاری شهرستان خلیل‌آباد بحث جمع آوری زباله‌ها و پسماندهای جامد به خوبی اجرا شده است. تعامل با ادارات اوقاف و میراث فرهنگی باعث توجه نسبی به بقعه و فضای پیرامون امام‌زاده شده است. » وی ساخت سالنی چند منظور به همت خانواده های شهیدان جمهوری و عاقبتی را از دیگر جلوه‌های حضور مردم در عرصه سازندگی روستا توصیف کرد و افزود: « در جای جای روستا شاهد نمونه‌های از همت اهالی و حمایت نهادها و ادارات مختلف هستیم.»

دهیار روستا احداث بوستانی به مساحت سه هکتار را از دیگر دستاوردهای  موجود در روستا برمی‌شمارد و با اشاره به اجرای طرح آبیاری قطره‌ای در آن خاطر نشان می‌شود : « استفاده از انرژی خورشیدی در حمام عمومی روستا ، اجرای طرح نامگذاری خیابان‌ها و معابر آبادی ، بهسازی و دیوارکشی آرامستان ، تجهیز فضای سبز پیرامون امام‌زاده به وسایل بازی و سرگرمی برای کودکان ، پیگیری مستمر برای گازرسانی به روستا ، پیگیری جهت تعویض شبکه فرسوده آب شرب با همکاری آبفای روستایی ، پیگیری آسفالت محور حسین‌آباد به روستا ، حمایت از تیم‌های ورزشی ، همکاری موثر با پایگاه بسیج ، همکاری با پروژه احداث زینبیه  ، پیگیری امور مربوط احداث بلوار در ورودی روستا و همکاری با مردم در زمینه صدور پروانه ساختمانی و مقاوم سازی منازل از جمله مهم‌ترین فعالیت های دهیاری است. »

آذری ویژگی خاص دهیاری میرآباد را اینگونه بیان می‌کند :« این دهیاری به عنوان دهیاری معین به روستاهای گلگیر و کلاته شور نیز ارائه خدمات می کند. وی با تقدیر از فعالیت‌های فرهنگی پایگاه مقاومت بسیج و کانون فرهنگی معاد بر تقویت کمی و کیفی برنامه های موجود تاکید دارد و تصریح می‌کند که : « پرنمودن اوقات فراغت اقشار مختلف روستا و به ویژه کودکان و نوجوانان و جوانان یک ضرورت است که باید با بهره مندی از توان شهرستان به طور خاص مورد توجه قرار گیرد.» وی با اعلام خبر آغاز پروژه ساخت خانه عالم ، خواهان احداث دبیرستان در این روستا شد.

وی در ادامه سخنانش گفت :«  با تهیه زمینی به وسعت ۳۰۰ مترمربع در جوار پایگاه بسیج در صدد احداث ساختمان دهیاری هستیم. جذب ۷۰ میلیون تومان برای  امور چاه موتورها ، پیگیری و دریافت هزینه هزینه آسفالت شکافی از شرکت گاز مشهد ، پیگیری هزینه آسفالت شکافی از اداره آبفای روستایی شهرستان خلیل آباد  ، همکاری در جمع آوری زکات در دو سال اخیر به مبلغ ۵۶ میلیون تومان و واریز آن به حساب زکات کمیته امداد امام (ره) ، پیگیری و جذب مبلغ ۳۱ میلیون تومان پاداش زکات در سال گذشته توسط دولت و هزینه  کردن آن جهت حسینیه و امام زاده سید حسن (ره) با همکاری اداره محترم اوقاف و امور خیریه  از دیگر فعالیت های این دهیاری می باشد.»

متاسفانه تنها خانه بهداشت روستا فقط چهار روز در هفته ، آن هم در ساعات اداری دایر است . پزشک نیز فقط دردو روز از این چهار روز باز هم در ساعات اداری در روستا حاضر می‌شود. تلخی این معضل به حدی است که نمی‌توان حاشیه‌ای بر آن نوشت. فرض کنید یکی از اهالی یا رهگذری و یا زائری دچار مشکل شود ؟ در این حالت باید در ساعات مختلف شبانه‌روز با تهیه وسیله نقلیه مناسب بیمار به مرکز درمانی روستای ابراهیم‌آباد و یا شهرهای کاشمر و خلیل‌آباد منتقل شود! امید مسئولان شهرستان خلیل‌آباد به این مهم به طور ویژه التفات بفرمایند.

۷ چاه موتور و یک قنات کم‌آب تا اندازه‌ای چرخ کشاورزی و باغداری آبادی را می‌چرخاند و این در حالی است که برای تامین آب باغات و اراضی شاهد انتقال آب از چاه موتورهای سطح شهر کاشمر به این روستا هستیم. دو شرکت آبکاشت و پاکدشت آب را از فاصله ای بیست کیلومتری از شهر کاشمر به میرآباد منتقل  و به صورت اجاره در اختیار باغداران و زارعان قرار می دهند. روزگاری در میرآباد هم بسان بسیاری از آبادی های ترشیز شاهد وجود دارهای قالی بودیم متاسفانه در حال حاضر فقط یک دار قالی در این روستا موجود است!

 « میرآباد » به درستی « قطب انار » است . این مهم در کنار بقعه امام‌زاده سیدحسن (ع) گواهی بر اشتهار این روستاست . در نگاه اول اینگونه به ذهن می‌رسد این دو موضوع در توسعه پایدار این آبادی بسیار موثر است. ولی حقیقت چیزی دیگر است. در ادامه بحث متذکر خواهیم شد که آن انار صادراتی است و فراز و نشیب بازار در کنار خشکسالی‌ها و حوادث غیرمترقبه نظیر سرمازدگی چند سال پیش باعث مشکلات فراوانی برای انارستان‌های این آبادی شد. و این همه در حالی است که با کمی برنامه‌ریزی می‌توان بهره‌برداری بهتر و مطلوب‌تری از این نعمت داشت.در ادامه مطلب به مواردی اشاره خواهیم کرد.

بقعه زیبا و شکیل امام‌زاده آبادی نیز چشم انتظار توجه بیشتر مسئولان است. بنای مزار به دلیل ویژگی‌های تاریخی، مذهبی و معماری از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی با شماره ثبت ۱۳۱۶۵ در فهرست آثار ملی قرار گرفته است. معماری آن مشتمل بر طرح و نقشه ای دوازده ضلعی با چهار ورودی هلالی شکل است که گنبدی کم خیز بر فراز آن ساخته شده است . فضای داخلی این بنای مذهبی متشکل از طاق های کم عمق و قوس‌های جناغی است که تا ساقه گنبد امتداد یافته و با رسمی بندی‌های زیبا و نقش‌هایی به رنگ‌های مختلف مزین گردیده است.

بنیان اولیه بنا به اواخر دوره قاجار باز می‌گردد و اتاق‌های پیرامون آن بعدها توسط مرحوم حاجی معمار به منظور استراحت زائرین ساخته شده است. روستای میرآباد به لطف وجود بارگاه امامزاده سیدحسن(ع) دارای قابلیت جذب گردشگران علاقه‌مند به زیارت را دارا می‌باشد. متاسفانه می توان ادعا کرد که حرکت به سامان و جهت داری برای معرفی این بقعه نورانی به مردم دینمدار شهرستان های سه گانه ترشیز بزرگ برداشته نشده است. یقین داریم که بسیاری از اهالی  خلیل آباد و کاشمر و بردسکن و شهرستان های مجاور از وجود این امام زاده بی خبر هستند. مطلعین هم اطلاعاتی در باره ساماندهی این مجموعه ندارند.

وضعیت روستای میرآباد از نظر نزدیکی به محورهای مواصلاتی میان شهرستان های مختلف به گونه ای است که می توان با تبلیغاتی هدفمند این بقعه را محصول انار مرغوب و مشتقات آن در کنار پسته ممتاز این روستا می تواند بهانه‌ای برای ایجاد یک بازار دایمی حهت عرضه محصولات مختلف برای زوار و گردشگران باشد. فراموش نکنیم جذب گردشگر برای زیارت منجر به ایجاد بازارچه‌هایی در اطراف اماکن زیارتی می‌شود. در این فضای تجاری می‌توان فرآورده‌های انار را به طور سنتی در اختیار متقاضیان قرار داد. در کنار عرضه محصولات وابسته به انار می توان سایر محصولات و صنایع دستی این روستا و آبادی های اطراف را در فضایی به عنوان سوغات سرا در اختیار زوار قرار داد.

 این روستا تولید کننده بیش از یک چهارم انار تولیدی شهرستان خلیل آباد است. کیفیت انار این آبادی مثال زدنی است. در حال حاضر انار این روستا با عنوان تجاری « انار مرغوب میرآباد » شهره آفاق است. با کمی همت می‌توان فرآورده‌های انار این روستا را نیز به اطراف و اکناف صادر کرد. اگر آن همت ذکر شده دوچندان شود ، می‌توان امیدوار بود که صنایع وابسته به انار و یا حتی پسته را نیز در اطراف روستا پی‌ریزی کرد. میرآباد در جایگاه مرکز تولید انار مرغوب می‌تواند به عنوان یک خوشه صنعتی در میان شهرستان‌های سه گانه ترشیز و شهرستان‌های انارخیز اطراف مطرح شود. اندکی سرمایه گذاری در زمینه توجه به گردشگری و آرزوهای ذکر شده باعث شکوفایی هر چه بیشتر این منطقه می‌شود.

در پایان متذکر می‌شوم که میرآباد به عنوان قطب انار ، لیاقت برگزاری جشنواره انار را دارد. خلیل‌آباد با موفقیت جشنواره انگور را برگزار کرده است. جشنواره انار، جشنواره آوردگاه یا محلی است برای ارائه بهترین فعالیت‌هایی که در حیطه های مختلف سطح روستا انجام می‌پذیرد. این جشنواره می‌تواند معرف این آبادی باشد می تواند . این رویداد ابزاری تاثیر گذار برای معرفی و تثبیت جایگاه انار مرغوب میرآباد  و تلاشی هدفمند برای صادرات این محصول است. البته این جشنواره به تنهایی برای معرفی این محصول کافی نیست . بایستی شاهد حضور و همکاری جهاد کشاورزی ، میراث فرهنگی  صنایع دستی و گردشگری و سایر دوایر ذیربط در این مهم باشیم. این جشنواره می‌تواند روستا را به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری استان تبدیل کند.

این جشنواره موقعیتی مناسب برای برگزاری جلسات توجیهی، علمی ویژه انارداران برای مبارزه علمی با آفات باشد. در این جشنواره می توان در جوار بقعه منور امام‌زاده سیدحسن(ع)  جشن شکرگزاری اهالی را برای برداشتمرغوبترین نوع انار برگزار کرد. با کمی برنامه‌ریزی می توان در این جشنواره ؛ از باغداران و صادرکنندگان نمونه تقدیر کرد و در کنار جشن و پایکوبی هماهنگی های خوبی را برای آینده باغات و ایجاد صنایع وابسته به انار، به ثمر نشاند.

برگزاری جشنواره درعصر ارتباطات و اطلاعات عاملی موثر در اطلاع رسانی است. اشتهار روستا به داشتن مرغوبترین انارها باعث جذب سرمایه‌گذاران می‌شود. جشنواره در هر سطح که باشد به صورت مستقیم و با تحریک انگیزه ها ، هر انسان منصفی را وادار به عکس العمل مثبت می‌کند . جشنواره ویترینی برای معرفی قابلیت‌های روستا و تشویق جوانان و اهالی برای وسعت بخشیدن به  فعالیت‌هایشان است.

حضور بانوان در این جشنواره ستودنی خواهد بود. یقین عرضه غذاهای که از فراورده های انار تشکیل شده باشند برای شرکت کنندگان دیدنی خواهد بود. رب انار گل سرسبد تمام فعالیت‌های جنبی جشنواره محسوب خواهد شد.این جشنواره در صورت جدی گرفته شدن توسط مسولان و اهالی باعث ؛ ایجاد ذهنیت و تصویر واضح از کارآفرینی ، توسعه و گسترش مفاهیم عمده و پایه کار آفرینی ، افزایش اعتماد به نفس و انگیزه برای ورود به فعالیت های جدید ، شناسایی باغداران خلاق و نوآور ، جذب تسهیلات دولتی و در نهایت ایجاد رونق اقتصادی می‌شود.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *