مشاغل مردم مازندران / چاروداری ( چاربیداری )

مشاغل مردم مازندران / چاروداری ( چاربیداری )

چاروداری ( چاربیداری )

 

سایت بندپی : چاربیداری یا چاروداری شغلی اصیل، مشکل و ریشه دار در مازندران است که به خاطر قدمت و اصالتش با آداب و رسوم ، ضرب المثل و ترانه و موسیقی مازندرانی به شدت در آمیخته است.

 

اگر این شغل تابحال دوام آورده ، غلظت جنگل و مسیرهای صعب العبور منطقه کوهستانی است که عبور ماشین های طبیعت خوار صنعتی را مشکل کرده است. گویا صنعت با این شغل کنار آمده است تا از آن پلی بسازد برای بلعیدن همزادش جنگل.

 

 

چاربیدار به کسی گفته می شود که در گذشته با استفاده از یک یا چند چهارپا ، کالاها و وسایل مورد نیاز روستاییان و جنگل نشینانی را که بخاطر مسیرهای مشکل جنگلی و کوهستانی ، توان یا فرصت کافی برای رفتن به شهر یا مراکز خرید نمی یافتند به دست آنها می رساندند و از این روستا به آن روستا می رفتند و کار خدمات رسانی به روستاییان را در قبال دریافت دست مزدی برعهده داشتند.

 

 

در معنایی دیگر ، چارودار یا چاربیداران به کسانی گفته می شود که به همراه چند قاطر به دل جنگل های مازندران و گیلان رفته و آن دسته از درخت هایی را که از قبل توسط مهندسین جنگل یا اداره جنگل بانی انتخاب و علامت گزاری شده قطع می کرده و بخاطر هموار نبودن مسیر جنگل و کوهستان برای ماشین ها ، الوار را با قاطر از جنگل خارج می کردند که این کار با مشکلات بسیاری همراه بود.

 

از مشکلات این شغل جان فرسا چه می توان گفت که در گذشته اگر با ییلاق و قشلاق و کوچ و اطراق و آواز همراه بود ، حال به کورسویی زنده است و آن عشق و علاقه ی چارودار به قاطر و جنگل است که کار طاقت شکن چاروداری با حمل الوارهای قطور و سنگین و رفت و آمد طلوع تا غروب از مناطق صعب العبور با مزد اندکی بی حق بیمه و بازنشستگی استخوان می ترکاند.

 

 

چه بسار چارودارانی که در اوان جوانی به آسیب مهره ی کمر دچار شده و خانه نشین می شوند و یا در اثر ضربه ی الواری دست و پا و فک و گردن شکسته به روی دست جنگل می مانند و یا قاطرانی که زیر بار سنگین الوار دست و پایشان می شکند ، به دره ها می غلطند و یا بر ساقه ی تیز درختی به سیخ کشیده می شوند و این همه حزن آوای چاروداران را مضاعف کرده است.

 

برخی از چاربیداران چادری در جنگل برپا می کنند و شب را در آن می مانند تا مسیر طولانی و مشکل جنگل تا روستا را طی نکنند و صبح زود به دل جنگل بروند تا الوارهایی را که روزهای پیش قطع کرده اند بار قاطر کرده و از جنگل خارج کنند. ( مستند دیماونگ – بخش چارویداری در مازندران )

 

 

موسیقی چاربیداری :

 

موسیقی چاروداری ، یکی دیگر از موسیقی های آوازی مازندران است که چارو دارها از آن استفاده می کنند و بیان زندگی پرپیچ و خم چار و دارهای مازندران است . موسیقی آوازی بازتاب زندگی چارودارها است و معمولا هم به وسیله چارودارها خوانده می شده است . چارودار شخصی است که چند الاغ یا اسب و یا قاطر دارد و به وسیله این چهارپایان مسافران را از محلی به محل دیگر می برد و یا بار و مال حمل می کند و از این بابت وجهی دریافت می نماید. ( لغت نامه دهخدا ) ملودی چاروداری گاهی در ریتم و گاهی بصورت آوازی معمول است که آواز گونه آن بیشتر رایج است . چارو دار گاهی سواره و گاهی هم پیاده بوده و احتمال می رود هنگام سواره و یورتمه رفتن مرکب اکسان هایی در ملودی ایجاد شده و ملودی ریتمیک گردیده ، چه بسا چارودار همین ملودی را هنگام پیاده بصورت آوازی می خوانده است.

 

در موسیقی مازندران توجه ویژه ای به موسیقی چاروداری شده است به طوری که تقریبا در شمار زیادی از آلبوم های محلی مازندرانی ، ترانه های چاروداری را شاهدیم که به بیان حال و روز چاروداران می پردازد که با لحنی غمناک همراه است. بطور مثال ترانه هایی که در وصف چاروداران خوانده می شود در زیر آمده است :

 

چارویداری خومّه دلسّه نرم نرم ، انّه خومّه دل غم بهووه کم

بخونسن دل ویشتر یارنه تش ، همین تش سو هسّه منه همدم

 

بخونم بند و بند چاربیداری حال ، لیلی جان ره سر هایرم ونه دمبال

دل زنّه هشت و چار مثل زنگ تال ، ونوشه جارسه که نو بونه سال

 

———————————————-

 

چارویداری کنّی ته یار بووشم ، تلاونگ ته همرا ویشار بووشم

ته بلاره

ته همرا دشت و کو ره پا بزنم ، ته غم بیته دل قرار بووشم

ته بلاره 

 

 

دانلود موسیقی چاربیداری + پخش آنلاین : 

 

چاربیداری ( علی اصغر رستمی – از آلبوم چلچلای سفری )

دانلــود

 

چاربیداری ( کیوان پهلوان – از آلبوم سور و سما )

دانلــود

 

چاربیداری ضربی ( کیوان پهلوان – از آلبوم سور و سما )

دانلــود

  منبع:

www.bandpay.ir

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *