چلمه کوه / کوه قاف مردمان سنه کوه

چلمه کوه / کوه قاف مردمان سنه کوه

 قاف در فرهنگ افسانه های قدیم ، نام کوهی است افسانه‌ای و بلند که گویند گرداگرد زمین را پوشانده و خورشید از پشت آن طلوع می‌کند. در افسانه‌ها آمده‌است که خورشید شب‌ها را در چاهی پشت کوه قاف می‌گذراند. کوه قاف مکان چشمه آب حیات نیز ذکر شده و در ادبیات کنایه از دورترین نقطه جهان است. پیشینیان کوه قاف را میخ زمین می‌دانستند.

در منطق‌الطیر عطار آمده است:

هست ما را پادشاهی بی خلاف         در پس کوهی که هست آن کوه قاف

تا بُوَد کاری از این میدان لاف           گوی ما افتد مگر تا کوه قاف

گفت نتوان شد به دعوی و به لاف      همنشین سیمرغ را بر دریا قاف

 

بله کوه قاف نماد و سمبل رسیدن به نهایت رشد و پیشرفت است قله ای که گمان بر میخ زمین است هر چند در سوره نباء خداوند تمام کوهها را میخ های زمین ذکر فرمودند “ وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا” و نگارنده افتخارش این است که همیشه در دامنه کوه پرورش یافته است و الگویش همان کوه است، تاچون کوه استوار گردد نه چون برخی که در دشت پست می اندیشند و به کنایه تحقیر ما را “ کوهی ” خطاب می کنند و …

 چَلِم کوه (یا به زبان محلی چَلمِه کوها از هرجای محل سنه کوه بخصوص داخل محل به بالا نظر افکنی می توانی قله اش را که در بیشترماههای سال پوشیده از برف است را ببینی و یا در فصل گرم سطح لخت بدون درخت آن به خوبی قابل رویت است . چلمه کوه برای مردمان سنه کوه نماد و نشانه های بسیاری بوده و هست، نشانه استواری و شکوه همیشگی ،باد سردی که آدم را به لرزه آورد یا نسیم خنکی که روح و جان آدمی را نوازش کند را می گویند انگار باد چلمه کوه است و نشانه آب سرد چون یخ که دندان را به سوزه آورد و گفتار اینکه “او اینقدر سرده انگار چلمه کوه اوهه” ، انگار خورشید در پشت آن قایم است و صبح که می شود بر تارک سنه کوه نور امید و زندگی و روشنایی می تابد، پس چلمه کوه نماد حرکت و زندگی است برای ما ، از عسل چلمه کوه و از کره و سرشیر و دیگر  لبنیات چلمه کوه ،از استواری چون چلمه کوه ،از سکون و وقار چون کوه چلمه کوه و از سنگهای تیز کننده تبر ، داس ، کارد و چاقوی(تور سنگ) چلمه کوه و  خیلی چیزهای د یگر ازین اسطوره واقعی از مردمان سنه کوه می توان هنوز هم شنید .

راستی چلمه کوه کجاست ؟

چلمه کوه با داشتن قله ای به ارتفاع ۲۷۵۰متربنام “نیل کوه” و “د د یم دشت Dedim dasht” خود مجموعه ای از قلل به ارتفاع بیش از ۲۵۰۰ متر از مجموعه رشته کوههای البرز مرکزی است که در برگیرنده چند قله کوچک و بزرگ است . منطقه وسیع و استپی چلمه کوه ، از زیبا ترین جاذبه های توریستی هزار جریب باستانی و چهاردانگه قدیم ساری و بخش هزارجریب فعلی دهستان استخرپشت شهرستان نکا است ودر جنوب غربی روستای زیبای سیکا واقع شده است .با گذشت چند کیلومتر از منطقه تفریحی کلنگاه سیکا مرتع چمنی و وسیع چلمه کوه از نزدیک قابل رویت است .

 چلمه کوه دارای بیش از ۵۰۰۰ هکتار جنگل و مرتع است و بیش از ۱۵ ایستگاه مرتع برای چراگاه دام در قدیم  بوده که شامل  ” نیل کوه “، د دیم دشت ،  شریف سره در  ،کر کزو kar kazo،لوله خل lule khel، کالنگا، اسطلح سر(استل سر)، زرشک خانی، واتلکاwatelka،اریم aryem، چاکیchaki کیا خل Kia khelو  …است اما آنچه از سنه کوه دیده می شود بخشی از قله نیل کوه یا نیله کوه و مجاور آن است .

این منطقه از قدیم الایام یکی از زیستگاه های اصلی مرال ( گاوکوهی ) و شوکا(آهوی مازندران) بوده و از مناطق شکار ممنوع سازمان حفاظت محیط زیست به شمار می آید .همچنین درخت نادر و زیبای “سرخدار” در اطراف چلمه کوه دیده می شود . در چلمه کوه انواع گیاهان کوهی به خصوص بوته گون ،کلاه میرحسن و انواع آویشن در بهار و تابستان منظره بسیار زیبایی دارد .

چلمه کوه دارای چشمه آب بسیار فراوان است و در هر مرتعی یک یا چند چشمه با آب سرد گوارا جریان دارد . پوشش گیاهی آن کاملا درختچه ای و در قله فاقد درختان تنومنداست و پوشیده از گون Gavanو علف های مختلف خورو و گیاه دارویی آویشن است و چشمه های بسیار از آب گوارا و سرد از کالنگاه چشمه و چشمه اسبوک و … تا چشمه های بسیار دیگر همه و همه دارای آب بسیار سرد گوارا و معدنی خالص هستند وقتی بر فراز قله می روید باد سرد و دلچسب در حال وزیدن است و مناطق بسیار وسیعی از دشت مازندران را زیر پایت احساس می کنی .

در چلمه کوه بیشتر مواقع  بالاتر از ابر قرار می گیری نوعی احساس بسیار زیبا انگار درون هواپیمایی یا چون منطقه فیلبند بابل بر ابرها سواری ،این مناظر ابرهای منطقه از جاذبه های رویایی نیل کوه است. این منطقه به لحاظ شرایط خاص آب و هوایی ، دارای رطوبت و بارندگی کمتری بوده و اغلب روز های تابستان ابرهای آسمان روستا های هزارجریب ،در گردنه کوه به نظر می رسد ، به طوری که اگر شخصی در نقاط مرتفع چلمه کوه همانند نیل کوه باشد ، این ابرها را در زیر پای خود احساس می کند ،و گاهی مشاهده می شود که کل مناطق پایین دست تمام ابری و بارندگی است اما آسمان چلمه کوه صاف و خورشید از بالای ابرها بر مرتع چلمه کوه می تابد !

 

برف زمستان تا ماهها بعد این منطقه بخصوص قله نیل کوه را سفید پوش نگه می دارد . بناهای سنگ چین برای استراحت دامها گله های بز و گوسفند در فصل تابستان ،چشمه های فراوانی که در جای جای مرتع جاری است ، انبوه کندوی زنبورعسل که در تمام مراتع قابل دسترسی منتقل می شوند،درختان فراوان آلوچه ترش(ترش هلی) ، سیب جنگلی و تمشک جنگلی فراوان تا اواخر تابستان و کندس ولیک فراوان در پاییز از دیگر جاذبه های دیدنی منطقه چلمه کوه است .

محیطی بسیار دلربا از مراتع و چراگاههای بسیار وسیع که یادآور چراه گاههای بسیار متعدد دامها در دوران قدیم می باشد و پدر عزیز ما و پیران محل ما خاطرات ناگفته و گفته بسیاری در سینه دارند، از دام و دامداری قدیم در این مناطق خداداد و… یادش بخیر. این مناطق از زمان اشجع الملک در اواخر دوران قاجار توسط شخصی صاحب نام و با نفوذ و از ملاکین بزرگ ایل سوادکوهی بنام حاج عباس چوپانی خریداری شده بود تا اوایل انقلاب در اختیار وارثین ایشان بود و در این منطقه دامداری داشتند اما امروزه از ید اختیار اینان خارج کرده بخشی در اختیار  بنیاد و بخشی منابع ملی و بخش کوچکی شخصی استفاده می شود . 

برای رفتن به چلمه کوه از جاده هزار جریب نکا به سوی سوچلما که می روید دو راهی سیکا مرست به سوی روستای سیکا روانه می شوید و بعد از گذر از داخل این روستا به امامزاده  یحیی (ع) نرسیده جاده شوسه شن ریزی احداثی شرکت سهامی نکاچوب را ادامه داده به سوی ارتفاعات کالنگا و چلمه کوه ادامه مسیر می دهید و با ماشین شاسی بلند و لندرور به آسانی تا خود قله می توان رفت این مسیر از مرکز شهر نکا حدود ۸۰ کیلومتر می باشد و نسبت به سایر کوههای مشابه در منطقه شرق مازندران در فاصله ای نزدیکتر وبا امکان دسترسی جاده ای آسان تری قرار دارد .راه پیاده روی قدیم از مسیر سیکا و گت مرست هم می رفتند اما کوتاهترین راه پیاده روی تا چلمه از روستای ارم ، اسپه کوه(سفیدکوه) و روارمله(رودبارمحله) مقدور و میسر می باشد که امروزه کمتر کسی حال پیاده روی دارد و …

 در زیر با عکسهای زیبایی که خود چندین بار در تابستان سالهای متمادی رفته ام را تقدیم خواهم نمود تا لذت ببرید .

 تور سنگ Tor Sang یا سوسَنگ = So Sang : نوعی سنگ سنباده از گروه سنگ رسوبی است که در ارتفاعات چَلِم کوه (یا به زبان محلی چَلمِه کوه) بخصوص در مرتع زرشک خانی ،در چهاردانگه ساری قدیم و هزارجریب فعلی نکا وجود دارد و چوپانان قدیم هنگام کوچ، تکه های بزرگ و کوچک از آن را با خود می بردند و یا برخی افراد به سنه کوه می آوردند و کارد، چاقو، تبر، داس و … را با آن تیز می کردند.

DSCF3007

چشم انداز چلمه کوه از سنه کوه ،از دور سفیدی بالا دیده می شود و …

DSC02158

روستای سیکا اتصال چلمه کوه به جاده آسفالته نکا -هزارجریب است و …

DSC02247

کالنگاه اولین مرتع و تفریحی چلمه کوه و …

DSC02089

کنار چشمه کالنگاه تفریحگاه و تفرجگاه مردمان بسیار و نسلی از سنه کوهی ها و …

DSC02279

چشم انداز  متفاوتی از چلمه کوه و …

DSC02283

DSC02285

چلمه کوه جنس خاک و پوشش گیاهی متفاوتی در هر مرتعی دارد و…

DSC02306

DSC02313

در چلمه کوه مناطق بسیار دور وسیعی در زیر پایت می بینی و …

DSC02309

در چلمه کوه ،در ارتفاعات پوشش گیاهی متفاوت می شود و …

DSC02316

این رو به سنه کوه است نوک قله نیل کوه منطقه چلمه کوه و …

DSC02314

این به سمت هزارجریب نکاست از چلمه کوه و …

DSC02307

این هم چشم اندازی از گوسفند پر (آغول گوسفند ) در چلمه کوه و …

DSC02323

پوشش درختچه ای قله کوههای چلمه کوه و …انواع گون ، کلاه میرحسن و …

DSC02324

DSC02325

منطقه ای بکر  و زیبا و پوشش درختچه ای قله های چلمه کوه و …

DSC02330

چشم اندازی از سمت کیاسر از قله کوه های چلمه کوه و …

DSC02333

چشم انداز قسمت جنوبی چلمه کوه و ارتفاعات چالو و …

59827914

ابر و ارتفاعات و وضعیت آن در  چلمه کوه و …

DSC06704

گلی زیبا و موقعیت آن در  چلمه کوه و …

DSC07616

تابلو اداره منابع طبیعی از منطقه ددیم دشت dedidasht کرکزو در چلمه کوه و…

DSC02110

کندوهای زنبور عسل در چلمه کوه و …

DSC02103

ایستگاه عسل و کندو عسل در چلمه کوه و …

DSC07617

کندن آویشن گیاهی دارویی در ارتفاعات چلمه کوه و …

59763867

آغول گوسفندان در چلمه کوه و …

DSC02358

آغول سنگی و پرچیمی گوسفندان در مراتع چلمه کوه و …

DSC02363

گوسفندان بنیاد در مراتع چلمه کوه و …

DSC02364

گوسفندان در چلمه کوه و …

DSC05327

دو چوپان بخش خصوصی در ارتفاعات مراتع چلمه کوه و …

مردانی آهنین ، فولادین ، زحمت کش ، مقاوم در برابر شداید و سختی های روزگار  اما استوار، بشاش، خندان و …

DSC05342

مقر استراحت و آغول گوسفندان بخش خصوصی در چلمه کوه و …

DSC05316

چشمه های متعدد در چلمه کوه بسیار  سرد و گوارا و پرآبند این هم قل قل چشمه و …

DSC05339

DSC05365

چشمه با آب خوره برای دام در چلمه کوه و …

DSC02123

برخی چشمه ها کمتر جاری در  چلمه کوه و …

DSC02289

در چلمه کوه سنگهای عجیب و متفاوتی می بینید که تعجب می کنید و …

DSC05369

تور سنگ هم جا و مکان خودش را دارد باید دقت کنید بخصوص در زرشک خانی خوب یافت می شود و …

DSC05347

پنیر گوسفندی هم گاها در چلمه کوه گیر میاد اونم خیکی که بسیار بسیار خوشمزه است و …البته تولیدش بسیار بالاست چه کسی گیر بیاره مهمه و …

DSC02368

پیاده روی در چلمه کوه هم بسیار می چسبه و …

DSC02319

در ارتفات چلمه کوه حتما عکس یادگاری یادتان نرود و …

DSC02322

بجنبید در چلمه کوه می توانید شکم آب کنید و …

DSC02336

دسته جمعی در چلمه کوه با دوستان خیلی با صفاست و …

DSC02280

در انتخاب وسیله نقلیه هم دقت شود در چلمه کوه رفتن و …

DSC07571

خانه چوپانی ها در آبادی حسن آباد مرتع ” شریف سره در، از مراتع شخصی چلمه کوه و …

DSC07581

آتش روشن کردن در چلمه کوه بسیار بسیار خطرناک است و قدرت و سرعت آتش گیری بسیار بالاست و …

DSC02139

شعله آتش بوته ای کلاه میر حسن  در حال سوختن در چلمه کوه و …

مواظب آتش باشید تا به طبیعت خسارت وارد نشود و …

DSC06701

با اعضای خانواده هم می توانید به بخشی از چلمه کوه بروید و …

DSC06698

DSC06678

با دوستان در  کالنگاه و چشمه لوله چشمه در چلمه کوه هم خوش می گذرد و می شود  نماز به جماعت خواند و …

DSC05299

آتش و کباب طبیعی دلربا خواهد بود و …

DSC05303

هرچه کباب و غذای سنگین در  چلمه کوه میل کنید با اندکی آب چشمه همه هضم خواهند شد به راحتی و …

DSC05364

د ر چلمه کوه به کسی بد نمی گذرد حتی به جناب خر و الاغ و با دوستانمان و …


نکته :

۱-  دوست خوبم آقا ابراهیم طالبی دارابی این مطلب را با عنوان “چلمه کوه” در دامنه دارابکلا در اینجا  باز نشر داد. با تشکر از ایشان

منبع:
sanekooh.ir

مطالب مرتبط

۱ دیدگاه

  1. mohabdi گفت:

    از لطف بی نهایت شما کمال تشکر را داریم امیدوارم کماکان بتوانیم چنین مبادلات مکتوبی برای استفاده کاربران عزیز به همت هم تدارک ببینیم
    الطافتان مزید و مستدام و موفق باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *